بانکهای دنیا، امروز بخش بزرگی از تجارت را نه بر اساس اعتبار شرکتها، بلکه بر مبنای خود داراییهای تجاری تامین مالی میکنند. قرارداد فروش، موجودی انبار، مطالبات تجاری، قرارداد خرید بلندمدت و حتی کالاهای در حال فرآوری، هر کدام میتوانند وثیقه یک ساختار مالی باشند. به همین دلیل بسیاری از شرکتهایی که از نظر ترازنامه ضعیف هستند، همچنانمیلیاردها دلار تامین مالی دریافت میکنند.
یکی از مهمترین این ابزارها Borrowing Base Facility است. در این ساختار، بانک برای شرکت سقف ثابتی تعیین نمیکند، بلکه هر هفته یا حتی هر روز ارزش داراییهای جاری شرکت را محاسبه میکند؛ موجودی انبار، حسابهای دریافتنی و کالاهای در مسیر حمل. هرچه این داراییها افزایش یابد، ظرفیت دریافت اعتبار نیز به همان نسبت افزایش پیدا میکند. در بسیاری از شرکتهای بازرگانی جهان، اعتبار بانکی به جای وثیقه ملکی، بر اساس همین فرمول پویا تعیین میشود. چنین ابزاری برای شرکتهای فولادی، پتروشیمی، معدنی و واردکنندگان مواد اولیه در ایران میتواند تحولآفرین باشد.
ابزار کمتر شناختهشده دیگر Offtake-Backed Finance است. فرض کنید یک تولیدکننده ایرانی قرارداد پنجساله فروش کنسانتره مس با یک خریدار معتبر خارجی امضا کرده است. در نظام مالی سنتی، بانک همچنان به ترازنامه شرکت نگاه میکند؛ اما در این ساختار، خود قرارداد فروش به دارایی مالی تبدیل میشود. جریان وجوه ناشی از قرارداد به حساب تحت کنترل بانک واریز میشود و همان جریان نقدی، بازپرداخت تسهیلات را تضمین میکند. در واقع بانک بیش از آنکه به اعتبار فروشنده اعتماد کند، به اعتبار خریدار اتکا میکند. این مدل سالهاست در پروژههای معدنی، انرژی و فلزات جهان اجرا میشود.
در صنایع فلزی نیز Tolling Finance راهکاری هوشمندانه ارائه میدهد. …
