تنها چند جمله از سوی سخنگوی دولت درباره احتمال تغییر در سیاست بنزینی کشور کافی بود تا بار دیگر نگاهها به بازار خودرو معطوف شود؛ بازاری که هر بار با زمزمه افزایش قیمت یا کاهش سهمیه بنزین، رفتار متفاوتی از خود نشان میدهد. تجربه سالهای گذشته نیز نشان داده است که هرگاه هزینه استفاده از خودروهای بنزینی افزایش مییابد، بخشی از تقاضا به سمت خودروهای کممصرفتر، دوگانهسوز، هیبریدی یا برقی متمایل میشود. با این حال، تفاوت شرایط امروز با دورههای گذشته در آن است که متقاضیان این بار با بازاری روبهرو هستند که عملا هیچ گزینه جایگزینی در اختیارشان قرار نمیدهد. گزینههایی که پیش از این دولتها باید پیشبینی آن را میکردند.
در ظاهر، سیاستگذار از ضرورت کاهش مصرف بنزین، مدیریت یارانه سوخت و اصلاح الگوی مصرف سخن میگوید؛ اما در سوی دیگر، بازار خودرو طی سالهای اخیر از هرگونه ابزار تحقق این هدف خالی شده است. تولید خودروهای دوگانهسوز تقریبا متوقف شده، واردات خودروهای برقی و حتی هیبریدی با موانع متعدد روبهرو است و خودروهای داخلی نیز همچنان در زمره پرمصرفترین محصولات تولید انبوه منطقه قرار دارند و تولید کممصرفها نیز چندان دغدغه خودروسازان نیست. در چنین شرایطی، مصرفکننده اگر هم بخواهد مصرف سوخت خود را کاهش دهد، عملا امکان انتخاب ندارد.
همین موضوع، تناقضی را آشکار میکند که سالها در سیاستگذاری انرژی و خودرو وجود داشته است. در اغلب کشورهایی که دولت تصمیم به اصلاح قیمت حاملهای انرژی میگیرد، پیش از اجرای سیاست، مسیر جایگزین نیز برای مصرفکننده فراهم میشود؛ از توسعه خودروهای کممصرف گرفته تا ارائه مشوق برای خرید خودروهای برقی، گسترش ناوگان دوگانهسوز، توسعه حملونقل عمومی و ایجاد زیرساختهای شارژ. اما در ایران، …
