به گزارش مشرق، در حالی که با پایان بهاصطلاح مهلت ۶۰ روزه تعیینشده در مذاکرات اسلامآباد، تحلیلهای متعددی در رسانههای منطقهای و بینالمللی و نیز منابع صهیونیستی در مورد سناریوهای مرحله جدید و محدودیتهای گزینههای آمریکا ارائه میشود، محافل آمریکایی تاکید دارند که استراتژی دونالد ترامپ رئیس جمهور این کشور، برای خفه کردن اقتصاد ایران از طریق تحریمها و محاصره دریایی با آزمون دشواری روبرو است، زیرا تهران همچنان در موضع خود ثابت قدم است و حاضر است به جای پذیرش شرایط آمریکا، بارهای اقتصادی قابل توجهی را تحمل کند.
در این زمینه مجله آمریکایی پولیتیکو، در گزارشی با استناد به مقامات سابق دولت ترامپ، سفرای آمریکا و کارشناسان منطقه اعلام کرد که تردیدهای زیادی درباره جنگ اقتصادی وعده داده شده توسط آمریکا علیه ایران وجود دارد و اسکات بیسنت، وزیر خزانه داری، مدعی بود که این جنگ با جنگهای قبلی متفاوت خواهد بود، اما به نظر میرسد که اینگونه نیست.
ایران پرچم سفید را بالا نخواهد برد
پولیتیکو در این مقاله به بررسی مخمصه ترامپ در جنگ با ایران و دلایل عدم تسلیم کشورمان در برابر فشارهای آمریکا پرداخته و نوشت: دونالد ترامپ منتظر است تا ایران در نتیجه جنگ اقتصادی پرچم سفید را بالا ببرد، اما به نظر میرسد تهران آماده است تا بیشتر منتظر بماند و از خواستههای او برای لغو هزینههای اعمال شده بر کشتیهایی که از تنگه هرمز عبور میکنند یا سایر خواستههایی که ترامپ میخواهد برای پایان دادن به درگیری به آنها دست یابد، پیروی نخواهد کرد.
بر اساس این گزارش، جیمز جفری، سفیر سابق آمریکا که در سه دولت، از جمله دولت اول ترامپ، خدمت کرده است، در این زمینه گفت: این یک جنگ فرسایشی است و من مطمئنم که وزارت خزانهداری در حال انجام اصلاحات جزئی در اینجا و آنجا برای بستن روزنهها یا گسترش تحریمها است. اما باور اینکه پس از ۲۰ سال تحریمهای ایالات متحده و تجربه ایران در دور زدن آنها، اتفاق قاطعی رخ دهد، دشوار است.
این رسانه آمریکایی تصریح کرد: در این میان دولت ترامپ در بحبوحه یک جنگ نامحبوب که قیمت نفت را به نزدیک ۹۰ دلار در هر بشکه رسانده و به افزایش هزینههای استقراض بلندمدت به بالاترین سطح خود در تقریباً دو دهه گذشته کمک کرده است، با انتخابات میاندورهای مهمی روبرو است، آن هم در زمانی که امیدها برای توافق صلح در حال کمرنگ شدن است.
پولیتیکو افزود که در مقابل، رهبران ایران این درگیری را حیاتی میدانند، که به تهران توجیهی برای تحمل سختیهای اقتصادی عظیم به جای تسلیم شدن میدهد، به ویژه با توجه به تورم بالای مداوم در ایالات متحده و قیمت پایین اوراق قرضه خزانهداری. بازده اوراق قرضه ۳۰ ساله خزانهداری ایالات متحده، شاخصی که ترامپ مدتهاست به آن علاقه زیادی دارد، روز سهشنبه به بالاترین سطح خود از قبل از بحران مالی جهانی رسید.
در ادامه این گزارش آمده است که افزایش بازده به بالاترین حد خود در تقریباً دو دهه گذشته صرفاً به جنگ شش ماهه مربوط نمیشود. کمبود سوخت جهانی و بیثباتی عمومی نیز در بالا نگه داشتن قیمت انرژی برای مدت طولانی نقش داشته و خطر تورم پایدار را افزایش داده است. این امر، خطرات بازارهای اوراق قرضه جهانی را که مدتهاست تحت تأثیر منفی شوکهای مربوط به موضعگیریهای متناقض ترامپ قرار گرفتهاند، افزایش داده است.
مقاومت ایران، آمریکاییها را درباره اثربخشی جنگ اقتصادی دچار تردید کرده است
پولیتیکو خاطرنشان کرد که در این زمینه، مقاومت عجیب ایران یکی از دلایلی است که موجب شده برخی از مقامات سابق دولت آمریکا تردید داشته باشند که محاصره دریایی هر اندازه هم بزرگ باشد یا هر استراتژی جدیدی که آمریکا در سطح تحریمها رونمایی کند، برای تغییر محاسبات ایران کافی باشد.
بر اساس این یادداشت، یک مقام سابق دولت ترامپ که نخواست نامش فاش شود، گفت: «من فکر میکنم فشار اقتصادی باید به روشهای جدیدی اعمال شود که هنوز ندیدهایم و تاکنون هیچ یک از روشها برای تسلیم کردن ایران کارساز نبوده است». دولت آمریکا هنوز اقدامات اضافی که قصد انجام آن را دارد اعلام نکرده است، اما گزینههای موجود شامل هدف قرار دادن بانکهای بزرگ چینی که تجارت نفت ایران را تسهیل میکنند، گسترش تحریمهای ثانویه بر کشورهایی که با ایران تجارت میکنند و مصادره داراییهای ایران به جای صرفا مسدود کردن آنها است.
رسانه مذکور آمریکایی ادامه داد: در این راستا مقامات ایرانی علناً تلاشهای ایالات متحده برای مطیع کردن آنها با تحریمها را به سخره گرفتهاند. محمد باقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، روز سهشنبه در پلتفرم X نوشت: «آمریکاییها فکر میکنند که اعمال فشار بر ایران به امتیازاتی منجر میشود که هرگز بخشی از توافق نبودهاند. بسنت و پیت هگست برای این کار مناسب نیستند و منتظر این نباشید که این دلقکها گندی را که شما به پا کردهاید، درست کنند».
در ادامه این گزارش آمده است که در شش ماه پس از آغاز جنگ علیه ایران، ترامپ مجموعهای از تاکتیکهای فشار را برای خفه کردن اقتصاد ایران به کار گرفته است، از جمله جلوگیری از فروش مهمترین صادرات ایران، یعنی نفت، از طریق محاصره دریایی مداوم بنادر ایران. دولت ایالات متحده همچنین تحریمهایی را علیه خریداران خارجی نفت ایران اعمال کرده، ناوگان کشتیرانی غیررسمی که نفت را حمل میکند را هدف قرار داده و تلاش کرده است تا ایران را از شبکههای مالی که برای انتقال وجوه استفاده میکند، قطع کند.
مجله پولیتیکو در ادامه تاکید کرد که با این حال، افرادی که در مذاکرات قبلی با ایران کار کردهاند، میگویند این میزان فشار برای وادار کردن این کشور به تسلیم به خصوص ۶ ماه بعد از حملات گسترده علیه آن به هیچ وجه کافی نیست و هیچ نقطه شکستی برای ایران وجود ندارد.
رومان گوفمن، رئیس موساد، ۱۴ اوت( 19 مرداد) در تماسی تلفنی با اسعد الشیبانی، وزیر خارجه دولت موقت سوریه، درباره گسترش حضور نظامی ترکیه در سوریه گفتوگو کرده است. منابع مطلع میگویند محور اصلی این تماس، میزان حمایت نظامی آنکارا از ارتش سوریه، از جمله ارسال تسلیحات، پهپادها و افزایش حضور نیروهای ترکیه بوده است. اهمیت این تماس زمانی بیشتر میشود که تنها چهار روز بعد، رژیم صهیونیستی پایگاه هوایی «ابوالظهور» در شمالغرب سوریه را هدف قرار داد؛ اقدامی که از نگاه بسیاری، بیش از آنکه صرفا حملهای به یک پایگاه سوری باشد، هشداری مستقیم به ترکیه درباره گسترش نفوذ نظامی این کشور در سوریه است.
اسرائیل مدعی است دمشق با فراهم کردن زمینه استقرار نیروهای ترکیه و بازسازی پایگاه ابوالظهور، در حال ایجاد شرایطی است که میتواند آزادی عمل نیروی هوایی اسرائیل در سوریه را محدود و تهدیدی جدید علیه این رژیم ایجاد کند. گزارشهایی نیز درباره بازدید یک هیئت ترکیهای از این پایگاه پیش از حمله منتشر شده است؛ ادعایی که آنکارا رد کرده و حمله اسرائیل را تلاشی برای توجیه نقض حاکمیت سوریه دانسته است.
هشدار درباره برخورد مستقیم اسرائیل و ترکیه
ابعاد این حادثه زمانی جدیتر میشود که تام باراک، فرستاده ویژه آمریکا در امور سوریه، حمله اسرائیل را «تشدیدی غیرضروری» توصیف کرده و هشدار داده است که این عملیات میتوانست به رویارویی مستقیم با نیروهای ترکیه منجر شود.
واشنگتن اکنون بهدنبال ایجاد یک سازوکار ارتباطی میان اسرائیل، ترکیه و سوریه است تا طرفها از تحرکات نظامی یکدیگر مطلع باشند و از محاسبات اشتباه و برخوردهای ناخواسته جلوگیری شود.
در واقع، خطر اصلی در سوریه دیگر صرفا واکنش دمشق به حملات اسرائیل نیست؛ بلکه حضور رو به گسترش نیروهای ترکیه، احتمال برخورد مستقیم دو بازیگر نظامی قدرتمند را افزایش داده است.
رقابت آنکارا و تلآویو بر سر آینده سوریه
پس از سقوط بشار اسد در دسامبر ۲۰۲۴، سوریه به میدان تازهای برای رقابت قدرتهای منطقهای تبدیل شده است. ترکیه با حمایت از دولت جدید دمشق، همکاریهای نظامی خود با سوریه را گسترش داده و در آموزش نیروها، تأمین تجهیزات و تقویت ساختار نظامی این کشور نقش پررنگتری گرفته است.
در مقابل، اسرائیل نگران شکلگیری یک ساختار نظامی سوری تحت حمایت ترکیه است؛ ساختاری که میتواند موازنه قدرت را تغییر داده و آزادی عمل اسرائیل در آسمان سوریه را محدود کند.
از همین رو، به نظر میرسد تلآویو در حال ترسیم یک خط قرمز برای آنکاراست: ترکیه میتواند در سوریه نفوذ سیاسی و اقتصادی داشته باشد، اما اسرائیل با تبدیل سوریه به یک پایگاه نظامی تحت نفوذ ترکیه مخالفت خواهد کرد.
با این حال، شواهد موجود نشان نمیدهد که اسرائیل یا ترکیه بهدنبال جنگی تمامعیار باشند. مسئله اصلی، افزایش خطر یک درگیری محدود و ناخواسته است؛ بهویژه اگر یکی از حملات اسرائیل به کشته شدن نیروهای ترکیه منجر شود.
در چنین شرایطی، پرسش تعیینکننده دیگر این نیست که آیا تنش میان آنکارا و تلآویو افزایش خواهد یافت، بلکه این است که اردوغان در صورت کشته شدن نخستین نظامی ترکیه در حمله اسرائیل، چه واکنشی نشان خواهد داد؟ پاسخ به این سؤال میتواند مشخص کند بحران سوریه همچنان در سطح جنگ نفوذ و تهدید باقی میماند یا به نخستین رویارویی مستقیم میان دو قدرت منطقهای تبدیل خواهد شد.
امام یازدهم ما شیعیان حضرت امام حسن عسکری علیه السّلام ـدر سال ۲۳۲ هـ. ق در شهر مدینه به دنیا آمد. [۱] آن حضرت با چند تن از خلفای عباسی معاصر بود از جمله مهتدی و معتمد عباسی. [۲] هر چند برخی از نویسندگان نام چند فرزند برای امام حسن عسکری علیه السّلام ذکر کرده اند اما قول مشهور و درست این است که از ایشان تنها یک فرزند، هم نام و هم کنیه با رسول خدا صلّی الله علیه و آله متولد شده است.
گفته شد برخی از نویسندگان چند فرزند برای امام حسن عسکری علیه السّلام ذکر کرده اند از جمله این فرزندان «محمد، موسی، فاطمه، عایشه، حسین و...»[۳] اما به یقین این اقوال صحیح نباشد.
دلایلی که ثابت می کند امام حسن عسکری علیه السلام فرزندی غیر از بقیة الله الاعظم ارواحنافداه نداشتند:
۱- اتفاق علمای شیعه: علمای شیعه تنها فرزند امام حسن عسکری علیه السّلام را حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه) می دانند و فرزنددیگری را ذکر نکرده اند. در این رابطه شیخ مفید که کتابش از اعتبار خاصی برخوردار است، می نویسد: امام بعد از امام حسن عسکری علیه السّلام فرزندش بود که هم نام و هم کنیه رسول خدا صلّی الله علیه و آله بود و امام حسن علیه السّلام به جز او فرزندی نداشت نه ظاهراً و نه باطناً؛ مادر این فرزند کنیزی به نام نرجس بوده است. [۴]
کلینی در کافی می نویسد: فرزندی برای امام حسن عسکری علیه السّلام به دنیا آمد و او را محمد نام نهادند. [۵]
طبرسی در اعلام الوری همین قول را ذکر کرده است ومی نویسد: فردی از امام حسن عسگری ـ علیه السّلام ـ سؤال کرد: آقای من آیا برای شما فرزندی هست؟ حضرت فرمود: بله. سؤال کرد، اگر امری اتفاق بیفتد در کجا از او می توانم سؤال کنم؟ حضرت فرمود: در مدینه. [۶]
علامه مجلسی در بحارالانوار می نویسد: اینکه حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه) برادری به نام موسی داشته باشد. این خبر غریب است. [۷]
۲- اعتراف علمای اهل سنت: قندوزی که از علمای اهل سنت می باشد در باره امام زمان علی السلام می نویسد که امام حسن عسکری علیه السلام یازدهمین امام شیعیان فقط یک پسر از خود به جای گذاشت که به حجت، قائم، مهدی و صاحب الزمان معروف است. وی در نیمه شعبان ۲۵۵ هجری قمری به دنیا آمد و وقتی پدرش از دنیا رفت وی پنج سال داشتند و اصحاب خاص و ثقات از به دنیا آمدن وی با خبر بودند. [۸]
۳- دلیل تاریخی: یک دلیل تاریخی هم وجود دارد که قول مشهور را تأیید می کند. کلینی می نویسد: معتمد عباسی چون شنیده بود که از حضرت عسکری علیه السّلام فرزندی باقی مانده درصدد یافتن او برآمد و دستور داد عدّه ای از قابله ها، زنان و کنیزان آن حضرت را معاینه نمایند و اگر آثار حمل در آنها مشاهده شد گزارش کنند. نقل شده است که یکی از قابله ها به کنیزی شک کرد، از طرف خلیفه دستور داده شد که آن کنیز را در محلی تحت نظر قرار بدهند... سرانجام چون اثری از حمل ظاهر نشد آن کنیز آزاد گردید. [۹] معتمد برای آنکه وانمود کند که از امام حسن عسکری علیه السّلام فرزندی باقی نمانده و شیعیان از وجود امام بعدی نومید گردند، دستور داد، میراث آن حضرت میان مادر و برادر امام حسن عسکری علیه السّلام تقسیم شود: این تقسیم ارث دلالت بر این دارد که امام حسن عسکری علیه السّلام فرزند دیگری نداشته اند و با توجه به اینکه خلیفه نتوانسته بود امام مهدی ـ علیه السّلام ـ را پیدا کند بنابراین دستور می دهد که ارث امام تقسیم شود. علی بن عیسی اربلی می نویسد: شیعیان عقیده داشتند که از امام فرزندی باقی مانده است که امامت را بر عهده دارد. [۱۰] زیرا تعدادی از آنان فرزند خردسال امام را قبلاً دیده بودند.
نتیجه
عقیده علمای شیعه بر این است که تنها فرزند امام حسن عسکری علیه السّلام حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه) می باشد، که در سال ۲۵۵ هـ، متولد شده است و هم اکنون غایب هستند و به امر الهی ظهور می کند وجهان را پر از عدل و داد خواهند کرد. اقوال دیگری که در این رابطه هست مبنی بر داشتن فرزندانی دیگر، مورد قبول علمای شیعه و تاریخ و حتی علمای اهل سنت هم نمی باشد و این می رساند که اقوال دیگر را عده ای به پندار خود برای ضربه زدن به مکتب اصیل شیعه درست کرد اند که در مقابل این همه دلایل تاریخی بر اینکه امام حسن عسکری علیه السلام فقط یک فرزند داشت و آن حجت حق بقیه الله الاعظم ارواحنا فداه می باشد، چنین فرافکنی ها نتوانست پابر جا بماند و از سوی علمای شیعه و سنی رد گردید .
پی نوشت:
۱. ارث، نویسنده:شیخ مفید، ج ۲.
۲. اعلام الوری، نویسنده:طبرسی، ج ۲.
[۱] . شیخ مفید، الارشاد، قم، مؤسسه آل البیت(ع)، ۱۴۱۳ق، ج ۲، ص ۳۱۳.
[۲] . طبرسی، اعلام الوری، قم، مؤسسه آل البیت(ع)، ۱۴۱۷ق، ج ۲، ص ۱۳۱.
[۳] . حسینی، سید محمد رضا، تاریخ اهل البیت(ع)، قم، مؤسسه آل البیت(ع)، ۱۴۱۰ق، ص۱۱۲ به نقل از هدایة المخطوطه.
[۴] . شیخ مفید، پیشین، ص ۳۳۹.
[۵] . کلینی، کافی، تهران، مکتبه الصدوق، ۱۳۸۱، ج ۱، ص ۲۶۴.
[۶] . طبرسی، پیشین، ص ۲۵۱.
[۷] . سید محمد رضا حسینی، همان، ص ۱۱۲ به نقل از بحارالانوار، ج ۱۳، ص ۱۱۶.
[۸] . «ینابیع الموده لذوی القربی»، ج ۳، ص ۱۷۱ .
[۹] . کلینی، پیشین، ج ۱، ص ۵۰۵.
[۱۰] . علی بن عیسی اربلی، کشف الغمه، مکتبه بنی هاشمی، ۱۳۸۱ق، ج ۳، ص ۱۹۹.
