قیمت طلا امروز




 روزنامه دنیای اقتصاد / ۱۴۰۵/۰۵/۰۸

معدن‌کاری در گنجینه مقدس کنیا

در نزدیکی سواحل اقیانوس هند در کنیا، تپه‌ای پوشیده از جنگل‌های انبوه و احاطه‌شده با مزارع نیشکر، موز و کاساوا قرار دارد که در نگاه نخست تفاوت چندانی با دیگر مناطق سرسبز این کشور ندارد. اما در زیر همین پوشش گیاهی، ذخایری از مواد معدنی حیاتی نهفته است که می‌تواند این نقطه از کنیا را به یکی از میدان‌های تازه رقابت ژئوپلیتیک بر سر مواد اولیه فناوری‌های پیشرفته، انرژی و صنایع دفاعی تبدیل کند.
 معدن‌کاری در گنجینه مقدس کنیا

تپه «مریما» و برون‌زدگی‌های آتش‌فشانی اطراف آن، در سال‌های اخیر توجه شرکت‌های معدنی آمریکا، چین و استرالیا را به خود جلب کرده است. اهمیت این منطقه به وجود ذخایری از عناصر معدنی همچون نیوبیوم، نئودیمیوم و ایتریم بازمی‌گردد؛ موادی که در بخش‌هایی از صنایع پیشرفته از فولاد و آهنرباهای قدرتمند گرفته تا فناوری‌های مرتبط با انرژی و ابررساناها کاربرد دارند.

به گزارش فایننشال‌تایمز، اهمیت اقتصادی این ذخایر به اندازه‌ای است که یک کاوشگر معدنی سابق در سال ۲۰۱۳ ارزش آنها را حدود ۶۲‌میلیارد دلار برآورد کرده بود؛ هرچند این برآورد هزینه سنگین استخراج، فرآوری و توسعه زیرساخت‌های لازم برای بهره‌برداری را در نظر نگرفته بود. به همین دلیل، رقم مذکور را نمی‌توان به‌عنوان ارزش قطعی اقتصادی معدن در نظر گرفت. با این حال، حتی بدون اتکا به این رقم، ذخایر «مریما» به اندازه‌ای مهم هستند که توجه بازیگران بزرگ بازار جهانی مواد معدنی حیاتی را به خود جلب کنند. پس از ماه‌ها انتظار، وزارت معادن کنیا سرانجام هفت کنسرسیوم را برای رقابت بر سر توسعه این منطقه انتخاب کرده است. این هفت گروه از میان ۱۳متقاضی اولیه برگزیده شده‌اند و تا اول اکتبر فرصت دارند برنامه‌های تفصیلی خود را ارائه کنند. پس از آن، دولت کنیا برنده نهایی پروژه را معرفی خواهد کرد. اما مساله فقط انتخاب یک شرکت معدنی نیست. در مریما، یک مساله اقتصادی و ژئوپلیتیک با موضوعی عمیقا اجتماعی و فرهنگی گره خورده است. معدن یا محل پیوند با نیاکان؟

 برای قوم «دِیگو» که صدها سال در این منطقه سکونت داشته‌اند، مریما صرفا یک تپه معدنی نیست؛ این منطقه بخشی از هویت تاریخی و فرهنگی آنهاست. همچنین این تپه برای جوامع محلی اهمیت فرهنگی و معنوی دارد. اهمیت این موضوع را می‌توان با تصویری از فیلم «آواتار» توضیح داد؛ در آن فیلم، درختی مقدس محل پیوند مردم با نیاکان و حافظه جمعی آنهاست. برای مردم دِیگو نیز مریما چنین جایگاهی دارد. از همین رو، نگرانی آنها تنها درباره از دست دادن زمین کشاورزی یا درآمد نیست؛ مساله اصلی احتمال از بین رفتن بخشی از هویت تاریخی آنهاست. کایاها پیش‌تر نیز در جریان تلاش بریتانیا برای سلطه بر قبایل ساحلی کنیا در اوایل قرن بیستم مورد تعرض قرار گرفته بودند، اما از سال۱۹۹۲ به‌عنوان آثار ملی تحت حفاظت قرار دارند. با این حال، مساله معدن می‌تواند این حفاظت را بار دیگر در معرض آزمونی جدی قرار دهد. نگرانی از تکرار تجربه‌های گذشته

بخش قابل‌توجهی از جامعه محلی در برابر توسعه معدن مقاومت می‌کند. ترس از دست دادن زمین، نامشخص بودن وضعیت مالکیت و سند، نگرانی درباره آینده معیشت خانوارها و احتمال آسیب به مکان‌های مقدس، از مهم‌ترین دلایل مخالفت‌هاست. به گفته کارشناسان و برخی دیگر از ساکنان، در پروژه قبلی، پیش از آغاز استخراج، تلاش‌هایی برای تصاحب زمین‌های مردم با قیمت پایین صورت گرفت. همچنین نگرانی‌هایی درباره نحوه توزیع حق‌السهم و درآمدهای ناشی از معدن وجود دارد. همین تجربه باعث شده است بخشی از جامعه محلی نسبت به وعده‌های توسعه‌ای دولت و شرکت‌های معدنی با احتیاط برخورد کند.

در ماه‌های اخیر، تنش‌ها نیز افزایش یافته است. بر اساس این گزارش، برخی سیاستمداران و افراد ذی‌نفوذ محلی در تلاش بوده‌اند زمین‌ها را با قیمت پایین خریداری کنند تا از افزایش ارزش آنها و همچنین غرامت‌های احتمالی در آینده منتفع شوند. همزمان، گروه‌های مختلف محلی برای ایفای نقش اصلی در مذاکرات مربوط به منابع مالی و منافع حاصل از توسعه معدن رقابت می‌کنند. حتی در مقاطعی، نشست‌های مربوط به کشاورزان با دخالت گروه‌هایی مسلح و حضور موتورسیکلت‌سواران مختل شده و گروهی دیگر از روستاییان راه دسترسی به تپه را مسدود کرده‌اند. در چنین شرایطی، رهبران محلی تلاش دارند جامعه را حول یک موضع مشترک متحد کنند تا در مذاکرات با دولت و شرکت‌های معدنی قدرت چانه‌زنی بیشتری داشته باشند. گنجینه‌ای برای رقابت قدرت‌های بزرگ

اهمیت مریما اما تنها به اقتصاد کنیا محدود نمی‌شود. این منطقه در شرایطی وارد مرحله جدید توسعه معدنی شده که مواد معدنی حیاتی به یکی از مهم‌ترین ابزارهای رقابت اقتصادی و ژئوپلیتیک میان قدرت‌های بزرگ تبدیل شده‌اند. چین همچنان بازیگر مسلط بازار جهانی عناصر نادر خاکی است و تلاش می‌کند جایگاه خود را در این بازار حفظ کند. پکن از سال۲۰۲۳ محدودیت‌های بیشتری بر دسترسی به طیفی از مواد معدنی حیاتی اعمال کرده و این موضوع، حساسیت آمریکا نسبت به امنیت زنجیره تامین مواد اولیه فناوری‌های پیشرفته را افزایش داده است.

در چنین فضایی، آمریکا تلاش می‌کند وابستگی خود را به چین در زمینه مواد معدنی حیاتی کاهش دهد و زنجیره‌های تامین مستقلی ایجاد کند. کنیا و تپه مریما می‌توانند بخشی از این تلاش باشند. یکی از کنسرسیوم‌های حاضر در فهرست نهایی، شرکت آمریکایی «ری‌المنت» است که قصد دارد همراه با شرکت «وولکان المنتس» زنجیره تامین مواد مورد نیاز برای تولید آهن‌رباهای مورد استفاده در سامانه‌های نظامی آمریکا را توسعه دهد. در این میان، شرکت سرمایه‌گذاری «۱۷۸۹ کپیتال» که دونالد ترامپ جونیور نیز در آن سهام دارد، در وولکان المنتس سرمایه‌گذاری کرده است.

در سوی دیگر، یک کنسرسیوم استرالیایی متشکل از شرکت‌هایی مانند «رِیرِکس» و «ایلوکا» نیز در میان هفت گزینه نهایی قرار دارد. ایلوکا در حال ساخت یکی از معدود واحدهای فرآوری عناصر نادر خاکی خارج از چین است. از طرف دیگر، یک گروه معدنی متعلق به خانواده‌ای چینی نیز در فهرست نهایی قرار گرفته است. بنابراین، رقابت بر سر مریما در واقع بخشی از رقابت بزرگ‌تر برای کنترل منابع معدنی مورد نیاز صنایع آینده است؛ رقابتی که در آن مواد معدنی حیاتی به اندازه نفت و گاز در قرن بیستم اهمیت پیدا کرده‌اند. آزمون کنیا؛ فرصت توسعه یا خطر تخریب؟

با وجود همه این نگرانی‌ها، جامعه محلی لزوما با توسعه معدن مخالف نیست. بسیاری از ساکنان معتقدند پروژه می‌تواند برای منطقه‌ای که با بیکاری و کمبود فرصت‌های اقتصادی مواجه است، سرمایه، اشتغال و زیرساخت به همراه آورد. جاستوس مورو، رئیس انجمن مالکان زمین‌های کشاورزی مریما، می‌گوید این گروه با توسعه معدن موافق است؛ اما این موافقت مشروط است. جامعه محلی خواهان کمک دولت برای دریافت اسناد مالکیت زمین، پرداخت غرامت بر مبنای ارزش واقعی بازار و پیش از جابه‌جایی، اجرای سخت‌گیرانه استانداردهای زیست‌محیطی و ایجاد سازوکاری شفاف برای تقسیم درآمدهای حاصل از معدن است.

این نگرانی‌ها از آن جهت جدی‌تر می‌شود که در میان مواد معدنی موجود در منطقه، «توریم» نیز وجود دارد که خاصیت پرتوزایی دارد. بنابراین، مساله فقط تخریب جنگل یا تغییر کاربری زمین نیست؛ مدیریت پسماندهای معدنی و جلوگیری از آلودگی محیط زیست نیز می‌تواند به یکی از مهم‌ترین چالش‌های پروژه تبدیل شود. از سوی دیگر، بر اساس برآورد رهبران محلی، حدود ۱۵۰هزار نفر در محدوده امتیاز معدنی زندگی می‌کنند. در صورت اجرای یک پروژه بزرگ روباز، جابه‌جایی جمعیت و تغییر گسترده در الگوی استفاده از زمین می‌تواند پیامدهای اجتماعی عمیقی داشته باشد.

اکنون دولت کنیا در برابر یک انتخاب دشوار قرار دارد. از یک‌سو، مریما می‌تواند سرمایه خارجی، فناوری، اشتغال و درآمد صادراتی ایجاد کند و کنیا را در زنجیره جهانی مواد معدنی حیاتی به بازیگری مهم‌تر تبدیل کند. از سوی دیگر، توسعه بدون رضایت و مشارکت جامعه محلی می‌تواند به تشدید تنش‌های اجتماعی، از بین رفتن میراث فرهنگی و آسیب‌های زیست‌محیطی منجر شود. مساله اصلی در این پروژه، در نهایت فقط این نیست که چه شرکتی برنده مناقصه خواهد شد. پرسش مهم‌تر این است که چه سهمی از ثروت زیرزمینی مریما به مردمی خواهد رسید که قرن‌ها در بالای آن زندگی کرده‌اند؟ این مطلب برایم مفید است 0 نفر این مطلب را پسندیده اند کپی شد



۲ ساعت قبل / سایت صفحه اقتصاد

غول‌های هوش مصنوعی جهان چند می‌ارزند؟ / آنتروپیک و اوپن‌اِی‌آی در صدر رقابت میلیارددلاری

صفحه اقتصاد -

بر اساس فهرستی که توسط گروه تحقیقاتی رند آمریکا منتشر شده، شرکت‌های پیشرو در حوزه هوش مصنوعی به یکی از ارزشمندترین دارایی‌های اقتصاد دیجیتال جهان تبدیل شده‌اند. این رتبه‌بندی که بر مبنای آخرین ارزش‌گذاری‌های بازار خصوصی تا ژوئیه ۲۰۲۶ تهیه شده، نشان می‌دهد فاصله میان شرکت‌های پیشتاز با سایر فعالان این صنعت بسیار قابل توجه است.

در صدر این فهرست، شرکت آنتروپیک (Anthropic) با ارزش‌گذاری حدود ۹۶۵ میلیارد دلار قرار دارد. این شرکت که توسعه‌دهنده مدل‌های هوش مصنوعی مولد و رقیب جدی دیگر بازیگران بزرگ این حوزه محسوب می‌شود، توانسته جایگاه نخست بازار خصوصی هوش مصنوعی را به دست آورد.

پس از آن، اوپن‌اِی‌آی (OpenAI) با ارزش تقریبی ۸۵۲ میلیارد دلار در رتبه دوم قرار گرفته است. رشد سریع تقاضا برای ابزارهای هوش مصنوعی مولد، استفاده گسترده از مدل‌های زبانی بزرگ و سرمایه‌گذاری سنگین شرکت‌های فناوری از مهم‌ترین عوامل افزایش ارزش این شرکت‌ها عنوان می‌شود.

در رتبه سوم، شرکت دیتابریکس (Databricks) با ارزش حدود ۱۸۸ میلیارد دلار قرار دارد؛ شرکتی که در حوزه تحلیل داده، زیرساخت‌های هوش مصنوعی و پردازش اطلاعات فعالیت می‌کند و نقش مهمی در اتصال داده‌های سازمانی به سامانه‌های هوشمند دارد.

در ادامه این فهرست، شرکت چینی دیپ‌سیک (DeepSeek) با ارزش‌گذاری حدود ۵۰ میلیارد دلار قرار گرفته و پس از آن شرکت‌های دیگری مانند Moonshot AI با ۳۰ میلیارد دلار، Scale AI با ۳۰ میلیارد دلار، Reflection AI با ۲۸ میلیارد دلار، Cognition AI با ۲۶ میلیارد دلار، Mistral AI فرانسه با ۲۳ میلیارد دلار و Perplexity با ۲۰ میلیارد دلار جای گرفته‌اند.

بررسی این رتبه‌بندی نشان می‌دهد آمریکا با حضور چندین شرکت بزرگ، همچنان مرکز اصلی توسعه و سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی جهان است؛ با این حال، ظهور شرکت‌های چینی مانند DeepSeek و Moonshot AI نشان می‌دهد رقابت فناوری میان واشنگتن و پکن در حوزه هوش مصنوعی وارد مرحله تازه‌ای شده است.

رشد ارزش این شرکت‌ها تنها به دلیل فناوری نیست؛ سرمایه‌گذاران جهانی هوش مصنوعی را زیرساخت نسل آینده اقتصاد می‌دانند؛ حوزه‌ای که می‌تواند صنایع مختلف از خدمات مالی و پزشکی گرفته تا تولید، آموزش و حمل‌ونقل را متحول کند. به همین دلیل، رقابت برای ساخت مدل‌های قدرتمندتر و جذب سرمایه بیشتر، به یکی از مهم‌ترین نبردهای اقتصادی قرن بیست‌ویکم تبدیل شده است. مطالعه بیشتر: جزئیات اختلال گسترده جهانی در چت‌جی‌پی‌تی اعلام شد اخبار مرتبط circle ساعت بازی فرانسه و مراکش امروز پنجشنبه ۱۸ تیر (جام جهانی ۲۰۲۶) circle ادعای دانمارک درباره مشارکت در ماموریت اروپایی در تنگه هرمز circle زمان پخش زنده والیبال ایران و آمریکا در مرحله مقدماتی لیگ ملت های ۲۰۲۶ امروز پنجشنبه ۴ تیر ۱۴۰۵ circle رقابت‌های عجیب هفته دوم لیگ ملت‌های والیبال 2026 پیشنهاد سردبیر circle تغییر محاسبات دشمنان در برابر توان دفاعی ملت ایران circle تحلیل بازار ارز امروز ۳۰ مرداد و پیش بینی قیمت دلار فردا شنبه ۳۱ مرداد circle پیش بینی قیمت طلا و سکه فردا شنبه ۳۱ مرداد / گرانی بیشتر طلا در راه است؟ circle پیش بینی بورس فردا شنبه ۳۱ مرداد / بورس طوفانی صعود می کند؟


۳ ساعت قبل / سایت جوان آنلاین

رقابت دهک‌ها در کنکور سراسری

جوان آنلاین: یک میلیون و ۷۰ هزار رقیبی که امسال پای کنکور سراسری آمده بودند، حکایت رقابتشان فقط یک رقابت علمی صرف نبود، بلکه حکایت این رقابت، رقابتی اقتصادی میان دهک‌های مختلف اقتصادی جامعه هم است و با عنایت به هزینه‌های نجومی کلاس‌های کنکور، مدارس خاص و ویژه، کتاب‌های کمک‌درسی و سایر هزینه‌های حضور در این رقابت به‌ظاهر علمی، می‌توان به روشنی دریافت چه کسانی شانس بیشتری برای کسب رتبه‌های بهتر آزمون سراسری دارند. ماجرایی که البته نه فقط در کنکور امسال بلکه طی یکی دو دهه اخیر شکل گرفته و هر سال از سال قبل جدی‌تر و پررنگ‌تر شده است. 

ماحصل این رقابت اقتصادی و الیگارشی آموزشی حذف طبقات ضعیف اقتصادی از تحصیلات عالیه و تکمیلی و شکل‌گیری چرخه‌ای برای تکرار ثروت و موقعیت‌های اجتماعی و اقتصادی برای برخی گروه‌ها و تکرار جایگاه‌های پایین اجتماعی و اقتصادی برای گروه‌های دیگر جامعه است. 

در این میان شاید مواردی استثنایی بتوانند مسیر خود را برای عبور از این رقابت نابرابر پیدا کنند و به دانشگاه‌های خوب و موقعیت اجتماعی و اقتصادی مناسب هم برسند، اما جا زدن استثنا‌ها به جای قاعده‌های مرسوم فقط ما را از واقع‌بینی و رفع اشکالات باز می‌دارد، البته مشروط به اینکه عزمی برای رفع روند‌های نادرست وجود داشته باشد. 

هزینه‌های چندصد میلیونی کنکور 

کافی است به سراغ پشت‌کنکوری‌ها یا خانواده‌های آنها بروید و از آنها سؤال کنید کنکور برایت چند درآمده است؟ پاسخ به این سؤال البته به طبقه اقتصادی- اجتماعی این افراد وابسته است و میزان هزینه‌ای که برای مدارس غیرانتفاعی خاص و کلاس‌های کنکور و کتاب‌های کمک‌آموزشی شده، می‌تواند رابطه معناداری با پذیرش در دانشگاه‌ها و نشستن روی صندلی‌های پرمتقاضی کنکور داشته باشد. رقم‌هایی که از ۱۲۰ تا ۳۰ میلیون تا ۳۰۰‑۴۰۰ میلیون تومان متغیر است و البته همه خانواده‌ها در همه دهک‌های درآمدی در تلاش‌اند هر چه در چنته دارند برای موفقیت فرزندشان وسط بگذارند، اما بدیهی است در این رقابت اقتصادی برای موفقیت در یک رقابت علمی، چه کسانی شانس بیشتری برای موفقیت دارند. 

شانس بیشتر برای دهک‌های بالاتر 

شانس بیشتر دهک‌های اقتصادی بالاتر برای موفقیت بیشتر و کسب رتبه بهتر در کنکور یک ادعا نیست! بررسی آمار‌ها و گزارشاتی که هر ساله بعد از اعلام نتایج کنکور سراسری منتشر می‌شود، این ارتباط معنادار را تأیید می‌کند. همچنان‌که نتایج کنکور تجربی به عنوان پرمتقاضی‌ترین کنکور کشور در سال گذشته نشان داد از میان داوطلبانی که رتبه زیر ۳هزار کسب کرده‌اند، تنها ۱۳۵ نفر از دهک‌های کم‌درآمد و دارای وضعیت اقتصادی به‌شدت ضعیف هستند. این یعنی سهم محروم‌ترین اقشار از بهترین رتبه‌های کنکور، فقط ۵/۴ درصد بوده است. 

در نقطه مقابل، ۱۵۶۳ نفر از این رتبه‌های طلایی، یعنی بیش از نیمی از کل رتبه‌های زیر ۳ هزار، متعلق به ثروتمندترین دهک‌های جامعه هستند.

طبق این آمار، نزدیک به ۷۵ درصد رتبه‌های برتر کنکور تجربی تنها از میان چهار دهک بالای اقتصادی انتخاب شده‌اند. این بدان معناست که دهک‌های اقتصادی پایین جامعه در عمل شانسی برای پذیرفته شدن در رشته‌هایی همچون پزشکی ندارند و می‌توان اطمینان داشت پزشکان آینده کشور از طبقات مرفه جامعه خواهند بود و طبقات فرودست هیچ نماینده‌ای در این قشر از جامعه نخواهند داشت. 

الیگارشی آموزشی در سایه بی‌قانونی 

با مروری بر متن قانون اساسی، در همان آغاز و در اصل سوم به بحث آموزش رایگان می‌رسیم. اصل سوم قانون اساسی تأکید می‌کند: دولت جمهوری اسلامی ایران موظف است برای نیل به آموزش و پرورش و تربیت بدنی رایگان برای همه در تمام سطوح و تسهیل و تعمیم آموزش عالی، همه امکانات خود را به کار برد. اصل سی‌ام هم می‌گوید: «دولت موظف است وسایل آموزش و پرورش رایگان را برای همه ملت تا پایان دوره متوسطه فراهم سازد و وسایل تحصیلات عالی را تا سر حد خودکفایی کشور به طور رایگان گسترش دهد.». 

اما ماجرای آموزش رایگان سال‌هاست به مظلوم‌ترین بخش از آموزش و پرورش تبدیل شده است. آموزش دیگر رایگان نیست و دانش‌آموزانی که در مدارس دولتی بیشتر از آنکه احساس کنند تحت تعلیم و تربیت هستند، احساس بی‌پناهی می‌کنند! آنچنان بی‌پناه که رهبر شهید انقلاب در ۱۱ شهریور سال ۹۹ در دیدار با رؤسا و مدیران وزارت آموزش و پرورش متذکر شدند «یک نکته در باب عدالت آموزشی بحث مدارس دولتی است که مراقب باشیم مدارس دولتی جوری نباشد که دانش‌آموزی که در مدارس دولتی تحصیل می‌کند، احساس کند که مثلاً فرض کنید امکان قبولی‌اش در کنکور کمتر است؛ این طور نباید باشد یعنی باید ما سطح مدارس دولتی را، هم از لحاظ آموزش و هم از لحاظ پرورش، جوری بالا بیاوریم که خود آن دانش‌آموز احساس اعتماد کند، خانواده او هم که می‌خواهند این فرزند را بفرستند به مدرسه دولتی، احساس نکنند که دارند او را به یک جایی بی‌پناه می‌فرستند و رها می‌کنند؛ این جوری نباید باشد؛ باید به مدارس دولتی به معنای واقعی کلمه رسیدگی شود.». 

اما ماجرا به همین جا ختم نشد و تراژدی حذف دانش‌آموزان مدارس دولتی و عادی از فهرست رتبه‌های برتر کنکور، همچنان ادامه دارد و مدارس دولتی هم روزبه‌روز ضعیف‌تر می‌شوند و دانش‌آموزان و والدینی که نتوانند برای کنکور فرزندانشان خرج کنند، از دور رقابت به‌ظاهر علمی کنکور کنار گذاشته می‌شوند. 

وقتی نظام آموزشی خودش منشأ نابرابری می‌شود 

نظام آموزشی به‌طور معمول یکی از مکان‌هایی است که به افراد این امکان را می‌دهد تا جهش کنند و در عرصه اجتماعی، جایگاه صعودی پیدا کرده و در چرخه فقر نیفتند. البته مشروط به اینکه نظام‌های آموزشی به صورت عادلانه شکل گرفته باشند. نظام آموزشی عادلانه یکی از کارکردهایش امکان تحرک صعودی در نظام اجتماعی است، اما گاهی خود این محیط‌های آموزشی به صورت الیگارشیک شکل گرفته و محفلی برای تحرک و صعود عده‌ای خاص می‌شوند. هرچند طی سال‌های اخیر با انتشار نتایج کنکور سراسری و سهم ناچیز و گاهی هیچِ مدارس دولتی از برگزیدگان و رتبه‌های برتر، جریانی انتقادی علیه این الیگارش‌ها شکل گرفته، اما نمی‌توان حضور این قشر نازک و مدارس و امکاناتی را که برایشان ایجاد شده است، نادیده گرفت و از آثار و تبعات این مسئله بر تشدید شکاف‌های طبقاتی، آموزشی و اجتماعی چشم پوشی کرد. شکاف‌هایی که موجب می‌شود فقط برخی از اقشار و طبقات اجتماعی شانس رشد و تعالی اجتماعی داشته باشند و گروه‌ها و اقشار در طبقات اقتصادی و اجتماعی پایین‌تر، هرگز نتوانند در مسیر رشد و تعالی اجتماعی قرار بگیرند.


۳ ساعت قبل / سایت جوان آنلاین

«نه» چین به جنگ اقتصادی امریکا علیه ایران

جوان آنلاین: رئیس‌جمهور امریکا که نتوانسته در جنگ نظامی با ایران، دستاورد مدنظر خود را محقق کند، از برنامه برای عملیات اقتصادی بی‌سابقه علیه ایران خبر داد. در سایه واکنش‌های تند مقامات ایرانی و تحلیل‌هایی درباره بی‌نتیجه بودن چنین رویکردی، چین نیز مخالفت خود را با این اقدام خصمانه امریکا علیه ایران اعلام کرده است. 

«خردکننده‌ترین عملیات اقتصادی تاریخ» تعبیری است که دونالد ترامپ روز چهارشنبه از آن برای توصیف مرحله جدیدی از جنگ اقتصادی امریکا علیه ایران استفاده کرده است. ترامپ در این پیام که آن را «روز دی اقتصادی» (Economic D- Day) نامیده، نوشته است: «ایران فرصت توافق را از دست داده است و اکنون با جنگ اقتصادی و انزوا در مقیاسی بی‌سابقه مواجه خواهد شد.» او تأکید دارد که این اقدام، فلج‌کننده‌ترین عملیات اقتصادی‌ای خواهد بود که تاکنون علیه هر کشوری انجام شده است. ترامپ خطاب به کشور‌هایی که به ایران کمک می‌کنند هم نوشته است: «هر کشوری که به نهاد‌های مالی، کسب‌وکارها، فرودگاه‌ها یا نهاد‌های دولتی خود اجازه دهد هر نوع کمک اقتصادی به ایران ارائه کنند، خود با عواقب اقتصادی عظیمی مواجه خواهد شد» او از متحدان امریکا خواسته است در این کارزار برای «منزوی کردن و شکست دادن تهدید ایران» به واشینگتن بپیوندند. رئیس‌جمهور امریکا شامگاه چهارشنبه هم به سؤال خبرنگاران در کاخ سفید درباره فشار‌های اقتصادی بر ایران این‌طور پاسخ داد: «ما چیز‌هایی داریم که می‌توانیم علیه ایران تحریم کنیم. ما تحریم‌های بسیار سختگیرانه‌ای داریم و خواهیم دید چه اتفاقی می‌افتد.» وی ادعای باز بودن تنگه هرمز را تکرار و ادعا کرد: «خطوط لوله زیادی در حال ساخت است. من فکر می‌کنم تنگه هرمز به اندازه گذشته مهم نخواهد بود.» دونالد ترامپ از گفت‌و‌گو با رادیو دبیلیوای‌بی‌سی ۷۷ نیز برای تکرار مجموعه لفاظی‌های خود علیه ایران استفاده کرد و با اشاره به اینکه نیروی هوایی ایران، بسیاری از رهبران ایران از بین رفته‌اند و کسی نمی‌داند که چه کسی ایران را رهبری می‌کند، مدعی شد: «چاره‌ای جز حمله به ایران نداشتیم، اگر ۱۰۰ بار دیگر هم لازم بود این کار را انجام می‌دادم، ایران نباید به سلاح هسته‌ای دست یابد.» اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری امریکا، نیز روز پنج‌شنبه مدعی شد: «اگر ما حداکثر فشار اقتصادی را اعمال کنیم، احتمالاً دیگر شاهد ازسرگیری گسترده عملیات نظامی نخواهیم بود.» بسنت همچنین مدعی شد که به همراه متحدان خود تحریم‌های بیشتری علیه ایران اعمال خواهد کرد. پس از مصاحبه بسنت با سی‌ان‌بی‌سی، قیمت نفت افزایش پیدا کرد. 

عراق و ترکیه، پس از چین

سید عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، خط و نشان ترامپ برای «شروع عملیات اقتصادی» علیه ایران را اقدامی در جهت انحراف افکار عمومی امریکا از بحران‌های مالی داخلی دانست و تصریح کرد: «اصرار بر ادامه سیاست‌های شکست‌خورده، تنها شکست‌های بیشتری به بار خواهد آورد و دشمنی ایرانیان را در پی خواهد داشت.» او عصر دیروز هم در توئیتی با اشاره به سوابق رؤسای جمهور امریکا که از اصطلاح «تحریم‌های فلج‌کننده»، «فشار حداکثری» و تسلیم بی قید و شرط صحبت کرده‌اند، نوشت: «این فیلم را قبلاً دیده‌ایم، همان داستان همیشگی فقط با قلدر‌های متفاوت» کاظم غریب‌آبادی، معاون وی، نیز با اشاره به تلاش‌های نظامی ماه‌های گذشته که نتیجه مطلوب واشینگتن را نداشته است، اعلام کرد: «جنگ نظامی نتیجه نداد، حالا اسم شکست بعدی را «جنگ اقتصادی» گذاشته‌اند.» 

این رویکرد، واکنشی در سطح جهانی به ویژه از جانب چین را به دنبال داشته است. لین جیان، سخنگوی وزارت امور خارجه این کشور، روز جمعه گفت: «پکن با تحریم‌های یکجانبه و غیرقانونی که فاقد مبنای حقوق بین‌الملل بوده و از سوی شورای امنیت سازمان ملل متحد مجاز نشده‌اند، مخالف است.» وی پنج‌شنبه هم گفته بود: «اعمال تحریم و فشار به حل مسئله کمکی نمی‌کند. چین از طرف‌های ذی‌ربط می‌خواهد مسئولانه عمل کنند و مسائل را از طریق ابزار‌های دیپلماتیک و سیاسی حل‌وفصل کنند.» نادر حبیبی، استاد دانشگاه برندایس، در گفت‌و‌گو با الجزیره تأکید دارد که چین هدف اصلی تحریم‌های تهدیدشده علیه کشور‌های کمک‌کننده به ایران خواهد بود و پس از آن عراق و ترکیه قرار خواهند گرفت. تحریم علیه ایران احتمالاً در نتیجه فشار امریکا و پس از گفت‌و‌گو میان مقام‌های دو کشور «تحمیل» شده است. حبیبی گفت اجرای این تحریم‌ها، به‌ویژه در مورد چین، با چالش روبه‌رو خواهد بود زیرا دولت چین به نهاد‌های خود هشدار داده است که با تحریم‌های امریکا همکاری نکنند. همچنین توقف تجارت زمینی با ترکیه و عراق دشوار خواهد بود. 

روسیه به ایران فشار نمی‌آورد

پس از چین، روسیه نیز علیه این رویکرد دولت ترامپ موضع گرفت. میخائیل اولیانوف، نماینده دائم روسیه نزد سازمان‌های بین‌المللی در وین، اعلام کرد سیاست اعمال فشار امریکا به این کشور اجازه نخواهد داد اهداف خود در قبال ایران را محقق کند. در «ایکس» نوشت: «ایران چندین دهه است که تحت تحریم‌های امریکا قرار دارد. تهران در دوره نخست ریاست‌جمهوری ترامپ نشان داد که توان ایستادگی در برابر سیاست فشار حداکثری را دارد. اگر واشینگتن واقعاً می‌خواهد به هر یک از اهداف خود دست یابد، راه نادرستی را برگزیده است. نتایج مثبت تنها از طریق دیپلماسی صادقانه قابل دستیابی است. هرچه ایالات متحده زودتر به این واقعیت پی ببرد، بهتر خواهد بود.» واسیلی نبنزیا، نماینده دائم روسیه در سازمان ملل متحد، روز پنج‌شنبه به خبرنگاران گفت: «علت این درگیری نه در کار‌هایی که ایران انجام داده یا نداده است، بلکه در تجاوز بی‌ملاحظه و ناموجهی است که توسط ایالات متحده علیه ایران آغاز شده است.» او با اعلام این که تصور نمی‌کند ایران از پایبندی به تفاهمات و توافقات موجود سر باز زده باشد، گفت: «روسیه، در اصل، هیچ فشاری بر هیچ‌کس، چه ایران و چه هر کشور دیگری، وارد نمی‌کند. ایران یک کشور مستقل است و حق دارد تصمیمات خود را بگیرد.» مجله پلیتیکو در گزارشی با استناد به گفته‌های مقام‌های سابق دولت ترامپ، سفرای امریکا و کارشناسان غرب آسیا، با اشاره به ادعای امریکا درباره اینکه این جنگ اقتصادی با جنگ‌های قبلی متفاوت خواهد بود، نوشت که در این مورد تردید‌هایی وجود دارد. این مجله اشاره کرد که دونالد ترامپ منتظر تسلیم‌شدن ایران در نتیجه جنگ اقتصادی است ولی به نظر می‌رسد تهران مایل است بیشتر صبر کند و از خواسته‌های او برای لغو هزینه‌های اعمال‌شده بر کشتی‌هایی که از تنگه هرمز عبور می‌کنند یا سایر خواسته‌هایی که ترامپ می‌خواهد برای پایان‌دادن به درگیری به آنها دست یابد، پیروی نخواهد کرد. جیمز جفری، سفیر سابق که در سه دولت، از جمله دولت اول ترامپ، خدمت کرده است، بر این باور است: «این یک جنگ فرسایشی است و مطمئنم که وزارت خزانه‌داری در حال انجام اصلاحات جزئی در اینجا و آنجا برای بستن روزنه‌ها یا گسترش تحریم‌ها است.» او افزود: «باور اینکه پس از بیست سال تحریم‌های امریکا و تجربه ایران در دور زدن آنها، اتفاق قاطعی رخ دهد، دشوار است.»

تردد تنها هفت شناور در تنگه هرمز

بنابر اعلام مرکز عملیات تجارت دریایی انگلیس، تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز به ۴درصد سطح پیش از درگیری کاهش یافته است. داده‌های کشتیرانی کپلر نشان می‌دهد که عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز در روز پنج‌شنبه در مقایسه با روز قبل کاهش یافته است و تنها هفت کشتی باری، شامل چهار کشتی ورودی و سه کشتی خروجی، از این گذرگاه راهبردی عبور کردند. گزارش‌ها حاکی است که هیچ‌یک از این شناور‌ها نفتکش یا حامل گاز طبیعی مایع نبودند، هرچند یک کشتی بسیار بزرگ حامل پروپان و بوتان از مسیر ایران از تنگه خارج شد. این در حالی است که آکسیوس به نقل از دو مقام امریکایی مدعی شد: «ارتش امریکا به‌طور محرمانه یک کریدور کشتیرانی برای ورود و خروج کشتی‌ها از تنگه هرمز ایجاد کرده تا روزانه میلیون‌ها بشکه نفت از این مسیر عبور کند. نیروی هوایی امریکا نیز جنگنده‌هایی را برای مقابله با موشک‌ها و پهپاد‌های ایرانی روی این کریدور در اختیار دارد. حدود ۱۰ میلیون بشکه نفت در روز، تقریباً نیمی از حجم انتقال نفت پیش از جنگ، از تنگه خارج می‌شود.» فاکس‌نیوز نیز مدعی شد: «ایران کم‌کم متوجه می‌شود که رئیس‌جمهور ترامپ و ارتش امریکا در خارج کردن مخفیانه نفت از تنگه هرمز تا سقف ۱۰ میلیون بشکه موفق هستند. بعضی شب‌ها به ۱۵ تا ۲۰ میلیون بشکه می‌رسد.» شرکت ملی نفت عربستان سعودی (آرامکو) حداقل ۴ میلیون بشکه نفت خام را با شرایط تحویل و بارگیری در خارج از تنگه هرمز به خریداران چینی فروخته است. آرامکو برای انتقال نفت به خارج از خلیج فارس، از خط لوله استراتژیک «شرق به غرب» استفاده می‌کند تا محموله‌ها را به بندر ینبع در ساحل دریای سرخ برساند. همچنین بهره‌گیری از پایانه‌های ذخیره‌سازی منطقه مانند بندر فجیره در امارات در دستور کار قرار دارد.




 نشان «سفیر مسئولیت اجتماعی» بر سینه مدیرعامل پتروشیمی ایلام
۲ ساعت قبل / روزنامه آرمان امروز

نشان «سفیر مسئولیت اجتماعی» بر سینه مدیرعامل پتروشیمی ایلام

آرمان امروز : در ششمین جشنواره روابط عمومی و مسئولیت اجتماعی، نشان «سفیر مسئولیت اجتماعی» به مدیرعامل شرکت پتروشیمی ایلام اعطا شد. به گزارش ایلنا به نقل از روابط عمومی شرکت پتروشیمی ایلام؛ این نشان به پاس اقدامات پتروشیمی ایلام در سال ۱۴۰۴ در حوزه‌های محیط زیست، سلامت، آموزش، حمایت اجتماعی و توسعه زیرساخت‌های منطقه [ ]

 ویدئو | صدوهفتادوچهارمین شب حضور مردم مشهد در خیابان (۳۰ مرداد ۱۴۰۵)
۲ ساعت قبل / سایت شهرآرانیوز

ویدئو | صدوهفتادوچهارمین شب حضور مردم مشهد در خیابان (۳۰ مرداد ۱۴۰۵)

مردم مشهد همچنان پای رهبر و انقلاب ایستاده‌اند و در یکصد و هفتاد و چهارمین شب حضور در سنگر خیابان، بر حفاظت از ایران و نظامشان و همچنین آرمان‌های الهی خویش تاکید می‌کنند.

 10 محور صحبت‌های رئیس‌کل
۲ ساعت قبل / روزنامه دنیای اقتصاد

10 محور صحبت‌های رئیس‌کل

شامگاه چهارشنبه، عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی، در گفت‌وگوی ویژه خبری در شبکه خبر، با اشاره به عملکرد این نهاد در شرایط جنگ اقتصادی، مجموعه‌ای از اقدامات و برنامه‌ها را در حوزه سیاست ارزی، کنترل تورم، تامین مالی تولید، اصلاح نظام بانکی، کالابرگ و توسعه زیرساخت‌های پرداخت تشریح کرد. محور اصلی اظهارات او، مدیریت محدودیت‌های ناشی از تحریم، جنگ و کاهش درآمدهای ارزی و تلاش برای جلوگیری از انتقال این فشارها به تورم و معیشت مردم بود.

 آموزه‌های مکتب کلاسیک در اقتصاد ایران؛ زیاده‌روی در مداخله ؛ کاستی در تنظیم‌گری
۲ ساعت قبل / روزنامه آرمان امروز

آموزه‌های مکتب کلاسیک در اقتصاد ایران؛ زیاده‌روی در مداخله ؛ کاستی در تنظیم‌گری

آرمان امروز : عبدالعظیم آق‌آتابای؛ پژوهشگر اقتصادی در یادداشتی اختصاصی برای تازه‌های اقتصاد به جایگاه آموزه‌های مکتب کلاسیک در اقتصاد ایران و نقد ظرفیت آن برای حل مسائل ساختاری اقتصاد کشور پرداخت. در شرایطی که اقتصاد ایران با چالش‌های هم‌زمان تورم مزمن، ناترازی‌های مالی و فشارهای ارزی روبه‌روست، بازخوانی «مکتب کلاسیک» به‌عنوان نخستین نظام نظری [ ]

 چگونه چین و روسیه مانع برنامه‌های ترامپ برای منزوی کردن ایران می‌شوند
۱ ساعت قبل / سایت اطلاعات آنلاین

چگونه چین و روسیه مانع برنامه‌های ترامپ برای منزوی کردن ایران می‌شوند

دونالد ترامپ، رئیس جمهوری ایالات متحده، با اعلام «روز حمله نهایی» اقتصادی علیه تهران، تهدید کرده است هر کشوری را که به ایران «راه نجات» اقتصادی ارائه دهد، از نظر مالی مجازات خواهد کرد.

 مصداق شکست بازار
۲ ساعت قبل / روزنامه دنیای اقتصاد

مصداق شکست بازار

کالای عمومی کالایی است که منافع آن معطوف به غیر است؛ این کالا غیرشفاف است و نمی‌توان کسی را از مصرف آن مستثنا کرد. این کالا همچنین رقابت‌پذیر نیست؛ ازاین‌رو منحنی‌های معمول عرضه و تقاضا برای آن قابل استفاده نیستند و هزینه تمام‌شده آن نیز بر اساس چارچوب‌های معمول هزینه تمام‌شده در اقتصاد خرد محاسبه نمی‌شود. تولید و تهیه کالای عمومی یک هزینه کلی دارد و پس از تولید، همگان می‌توانند از آن استفاده کنند و هزینه تولید نهایی آن به صفر نزدیک می‌شود. همین که کالای عمومی، مانند نظم عمومی، تولید و عرضه شد، همه مردم، خواه‌ناخواه، از آن استفاده می‌کنند.