باور به خوشیمنبودن خرید طلا در ۱۳ صفر، دستکم به شکل یک موج فراگیر، سابقه طولانی ندارد. این پدیده از ترکیب نگرانی سنتی درباره ماه صفر، میل مردم به انجام یک کار نمادین برای گشایش مالی و انتشار روایتهای بیسند در شبکههای اجتماعی شکل گرفت. برخی صفحات مجازی ادعا کردند خرید حتی مقدار اندکی طلا در این روز میتواند باعث افزایش رزق، خانهدارشدن، ازدواج یا برآوردهشدن حاجت شود؛ ادعایی که بهسرعت با تبلیغات فروشندگان و بازنشر تجربههای شخصی تقویت شد.
نشانههای موجود میگویند صفهای گسترده خرید طلا در ۱۳ صفر از سال ۱۴۰۳ جدی شد. در آن سال، انتشار گسترده یک متن در فضای مجازی مردم را به خرید طلا، جاکلیدی، ماکت خودرو و وسایل نمادین تشویق کرد. نایبرئیس اتحادیه طلا و جواهر نیز همان زمان اعلام کرد بازار با صفهای طولانی روبهرو شده، درحالیکه در سالهای قبل چنین ازدحامی سابقه نداشته است.
صفهایی که یک شایعه ساخت
امروز سه شنبه ششم مرداد ۱۴۰۵، همزمان با ۱۳ صفر ۱۴۴۸، دوباره بازار طلا شاهد افزایش توجه مردم به خریدهای کوچک و نمادین شد. برخی فقط چند سوت طلا خریدند، بعضی سراغ پلاکهای کموزن رفتند و گروهی نیز خرید خود را با نیت گشایش مالی انجام دادند. در نگاه این خریداران، موضوع فقط سرمایهگذاری نبود؛ خرید طلا به آیینی برای طلب خوشبختی تبدیل شده بود.
اما پشت این رفتار، یک چرخه روانی ساده هم دیده میشود: فرد در روزی که «خاص» معرفی شده خرید میکند، قیمت طلا چند ماه بعد افزایش مییابد و خریدار، سود حاصل از تورم و رشد بازار را به خوشیمنی آن روز نسبت میدهد. تجربه موفق نیز تعریف و بازنشر میشود، اما تجربه کسی که در اوج قیمت خرید کرده یا هنوز در زیان است، کمتر به چشم میآید. این الگو با پدیدهای …
