بررسیها نشان میدهد با احتساب زمان حداقلی ۱۵ تا ۲۰ دقیقهای برای تصحیح هر برگه، درآمد ساعتی معلم به رقمی کمتر از حداقل دستمزد ساعتی و روزانه در بسیاری از مشاغل ساده میرسد.
به گزارش تابناک؛ بر اساس اعلام برخی از صفحات مجازی متعلق به معلمان، وزارت آموزشوپرورش در بخشنامه اخیر خود، نرخ تصحیح هر برگه امتحان نهایی را برای سال جاری، مبلغ ۱۰ تا ۱۶ هزار تومان اعلام کرده است. این رقم در مقایسه با سال ۱۴۰۱ که میانگین آن حدود ۳ هزار تومان بود، رشد آماری ۳.۵ برابری داشته؛ اما آنچه در پس این اعداد پنهان مانده، فاصله عمیق و تاسفباری است که بین ارزش واقعی کار تخصصی معلم و دستمزد پرداختی وجود دارد. ضمن اینکه در همین مدت با تورم وحشتناک در حوزههای متعدد و حتی چند صد برابر شدن بعضی از نرخها مواجه بودهایم.
زمانی که دیده نمیشود
معلمان باسابقه و صاحبنظر بارها تأکید کردهاند که تصحیح یک برگه امتحان نهایی، بهویژه در دروس تشریحی و تحلیلی مانند ریاضی، فیزیک، هندسه و ادبیات، فرایندی ظریف، دقیق و زمانبر است. هر برگه پاسخنامه، بسته به نوع سوالات و سطح دشواری، حداقل ۱۵ تا ۲۰ دقیقه زمان برای بررسی، نمرهدهی و بازبینی نیاز دارد. بر این اساس، یک معلم در یک ساعت کاری مفید، حداکثر ۳ تا ۴ برگه را با دقت کافی تصحیح خواهد کرد.
حقالزحمهای که توهین به زحمت است
با احتساب میانگین نرخ ۱۳ هزار تومان برای هر برگه، درآمد ساعتی معلم در این فرایند به حدود ۳۹ تا ۵۲ هزار تومان میرسد. این عدد در شرایطی که حداقل دستمزد روزانه کارگر در سال ۱۴۰۴ بیش از یک میلیون تومان اعلام شده، نشاندهنده شکاف فاحش و غیرقابلدفاعی است که جایگاه معلم را به حاشیهای نامتناسب با مسئولیت خطیرش کشانده است.
کارشناسان آموزشی با انتقاد از این وضعیت میگویند: «معلمی که ساعتها چشمانش را به خطوط درهمریخته دانشآموزان میدوزد تا مبادا حقی ضایع شود و سرنوشت تحصیلی جوانی به مخاطره افتد، شایسته پاداشی است که دستکم کرامت انسانی و حرفهای او را بازتاب دهد؛ نه رقمی که حتی هزینه یک وعده غذای ساده را در بسیاری از شهرها پوشش نمیدهد.»
افزایش صوری؛ کاهش واقعی قدرت خرید
هرچند نرخها نسبت به سه سال قبل افزایش یافته، اما این رشد در برابر تورم افسارگسیخته سالهای اخیر، نهتنها منصفانه نیست، بلکه عملاً به معنای کاهش فاحش قدرت خرید معلم و بیحرمتی محسوب میشود.
در چهار سالی که حقالزحمه ۳.۵ برابر شده، قیمت مسکن، مواد غذایی و هزینه حملونقل چندین برابر بیشتر افزایش یافته است. معادله سادهای که نشان میدهد معلم امروز با این مبلغ، بسیار کمتر از گذشته توانایی تأمین نیازهای اولیه خود را دارد.
پرداختهای معوقه و سهمیه اجباری؛ اضافه بر ناروایی
افزون بر نرخ پایین، معلمان همواره از تأخیر چندماهه در پرداخت حقالزحمه و همچنین الزام به تصحیح برگههای دانشآموزان خود بهعنوان سهمیه اجباری و بدون دریافت هزینه، گلایهمند بودهاند. این رویه، انگیزه و دقت معلم را در حساسترین مرحله ارزشیابی تحصیلی دانشآموزان، به شدت تحت تأثیر قرار داده و عدالت آموزشی را با تهدید جدی مواجه میکند.
ضرورت بازنگری فوری
آنچه در این میان بیش از هر چیز به چشم میخورد، غفلت نظام آموزشی از حرمت معلم بهعنوان رکن اساسی تعلیموتربیت است. نادیده گرفتن زمان و تخصصی که برای تصحیح اوراق صرف میشود، نه تنها در حیطه اقتصاد، بلکه در حوزه کرامت حرفهای معلم، ضربهای جبرانناپذیر است.
کارشناسان بر این باورند که نرخگذاری فعلی، نظام ارزشیابی نهایی را به مسیری خطرناک سوق میدهد؛ جایی که کیفیت، دقت و انصاف در نمرهدهی، قربانی کمتوجهی به منزلت مادی معلم میشود. ضروری است وزارت آموزشوپرورش هرچه سریعتر نسبت به بازنگری اساسی در این نرخها، با در نظر گرفتن زمان واقعی تصحیح، نرخ تورم و شأن والای معلم، اقدام کند؛ اقدامی که میتواند گامی هرچند کوچک در مسیر احیای اعتماد و احترام به نظام آموزشی باشد.
