دکتر ایمان چراتیان*
تحریمهای بینالمللی هرچند فشار قابلتوجهی بر عملکرد این بنگاهها وارد میکنند، اما این اثر برای همه یکسان نیست. یافتههای پژوهش نشان میدهد دسترسی به تامین مالی، بهرهگیری از فناوری، کیفیت مدیریت و سرمایه انسانی، مهمترین عواملی هستند که میتوانند شدت آثار منفی تحریم را تعدیل کنند. به بیان دیگر، تفاوت میان بنگاهی که در شرایط تحریم دوام میآورد و بنگاهی که از بازار حذف میشود، تنها به شدت فشارهای بیرونی مربوط نیست، بلکه بیش از هر چیز به ظرفیتهای درونی آن بازمیگردد. این نتیجه، نگاه رایج به تحریم را تغییر میدهد؛ زیرا به جای تمرکز صرف بر محدودیتهای خارجی، نقش کیفیت مدیریت و سیاستگذاری داخلی را نیز برجسته میکند. این پرسش محوری، همان موضوعی است که در مقالهای تازه با عنوان «فراتر از تحریم: واکاوی محرکهای رشد برای کسبوکارهای کوچک در ایران» به آن پاسخ داده شده است. دکتر صالح گلتبار** …
