روزنامه ترکیه ای: آنکارا اس ۴۰۰های روسیه را به کشورهای خلیج فارس فروخت

صفحه سیاست-

سایت «المانیتور» در گزارشی اعلام کرد تهدیدهای اخیر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، مبنی بر حمله به عمان، موجب حیرت، تعجب و ناخرسندی در مسقط شده است؛ هرچند مقام‌های عمانی تلاش دارند این تهدیدها را بیش از اندازه جدی نگیرند.

بر اساس این گزارش، مقام‌های عمانی اعلام کرده‌اند که نخستین تهدید ترامپ برای بمباران این کشور برای آنها «شوک‌آور» بوده، اما تکرار چنین تهدیدهایی اکنون بیش از هر چیز با نارضایتی مواجه شده است.

یک منبع عمانی در این‌باره گفته است که مقام‌های مسقط «در واقع این موضوع را جدی نمی‌گیرند». یک دیپلمات عمانی نیز تأکید کرده است که این کشور به‌تدریج به تکرار تهدیدهای ترامپ عادت کرده و بارها چنین اظهاراتی را شنیده است.

این واکنش نشان می‌دهد که تهدیدهای واشنگتن، دست‌کم در نگاه بخشی از محافل سیاسی عمان، دیگر الزاماً به‌عنوان یک ابزار مؤثر برای تغییر رفتار مسقط تلقی نمی‌شود. واشنگتن‌پست؛ ترامپ از بن‌بست منطقه‌ای خشمگین است

همزمان، روزنامه «واشنگتن‌پست» در تحلیلی، لحن اخیر ترامپ علیه عمان و برخی دیگر از شرکای آمریکا را نشانه افزایش خشم و سرخوردگی رئیس‌جمهور این کشور دانسته است.

بر اساس این تحلیل، ترامپ که در وادار کردن تهران به پذیرش خواسته‌های واشنگتن با دشواری مواجه شده، به نظر می‌رسد بخشی از فشار و نارضایتی خود را متوجه شرکای منطقه‌ای آمریکا کرده است.

تهدید علیه عمان در این چارچوب اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ چراکه مسقط طی سال‌های گذشته یکی از مهم‌ترین کانال‌های ارتباطی میان ایران و غرب بوده و در مقاطع مختلف برای کاهش تنش‌ها و انتقال پیام میان طرف‌های درگیر نقش‌آفرینی کرده است. تنگه هرمز؛ نقطه اصلی اختلاف

یکی از مهم‌ترین محورهای این تحولات، مسئله تنگه هرمز است. تحلیلگران معتقدند نگرانی واشنگتن تنها به مواضع عمان محدود نمی‌شود، بلکه احتمال شکل‌گیری ترتیبات منطقه‌ای برای مدیریت و بازگشایی تردد در تنگه هرمز بدون پذیرش کامل خواسته‌های آمریکا، یکی از عوامل افزایش فشارهای ترامپ است.

در چنین شرایطی، هرگونه توافق یا تفاهم میان ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس می‌تواند بخشی از محاسبات واشنگتن را تغییر دهد؛ زیرا آمریکا تلاش دارد مدیریت امنیت و تردد دریایی در منطقه را در چارچوب ترتیبات مورد نظر خود حفظ کند.

آلن ایر، دیپلمات پیشین آمریکا و عضو تیم مذاکره‌کننده این کشور در مذاکرات منتهی به برجام، نیز در همین زمینه گفته است که اظهارات اخیر ترامپ نشان‌دهنده سرخوردگی او از ناتوانی در دستیابی به حداقل هدف خود، یعنی بازگشت رفت‌وآمد در تنگه هرمز به وضعیت عادی، است. چرا عمان برای آمریکا اهمیت دارد؟

اهمیت عمان برای واشنگتن تنها به موقعیت جغرافیایی این کشور محدود نیست. مسقط طی دهه‌های گذشته سیاست خارجی متفاوتی را در پیش گرفته و تلاش کرده است روابط خود را با طیف‌های مختلف منطقه‌ای و بین‌المللی حفظ کند.

همین رویکرد باعث شده عمان در بسیاری از بحران‌های منطقه‌ای به کانالی برای گفت‌وگو تبدیل شود. بنابراین فشار مستقیم بر مسقط می‌تواند با یک تناقض جدی روبه‌رو شود؛ آمریکا از یک سو به کانال‌های ارتباطی عمان نیاز دارد و از سوی دیگر، تهدید این کشور می‌تواند ظرفیت میانجیگری و اعتماد متقابل را تضعیف کند.

از این منظر، تهدید علیه عمان ممکن است بیش از آنکه یک ابزار فشار مؤثر باشد، به محدود شدن یکی از مسیرهای دیپلماتیک واشنگتن در منطقه منجر شود. تهدید یا نشانه ضعف در برابر بن‌بست؟

نکته قابل توجه در تحولات اخیر، فاصله میان ادبیات تهدیدآمیز ترامپ و واقعیت‌های میدانی و دیپلماتیک منطقه است. اگرچه واشنگتن همچنان از ابزارهای نظامی و اقتصادی قابل توجهی برخوردار است، اما تکرار تهدید علیه متحدان و شرکای منطقه‌ای می‌تواند نشانه دشوارتر شدن مسیر دستیابی به اهداف آمریکا باشد.

در مقابل، واکنش عمان نیز نشان می‌دهد که کشورهای منطقه الزاماً حاضر نیستند سیاست‌های خود را صرفاً بر اساس تهدیدهای واشنگتن تنظیم کنند. مسقط تلاش دارد ضمن حفظ روابط خود با آمریکا، کانال‌های ارتباطی خود با ایران و دیگر بازیگران منطقه‌ای را نیز حفظ کند. معادله جدید در خلیج فارس

مجموع این تحولات را می‌توان نشانه‌ای از تغییر در معادلات امنیتی خلیج فارس دانست؛ جایی که کشورهای منطقه بیش از گذشته به دنبال مدیریت مستقیم بحران‌ها و حفظ کانال‌های ارتباطی خود هستند.

در چنین شرایطی، تداوم تهدیدهای ترامپ علیه عمان ممکن است نتیجه‌ای متفاوت با هدف اولیه واشنگتن داشته باشد. به جای وادار کردن مسقط به عقب‌نشینی، این رویکرد می‌تواند کشورهای منطقه را به سمت افزایش هماهنگی برای کاهش وابستگی به تصمیمات آمریکا سوق دهد.

از این منظر، مسئله اصلی تنها تهدید ترامپ علیه عمان نیست؛ بلکه این پرسش مطرح است که آیا واشنگتن همچنان قادر است با اتکا به فشار و تهدید، معادلات منطقه‌ای را مطابق خواست خود شکل دهد یا آنکه کشورهای خلیج فارس به سمت ترتیبات مستقل‌تری برای مدیریت بحران، امنیت دریایی و مسئله تنگه هرمز حرکت خواهند کرد.

فرارو: یک دریادار بازنشسته نیروی دریایی آمریکا با دفاع از رویکرد اقتصادی دولت دونالد ترامپ علیه ایران مدعی شد واشنگتن به دنبال همراه‌کردن کشورهای جهان با فشارهای اقتصادی علیه تهران است.

جیمز استاوریدیس،  دریادار بازنشسته نیروی دریایی آمریکا، گفت وعده دونالد ترامپ، برای تحت فشار قرار دادن شدید اقتصادی ایران، «بهترین گزینه از میان مجموعه‌ای از گزینه‌های بد» است، هرچند اجرای آن احتمالا با مشکلاتی همراه خواهد بود.

به نقل از سی‌ان‌ان، استاوریدیس با اشاره به گزینه‌های پیش روی دولت آمریکا اظهار کرد واشنگتن می‌تواند «به درگیری‌های تمام‌عیار بازگردد» یا «از آن کنار بکشد».

او افزود گزینه دیگری که ترامپ در حال دنبال کردن آن است، درخواست از «بقیه جهان برای مشارکت در این محاصره» است.

ترامپ پیش‌تر از اجرای یک «دی‌دی اقتصادی» علیه ایران سخن گفته و تهدید کرده است کشورهایی که همچنان با تهران تجارت کنند، با «پیامدهای اقتصادی بسیار شدیدی» مواجه خواهند شد.

استاوریدیس در ادامه گفت: «فکر می‌کنم این موضوع مشکل‌ساز خواهد شد و چین تنها نخستین کشوری است که از پذیرفتن افتخار مشارکت در محاصره ایران خودداری خواهد کرد.»

این اظهارات پس از آن مطرح شد که پکن اعلام کرد «تحریم‌ها و تاکتیک‌های فشار، راه‌حل نیستند.»

رویداد۲۴| روزنامه وال استریت ژورنال در گزارشی نوشت: آمریکا هفته‌هاست که از امارات متحده عربی می‌خواهد فشار اقتصادی خود بر ایران را افزایش دهد. امارات روز سه‌شنبه اعلام کرد که فعالیت‌های مالی و تجاری خود با ایران را متوقف کرده است.

در حالی که امارات روز چهارشنبه تعلیق تمام فعالیت‌های تجاری، مبادلات و تراکنش‌های مالی با ایران را تا اطلاع ثانوی اعلام کرد، اقدامی بی‌سابقه که فصل جدیدی را در روابط اقتصادی می‌گشاید، سوالاتی را درباره میزان آسیب احتمالی به اقتصاد ایران و برعکس، آنچه دبی از تشدید محدودیت‌ها بر شبکه تجاری و مالی که دهه‌ها با آن در ارتباط بوده است، از دست خواهد داد، مطرح کرده است.

این تصمیم امارات پس از آن اتخاذ شد که وزارت دفاع این کشور مدعی شناسایی دو موشک بالستیک شلیک شده از ایران شد به ادعای این وزارتخانه، کشتیرانی دریایی را هدف قرار داده و در خلیج فارس فرود آمده بودند. این در حالی است که تهران پرتاب آنها را تکذیب کرد.

در این باره اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت امور خارجه ادعای امارات متحده عربی مبنی بر پرتاب موشک از سوی ایران به سوی این کشور را کاملا مردود دانست و با ابراز تاسف از اتهام‌زنی به جمهوری اسلامی ایران، این رفتار را خلاف اصل حسن همجواری و مخل تلاش‌های جاری برای تقویت اعتماد بین کشورهای منطقه و جلوگیری از تشدید ناامنی در منطقه دانست.

سخنگوی وزارت امور خارجه از همه طرف‌های منطقه‌ای درخواست کرد با در نظرگرفتن پیچیدگی‌های موجود به دلیل شرارت‌های ادامه‌دار آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه صلح و امنیت منطقه، به‌ویژه سابقه عملیات‌های متعدد پرچم دروغین، از اتهام‌زنی‌ بی‌اساس علیه جمهوری اسلامی ایران خودداری کنند.

این اقدام امارات در حالی صورت می‌گیرد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا تهدید کرده هر کشوری که به ایران «کمک‌رسانی» کند، با «عواقب اقتصادی عظیم» مواجه خواهد شد.

هدف آمریکا از این فشارها، قطع کانال‌های مالی و تجاری ایران است که دبی به عنوان یکی از مهمترین مراکز آن محسوب می‌شود. امارات در سال ۲۰۲۴ بیش از ۳۰ درصد از واردات ایران حدود ۲۱ میلیارد دلار را تامین می‌کرد و شبکه‌های پنهانی برای دور زدن تحریم‌ها در این کشور فعال هستند.

با این حال، امارات نگران تاثیر منفی این سیاست بر اقتصاد خود به ویژه بخش گردشگری و تجارت و همچنین احتمال تلافی‌جویی نظامی ایران به دلیل میزبانی از پایگاه‌ها و تاسیسات نظامی واشنگتن است. مقامات اماراتی ترجیح می‌دهند گام‌به‌گام پیش بروند و در عین حال، کانال‌هایی برای گفت‌وگو با تهران حفظ کنند تا در صورت ناموفق بودن فشار آمریکا، ابزار دیپلماتیک در اختیار داشته باشند. کارشناسان معتقدند که قطع کامل این مسیرهای مالی دشوار است و نظارت بر تمام فعالیت‌های پنهان در هفت امارت، کاری محدود و پیچیده خواهد بود.

روابط تجاری ایران و امارات ریشه‌ای دیرینه دارد و حتی پیش از تاسیس کشور امارات در سال ۱۹۷۱ شکل گرفته بود. پس از انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷، موج جدیدی از تجار و متخصصان ایرانی به دبی مهاجرت کردند و این شهر به یکی از مهمترین مراکز تجاری و مالی ایران تبدیل شد.

اهمیت این رابطه فراتر از تجارت دوجانبه کالا بین ایران و امارات بوده است؛ امارات مهمترین بازار صادرات مازوت ایران نیز به شمار می‌رفت. داده‌های شرکت کپلر نشان می‌دهد ایران روزانه حدود ۲۵۶ هزار بشکه مازوت صادر می‌کرد که حدود ۷۰ درصد آن به امارات می‌رفت. طرح ترامپ برای فشار به اقتصاد ایران شکست می‌خورد

تلاش رئیس‌جمهور آمریکا برای تحت فشار قرار دادن ایران تا سرحد تسلیم، به شدت به مهار یکی از بزرگترین شریان‌های حیاتی اقتصادی این کشور بستگی دارد: دبی.

امارات متحده عربی اواخر روز سه‌شنبه اعلام کرد که تراکنش‌های مالی و اقتصادی با ایران را به حالت تعلیق درآورده است که به طور بالقوه دسترسی تهران به یک منبع بزرگ واردات و یک راه پشتی مالی به جهان را تهدید می‌کند.

این اقدام پس از هفته‌ها تحریک دولت ترامپ در امارات برای مقابله با شبکه‌های مالی ایران که در این کشور فعالیت می‌کنند، صورت می‌گیرد. همچنین به گفته افراد مطلع، ایالات متحده در طول جنگ علیه‌ ایران، امارات را نیز تشویق کرده است که اقدامات سخت‌تری علیه نهادهای تحریم‌شده ایرانی و سایر شبکه‌هایی که به طور پنهانی در امارات فعالیت می‌کنند، انجام دهد.

اجرای تهدید اقتصادی علیه ایران دشوار خواهد بود. احکام تحریمی آمریکا در سال‌های اخیر نشان می‌دهد که درآمدهای نفتی، معاملات ارزی و پرداخت‌های مربوط به نهادهای ایرانی، مدت‌هاست که از طریق شرکت‌های صوری و صرافی‌های دبی انجام می‌شود، اغلب بدون اینکه نام ایرانی در تراکنش دیده شود.

قطع ارتباط با ایران همچنین مستلزم آن است که مقامات اماراتی بسیار تهاجمی‌تر با فعالیت‌های مبهم مالی و تجاری برخورد کنند که این امر خود می‌تواند به نقش دبی به عنوان یک مرکز جهانی آزاد برای تجارت، سرمایه و صادرات مجدد آسیب بزند.

«مکس میزلش» مقام سابق تحریم‌های آمریکا که اکنون پژوهشگر بنیاد دفاع از دموکراسی‌هاست، گفت: «وقتی به دور زدن تحریم‌های ایران و توانایی ایران برای کسب درآمد از فروش غیرقانونی نفت نگاه می‌کنید، دبی یک مرکز اصلی برای جریان‌های مالی غیرقانونی است. اقدام امارات علیه تجارت مستقیم و فعالیت‌های مالی مهم است، اما واقعیت این است که حجم زیادی از فعالیت‌های غیرمستقیم از طریق بانک‌های دبی جریان دارد که از عملیات بانکداری سایه و تأمین مالی غیرقانونی ایران حمایت می‌کند.»

به گفته افراد مطلع، مقامات اماراتی جدیدترین اقدامات را به عنوان بخشی از یک تشدید تدریجی می‌بینند، نه یک قطع کامل روابط با تهران. انتظار می‌رود امارات گام‌به‌گام پیش برود، با محدودیت‌های جدید بر محموله‌های کالایی آغاز کند و به طور بالقوه به سرکوب گسترده‌تری علیه نهادهای مرتبط با ایران این وضعیت را گسترش دهد.

قانونگذاران اماراتی نگرانند که راهبرد واشنگتن برای وارد کردن فشار اقتصادی عمیق‌تر به ایران، بتواند به بخشی از اقتصاد کشورهای حوزه خلیج فارس که به گردشگری و تجارت متکی است، آسیب بزند و در نهایت تلافی‌جویی نظامی بیشتری از سوی ایران را برانگیزد. مقامات اماراتی همچنین می‌خواهند برخی کانال‌ها با تهران را باز نگه دارند تا در صورت شکست کارزار فشار ترامپ، گزینه دیپلماتیک را در اختیار داشته باشند.

برای سخت‌تر کردن فشار بر ایران، آمریکا به مشارکت امارات نیاز دارد. امارات درست در آن سوی خلیج فارس قرار دارد و پیوندهای عمیق تجاری، تاریخی و فرهنگی با همسایه بزرگتر خود دارد، حتی اگر دو دولت اغلب با یکدیگر در تضاد بوده‌اند.