دریای سرخ؛ برگ چانه‌زنی انصارالله

 به گزارش «میدل‌ایست‌آی»، چنین پروازهایی از سال۲۰۱۵ سابقه نداشت و عربستان آن را نشانه‌ای از گسترش نفوذ تهران و حتی احتمال انتقال مستقیم تسلیحات می‌دید. حمیش کینیر، تحلیلگر ارشد خاورمیانه در موسسه ریسک‌سنجی میپل‌کرافت، به میدل‌ایست‌آی می‌گوید همان‌قدر که پروازهای صنعا به تهران برای سعودی‌ها خط سرخ بود، حمله به فرودگاه صنعا هم برای حوثی‌ها خط سرخ به شمار می‌رفت.

پس از آن حوثی‌ها اعلام کردند شهرهای جیزان و ینبع را با موشک هدف گرفته‌ و به دو نفتکش عربستانی حمله کرده‌اند؛ ریاض یکی از این حمله‌ها را در دریای سرخ تایید کرد. یحیی سریع، سخنگوی نظامی این گروه، هشدار داد که در گسترش عملیات تردیدی نخواهند کرد. نکته حساس ماجرا اینجاست که عربستان پس از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران و بسته شدن تنگه هرمز، بیش از ۷۰ درصد صادرات نفت خام خود را به بندر ینبع در دریای سرخ منتقل کرده است. یعنی همان مسیر جانشین اکنون زیر تهدید قرار گرفته و باب‌المندب می‌تواند به دومین گلوگاه بحرانی انرژی جهان تبدیل شود؛ آبراهی که پیش از موج تغییر مسیر کشتی‌ها حدود ۱۲درصد تجارت دریایی نفت و ۸درصد تجارت گاز طبیعی مایع جهان از آن می‌گذشت.

با این حال عبور کشتی‌ها به‌طور کامل متوقف نشده و برخی نفتکش‌های حامل نفت به آسیا هنوز از این مسیر می‌گذرند. کینیر این را نشانه آمادگی حوثی‌ها برای مذاکره می‌داند. به تعبیر او، هدف تهدید تازه، بستن کامل باب‌المندب نیست، بلکه نمایش این توانایی است که هر زمان بخواهند می‌توانند هزینه اقتصادی را برای ریاض بالا ببرند. اگر اختلال ادامه‌دار شود، پالایشگاه‌های آسیایی مجبور می‌شوند نفت را از ینبع به کانال سوئز و مدیترانه ببرند و از دماغه امیدنیک دور بزنند؛ مسیری پرهزینه و طولانی.

خالد المعینا، تحلیلگر سعودی و سردبیر پیشین عرب‌نیوز، این تشدید تنش را کاملا غافلگیرکننده می‌خواند و می‌گوید جبهه یمن آرام بود و ریاض خویشتنداری زیادی نشان داده بود. او تاکید می‌کند عربستان خواهان آتش گرفتن منطقه نیست، اما وضعیت را جدی می‌داند: «سکوت ممکن است نشانه ضعف تفسیر شود؛ درحالی‌که سعودی‌ها ضعیف نیستند. آنها هم قدرت آتش دارند و هم اراده استفاده از آن.» او در همان گفت‌وگو راه مذاکره را باز می‌گذارد و می‌گوید پادشاهی مایل به پرهیز از خون‌ریزی بی‌مورد است.

از سوی دیگر، سرتیپ عبده مجلی، سخنگوی نیروهای مسلح دولت نزدیک به عربستان در گفت‌وگویی اختصاصی با الشرق‌الاوسط گفت که ارتش در بالاترین سطح آمادگی عملیاتی است و تا بازگرداندن نهادهای دولتی و اقتدار حکومت بر تمام خاک یمن به وظیفه ملی خود ادامه می‌دهد. او عملیات ائتلاف به رهبری عربستان را پاسخی به حمله به کشتی‌های سعودی توصیف کرد. مجلی می‌گوید همه بندرهای یمن باز است و بر اساس آمار رسمی، در نیمه اول۲۰۲۶ بیش از ۳۰۰کشتی تجاری در بندرهای حدیده، الصلیف و رأس‌عیسی پهلو گرفته‌اند. 

از آنجا که سایه جنگ بر سر شبه جزیره سنگینی می‌کند این پرسش مطرح شده که آیا جنگ احتمالیِ جدید شبیه جنگ گذشته خواهد بود؟ پاسخ الجزیره منفی است. الجزیره می‌نویسد: درگیری‌های اخیر در استان الضالع نشان داد ماجرا از مرحله رزمایش و بیانیه گذشته و محیط راهبردی تغییر کرده است. «احمد ناجی» از گروه بین‌المللی بحران می‌گوید شورای رهبری ریاست‌جمهوری یمن کمتر از گذشته دچار انشقاق است و تصمیم‌گیری هماهنگ‌تر شده، و عربستان به بازیگر اصلی میدانی تبدیل شده است.

اخراج امارات از یمن در پایان سال گذشته و تضعیف شورای انتقالی جنوب هم به یکدست‌شدن اردوگاه ضد انصارالله کمک کرده است. «یزید الجدوی» از مرکز مطالعات صنعا می‌گوید ادامه حمله به کشتی‌های مرتبط با عربستان می‌تواند تشکیل اتحادهای منطقه‌ای تازه برای حفاظت از مسیرهای دریایی را سرعت بخشد. با این همه، الجدوی هشدار می‌دهد تعادل قوا هنوز به‌طور قطعی جابه‌جا نشده؛ حوثی‌ها فرماندهی یکدست، موشک، استحکامات و تجربه جنگی دارند و بر اساس آمار رسمی صنعا بیش از ۲۰۰ هزار رزمنده در اختیارشان است.

در پس این معادلات نظامی، ساخت اجتماعی یمن هم در حال دگرگونی است. به گزارش میدل‌ایست‌آی، اقلیت «مهمشین»، حدود ۳.۵میلیون نفر یا نزدیک به ۱۰درصد جمعیت یمن را دارد که دهه‌ها به مشاغل حاشیه‌ای رانده شده بود. این گروه با پیوستن به جبهه‌ها و دریافت حقوق به ریال سعودی مسیر زندگی‌شان تغییر کرده است. رضوان راوح، واکسی ۲۸ساله، پس از دو سال حضور در جبهه‌های مرزی با ماهی ۲۵۰۰ ریال سعودی توانست خانه دوطبقه بسازد و فرزندانش را به مدرسه خصوصی بفرستد. فهد الذبحانی، جامعه‌شناس یمنی، این وضعیت را نتیجه طبیعی فروپاشی حکمرانی رسمی می‌داند: جایی که پول و اسلحه، نه تحصیل و تبار، سلسله‌مراتب اجتماعی را تعیین می‌کند. این مطلب برایم مفید است 0 نفر این مطلب را پسندیده اند کپی شد