روز ۱۴۰ جنگ | انفجار در یزد، اهواز، لار، سیریک و ...

به گزارش آفتاب نیوز،

سردار رضا طلایی نیک جمعه شب در گفت و گویی در مورد ماموریت‌های وزارت دفاع گفت: در محیط جهانی، کشورهای دنیا از منظر حاکمیت در سه بلوک قرار دارند یک بلوک استکباری یا سلطه جویی که در راس آنها امریکاست و رژیم صهیونیستی زیر مجموعه آن است. دوم کشورهایی که استقلال واقعی ندارند و سلطه پذیر هستند و سومین بلوک کشورهایی هستند که با نظام سلطه تقابل می‌کنند که جمهوری اسلامی ایران امروز جزو این کشورهاست که در مقابله با استکبار است.

سخنگوی وزارت دفاع افزود: قدرت ملی، راهبرد اصلی و بنیادین برای حفظ استقلال و امنیت و هویت ایرانی-اسلامی و آنچه منافع ملی ما را تشکیل می‌دهد است، امروز راه مقابله با قدرت‌های بیگانه‌ای که می‌خواهند استقلال کشور را مورد تهاجم قرار دهند، فقط قدرتمند شدن است.

وی ادامه داد: ویژگی‌های برجسته صنعت دفاعی ما سرعت و قابلیت تولید محصولات دفاعی است یعنی اگر به میزانی که در میدان رزم سلاح و مهمات استفاده می‌ شود با همان سرعت جایگزین می‌شود یعنی همزمان با به کارگیری تسلیحات و تجهیزات بومی و ایرانی، همزمان تولید هم در حال انجام است.

سردار طلایی نیک تاکید کرد: این همزمانی تولید، توانسته صنعت دفاعی امروز را به عنوان یکی از ارکان قدرت دفاعی و پشتیبانی نیروهای مسلح قرار دهد که در پیامی که سرلشکر عبداللهی ریاست ستاد کل نیروهای مسلح به به وزارت دفاع و سردار ابن الرضا داشتند از یک تعبیر بسیار دقیقی استفاده کردند که این تعبیر انقلاب صنعتی بود.

سخنگوی وزارت دفاع افزود: در یک سال گذشته، میزان تولید تسلیحات و تجهیزات دفاعی در کشور ۲ برابر شده است، با وجود اینکه در جنگ ۱۲ روزه یک بخش‌های محدودی از بخش‌های خاصی از صنعت دفاعی هم جزو اهداف اصابت تجاوز دشمن قرار گرفت.

سردار طلائی نیک ادامه داد: پایداری تسلیحاتی و تجهیزاتی ایران یکی از عوامل کلیدی در غلبه و برتری میدانی بوده است

وی افزود: این پایداری از طریق مشارکت چهار جانبه‌ای که بین نیروهای مسلح، وزارت دفاع، شبکه‌های دانش‌بنیان، شرکت‌های خصوصی و مراکز علمی پژوهشی برقرار شده، به دست آمده است.

سخنگوی وزارت دفاع ادامه داد: در جریان دفاع مقدس چهل روزه، برخی محصولات راهبردی و اقلام مورد نیاز جنگ، بیش از سه برابر افزایش تولید داشته‌اند.

وی گفت: این افزایش توان تولیدی، از عوامل مؤثر در مقابله با دشمن و ناکام گذاشتن اهداف آن بوده است.

امروز بیش از هزار نوع سامانه پیشرفته در کشور تولید می‌شود

سردار طلایی‌نیک ادامه داد: صنعت دفاعی ایران از ۳۱ محصول ساده به بیش از هزار سامانه پیشرفته رسیده است.

سخنگوی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح افزود: پیش از انقلاب، تنها ۳۱ نوع محصول در صنعت دفاعی ایران تولید می‌شد که بسیاری از آن‌ها اقلام ساده و عمدتاً مونتاژی بودند؛ مانند تفنگ ژ۳.

وی تاکید کرد: امروز بیش از هزار نوع سامانه پیشرفته، تسلیحات و مهمات با فناوری‌های ارتقایافته در کشور تولید می‌شود.

سردار طلایی‌نیک گفت: هزینه تولید برخی تجهیزات دفاعی ایران تا ۲۰ برابر کمتر از نمونه خارجی است.

سخنگوی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح ادامه داد: در جنگ تحمیلی اخیر، با وجود آنکه بودجه نظامی آمریکا، رژیم صهیونیستی و برخی حامیان آن‌ها بیش از ۱۰۰ برابر بود، نیروهای مسلح و مردم ایران توانستند برابر آن‌ها ایستادگی کنند.

پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) :

فارس: سخنگوی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح گفت: در جریان دفاع مقدس چهل روزه، برخی محصولات راهبردی و اقلام مورد نیاز جنگ، بیش از سه برابر افزایش تولید داشتند.

سردار رضا طلایی‌نیک، سخنگوی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، امشب (۳۰ مرداد ۱۴۰۵) در گفت‌وگوی ویژه خبری تلویزیون، ضمن گرامیداشت یاد و خاطره شهدای والامقام به‌ویژه شهید سرلشکر خلبان نصیرزاده و شهید دریاسالار شمخانی، به تبیین مأموریت‌ها، جایگاه و نقش وزارت دفاع در هندسه قدرت ملی و دفاعی کشور پرداخت.

سردار طلایی‌نیک با اشاره به سه بلوک‌بندی کشورها در نظام بین‌الملل شامل بلوک استکبار، بلوک سلطه‌پذیر و بلوک سلطه‌ستیز، جمهوری اسلامی ایران را در زمره کشورهای سلطه‌ستیز و مقاوم در برابر نظام سلطه دانست و تأکید کرد که راه مقابله با قدرت‌های بیگانه، تنها قوی‌شدن و ارتقای قدرت ملی است.

وی قدرت ملی را دارای ابعاد فرهنگی، معنوی، سیاسی، علمی، اجتماعی و اقتصادی برشمرد و قدرت دفاعی را یکی از ارکان اصلی آن معرفی کرد و گفت: در هندسه قدرت دفاعی، راهبری و فرماندهی بر عهده فرماندهی معظم کل قوا و ستاد کل نیروهای مسلح است و وزارت دفاع با مأموریت‌هایی همچون تحقیق و پژوهش، تولید علم و محصولات تسلیحاتی، تأمین آمادی و لجستیکی، صادرات دفاعی، مهندسی دفاعی، هماهنگی بین قوا و دیپلماسی دفاعی، نقش کلیدی در پشتیبانی از نیروهای مسلح ایفا می‌کند.

سخنگوی وزارت دفاع با بیان اینکه پس از ادغام وزارت سپاه و وزارت دفاع در سال ۱۳۶۸، ظرفیت بالایی برای انجام این مأموریت‌ها ایجاد شده است، درباره سهم وزارت دفاع در قدرت ملی تصریح کرد: هرچند بیان عددی ممکن نیست، اما این نقش دارای ماهیت کیفی و راهبردی است و وزارت دفاع در همه اجزای نظام دفاعی، نقش پشتیبان را در عرصه‌های مختلف بر عهده دارد.

وی در ادامه با تأکید بر اینکه پایداری دفاع ملی نیازمند نیروهای مسلح مؤمن، شجاع و سازمان‌رزم چابک و نیز تلفیق تکنیک و تاکتیک در منظومه راهبردی است، خاطرنشان کرد: رشد صنعت دفاعی کشور نسبت به هشت سال دفاع مقدس، کاملاً آشکار و قابل‌مشاهده است و توان دفاعی امروز ایران با دوران گذشته قابل مقایسه نیست.

به میزان مصرف سلاح در میدان رزم، با سرعت جایگزین می‌شود

سخنگوی وزارت دفاع اظهار داشت:یکی از ویژگی‌های برجسته صنعت دفاعی ما سرعت و قابلیت تولید محصولات دفاعی هست؛ یعنی اگر به میزانی که در میدان رزم سلاح و مهمات استفاده می‌شود، با سرعت جایگزین می‌شود. یعنی همزمان با به‌کارگیری تسلیحات و تجهیزات بومی و ایرانی، همزمان تولید هم دارد انجام می‌شود.

وی افزود: این همزمانی تولید، یعنی ظرفیت با ذخایری که از سال‌های گذشته در تولید سال‌های گذشته فراهم شده، ترکیب ذخیره‌های تسلیحاتی و ذخیره‌های راهبردی با تولید روزانه و بی‌وقفه و تعطیل‌ناپذیری تولید که در یک شبکه گسترده است، به لحاظ پدافند غیرعامل، این توانسته صنعت دفاعی امروز را به عنوان یکی از ارکان قدرت دفاعی و پشتیبانی نیروهای مسلح قرار دهد.

وی با اشاره به رشد چشمگیر صنعت دفاعی کشور گفت: حالا اگر فرصت باشد، ما یک مقایسه‌ای بکنیم. در واقع ما میزان تولیدمان در یک سال گذشته، یعنی از تیرماه سال گذشته تا تیرماه امسال که بعد از جنگ ۱۲ روزه، دو برابر میزان تولید تسلیحات و تجهیزات دفاعی در کشور ما اضافه شد.

برخی محصولات راهبردی جنگ بیش از سه برابر افزایش تولید داشته‌اند‌

وی با اشاره به افزایش چشمگیر تولیدات دفاعی کشور در جنگ تحمیلی سوم، اعلام کرد که ظرفیت پایدار تولید در زیست‌بوم ملی، از عوامل اصلی ناکامی و شکست پیاپی دشمن در تجاوز به جمهوری اسلامی ایران بوده است.

سخنگوی وزارت دفاع با بیان اینکه از حدود ۹ اسفند ماه سال گذشته و همزمان با جنگ تحمیلی سوم (دفاع مقدس رمضان)، علی‌رغم ادعاهای مقامات آمریکایی و صهیونیستی از جمله آقای ترامپ و نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی، افزایش دو برابری تولید محصولات، تسلیحات، تجهیزات و مهمات در یک سال گذشته محقق شده است، تصریح کرد که در همین دوران، میزان تولید برخی از محصولات راهبردی و اولویت‌دار مورد نیاز جبهه‌های جنگ، بیش از سه برابر نسبت به تولید در حین جنگ افزایش پیدا کرده است.

وی در ادامه با تأکید بر اینکه این افزایش تولید، توانسته دشمن را متوقف و ناکام سازد، خاطرنشان کرد که این دستاورد، یکی از ارکان اصلی ناکامی راهبردی دشمن و شکست‌های پیاپی وی در نتیجه‌گیری از تحمیل جنگ و تجاوز به ایران عزیز محسوب می‌شود و این همان ظرفیت پایدار تولیدی است که بحمدالله در قالب یک زیست‌بوم ملی شکل گرفته است.

سخنگوی وزارت دفاع در این زمینه تصریح کرد: ما در قبل از انقلاب ۳۱ نوع محصول تولیدی در صنعت دفاعی ایران داریم که بسیار اقلام ساده‌ای هست، مثلاً تفنگ مونتاژه یعنی ۱۰۰% تولید داخل نیست؛ اما الان بیش از هزار نوع سامانه‌های پیشرفته و در واقع تسلیحات و مهمات بسیار بسیار ارتقا یافته که اصلاً قابل مقایسه با قبل از انقلاب اسلامی نیست، در ایران توسط جوانان ایرانی، توسط صنعتگران ایرانی و در رقابت با قدرت‌های دارای صنعت دفاعی پیشرفته انجام می‌شود.»

وی با تأکید بر جایگاه کنونی صنعت دفاعی کشور افزود: مثلاً ما در حوزه قدرت تسلیحات موشکی جز ده کشور اول دنیا هستیم، در حوزه پهپاد جز کشورهای برتر دنیا هستیم و همینطور تجهیزات و تسلیحات گوناگون.

هزینه تولید برخی تجهیزات دفاعی ایران تا ۲۰ برابر کمتر از نمونه خارجی است‌

وی اقتصادی شدن دفاع را یکی از دستاوردهای مهم صنعت دفاعی کشور دانست و تأکید کرد که هزینه تولید برخی از سلاح‌ها و تجهیزات در ایران، نسبت به نمونه‌های خارجی، بعضاً یک‌دهم و حتی یک‌بیستم است.

سخنگوی وزارت دفاع در این زمینه اظهار داشت: اقتصادی شدن دفاع این است که ما الان برخی از سلاح‌ها و تجهیزاتمان که تقریباً مشابه خارجی دارد، بعضاً یک به ۱۰، بعضاً یک به ۲۰ هزینه تولیدش در ایران پایین‌تر هست و این است که ما می‌بینیم مثلاً در همین جنگ تحمیلی اخیر، تقریباً بودجه نظامی ایالات متحده و رژیم صهیونی و برخی از کشورهایی که آشکارا ظرفیت‌هایشان را در اختیار دشمنان ما قرار داده بودند (حالا آنهایی که پنهانی کمک کردند، آن را نادیده می‌گیریم)، تقریباً بیش از ۱۰۰ برابر آنها بودجه نظامی داشتند، اما در مقابل نیروهای مسلح، رزمندگان و ملت ما ناکام شدند و متوقف شدند.

وی در ادامه با اشاره به علل این موفقیت تصریح کرد: این اقتصادی شدن، در واقع تولید و صنعت دفاعی و تسلیحات دفاعی به خاطر بومی شدن و دانش‌پایه بودن و به خاطر همین شبکه گسترده‌ای است که در کشور بحمدالله همه در این جهاد تولید نقش دارند.

وی یکی از دلایل عدم برگزاری نمایشگاه نظامی در روز صنعت دفاعی و همچنین توقف گسترده رونمایی‌ها را غافلگیری دشمن و صیانت از اطلاعات و اسرار دفاعی کشور عنوان کرد.

سخنگوی وزارت دفاع در این زمینه اظهار داشت: یکی از عللی که ما هم سال گذشته هم امسال در روز صنعت دفاعی نمایشگاه نظامی برگزار نمی‌کنیم و برپا نمی‌کنیم و همچنین بخش زیاد رونمایی‌ها را کلاً متوقف کردیم برای غافلگیر کردن دشمن و برای صیانت از اطلاعات و اسرار دفاعی کشور، ما رونمایی تسلیحات و تجهیزات که هر ماه تقریباً در قبل از این دو جنگ تحمیلی اخیر داشتیم را متوقف کردیم.

وی با تأکید بر اینکه فرماندهان نیروهای مسلح از روند تولید و ارتقای تسلیحات و تجهیزات اشراف کامل دارند، افزود: البته فرماندهان ما اشرافیت دارند، کاملاً در جریان روند تمام ابعاد در واقع تولید و ارتقای تسلیحات و تجهیزات از قبیل حوزه‌های موشک بالستیک، موشک کروز، پهپادها و انواع سامانه‌های پدافندی و سامانه‌هایی که مورد نیاز نیروهای مسلح است، کاملاً در جریان هستند، اشرافیت دارند؛ اما به لحاظ ارائه در فضای عمومی و افکار عمومی، خوب ملاحظه داریم که در واقع به نفع امنیت ملی کشور است.

پایداری تسلیحاتی و تجهیزاتی ایران یکی از عوامل کلیدی در غلبه و برتری میدانی بوده است

وی گفت: پایداری تسلیحاتی و تجهیزاتی از طریق مشارکت چهار جانبه‌ای که بین نیروهای مسلح، وزارت دفاع، شبکه‌های دانش‌بنیان، شرکت‌های خصوصی و مراکز علمی پژوهشی برقرار شده، به دست آمده است. راهکارهایی که شهید نصیرزاده برای وزارت دفاع داشت، استمرار دارد.

جوان آنلاین: حملات غافلگیرانه و تلافی‌جویانه ایران در قالب راهبرد جنگ منطقه‌ای به پایگاه‌ها و مراکز اطلاعاتی امریکا در منطقه، به ویژه جنوب خلیج‌فارس، نقطه عطفی در راهبرد تهاجمی ایران قلمداد می‌شود. این حملات با وارد کردن شوک به کاخ سفید، نتیجه جنگ را از دسترس آن خارج کرد و ابتکار عمل را در اختیار ایران قرار داد. 

به همین دلیل، ضربات ایران به پایگاه‌های امریکایی هزینه‌های گزاف نظامی، سیاسی و امنیتی را به دشمن وارد کرد که پیش از بسته شدن تنگه هرمز، نقش اولیه و مهمی در ایجاد بازدارندگی ایران و تمنای امریکا برای مذاکرات دارد. 

وجود عنصر تعیین‌کننده غافلگیری در کنار به‌کارگیری تسلیحات پیشرفته موشکی و پهپادی، حملات کوبنده به پایگاه‌های امریکایی را رقم زد و ادعای دست برتری و هیمنه بلامنازع توان نظامی ایالات متحده را فرو ریخت. بسیاری از مقام‌های نظامی امریکایی دلیل ضربات وارده به پایگاه‌ها را عدم پیش‌بینی درست کاخ سفید در جنگ می‌دانند. آنها می‌گویند: «وضعیت پایگاه‌ها نشان‌دهنده برآورد نادرست دولت امریکا از نحوه واکنش ایران است، زیرا پیش از آغاز جنگ، اقداماتی مانند کاهش نیرو‌های غیرضروری در سفارتخانه‌ها یا هشدار به شهروندان امریکایی برای ترک منطقه انجام نشده بود». 

به گفته برخی مقامات نظامی امریکا، این خسارت‌ها به حدی است که نمی‌توان از این پایگاه‌ها در جنگ احتمالی بهره جست. دیوید پترائوس، فرمانده پیشین سنتکام و رئیس پیشین سازمان سیا، در جدیدترین اظهارات خود اعتراف کرد که پایگاه‌های سابق ما دیگر قابل استفاده نیستند. این مقام امریکایی در ادامه با تشریح خسارت‌های مهم وارده به پایگاه‌های بحرین در پی حملات اخیر ایران، تصریح کرد که تداوم ظرفیت عملیاتی پهپادی و موشکی ایران، تهدید را به‌صورت پایدار حفظ کرده و عملاً بهره‌برداری از این تأسیسات را معلق نگه داشته است. 

واشینگتن‌پست در گزارشی درباره وضعیت پایگاه‌های امریکایی و خسارات وارده به آنها، به نقل از مقامات امریکایی، از احتمال خارج کردن نیرو‌ها از خلیج‌فارس نوشت و دلیل آن را آسیب‌دیدگی بر اثر حملات موشکی و پهپادی ایران دانست. به گفته این رسانه، بردلی کوپر، رئیس سنتکام، نیز از بحث‌هایی درباره انتقال احتمالی نیرو‌های امریکایی از خلیج‌فارس به سمت غرب حمایت می‌کند. این رسانه چند ماه پیش گزارش داده بود که بیش از ۲۰۰ تأسیسات امریکایی در طول این درگیری آسیب دیده یا منهدم شده‌اند. بر اساس گزارش نیویورک‌تایمز در فروردین، بسیاری از ۱۳پایگاه نظامی امریکا در غرب آسیا پس از حملات گسترده ایران عملاً غیرقابل استفاده شده‌اند و این موضوع توان عملیاتی نیرو‌های امریکایی را به‌شدت تحت تأثیر قرار داد. در نتیجه، بسیاری از نیرو‌ها مجبور به ترک پایگاه‌ها و انتقال به هتل‌ها و ساختمان‌های اداری شده‌اند و بخش قابل توجهی از نیرو‌های زمینی عملاً از راه دور فعالیت می‌کنند، در حالی که هزاران نفر از حدود ۴۰ هزار نیروی اولیه به مناطق دورتر، از جمله اروپا، منتقل شده‌اند و این وضعیت اجرای عملیات را با پیچیدگی‌های جدی مواجه کرده است. 

در دور دوم حملات ایران به پایگاه‌های امریکا در اردن که ابعاد جغرافیایی گسترده‌تری داشت، بهره‌برداری کامل و امن از این پایگاه‌های مهم که نقش مهمی برای عملیات هوایی امریکا ایفا می‌کرد، دچار اختلال شد، ظرفیت پهپادی و هوایی کاهش یافت و هزینه‌های حفاظتی و تعمیراتی افزایش پیدا کرد. در نتیجه، امریکا به سمت پراکنده‌سازی و تغییر آرایش نیرو‌ها سوق داده شد. علاوه بر آن، حملات ایران ضرباتی را به ناو‌های امریکا به عنوان رکن اصلی قدرت نظامی وارد کرد. منابع امریکایی می‌گویند مشکلات لجستیک ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن درست پس از آن آغاز شد که ایران بخش عمده‌ای از ناوگان پنجم دریایی امریکا در بحرین را ویران کرد. 

در این بین، اثبات ضعف تعهدات دفاعی امریکا به کشور‌های عرب حاشیه خلیج‌فارس، جایگاه واشینگتن را در میان این کشور‌ها به شدت تنزل داده است. جنگ اخیر با ایران، ماهیت چتر امنیتی امریکا را به چالش کشیده و نشان داده که حضور نظامی گسترده ایالات متحده نه‌تنها بازدارندگی ایجاد نمی‌کند، بلکه خود میزبانان این پایگاه‌ها را به اهداف مشروع مستقیم حملات تبدیل کرده است. برخی تحلیل‌ها، پیمان مکه را رویدادی برآمده از این نگاه جدید حکام عرب می‌دانند که هدف آن، جایگزین کردن ائتلاف‌های منطقه‌ای به جای اتکای صرف به امریکا است. 

 تلاش مزورانه برای تغییر در محاسبات ایران. 

اما این اظهارات روی دیگر سکه را نیز دارد. گرچه تردیدی درباره ضربه به توان نظامی امریکا وجود ندارد و داده‌ها حکایت از تخریب گسترده در پایگاه‌ها دارد، از منظر دیگر، اذعان به ناکارآمدی پایگاه‌ها می‌تواند برای ایجاد خطا در محاسبات تهران باشد، به این گونه که وانمود کند فعالیت‌های پیدا و پنهان امریکا برای بازسازی و تقویت این پایگاه‌ها در حملات آتی، ناچیز است و با انگیزه‌های مختلفی جز استفاده از آنها در جنگ پیش رو صورت می‌گیرد. ادبیاتی که با هدف کاهش ضریب و عاملیت این پایگاه‌ها به کار می‌رود، اما در رصد نیرو‌های مسلح ایران قرار دارد. 

 جنگ اقتصادی 

امریکا اگر می‌دانست که جنگ نظامی کارساز خواهد بود، لحظه‌ای تعلل نمی‌کرد. اقدام ترامپ برای ایجاد تحریم یا فشار اقتصادی حداکثری خفه‌کننده به این معنا است که امریکا در مورد آغاز جنگی فراگیر دچار تردید راهبردی است و تلاش می‌کند که با ایجاد زمینه‌های مختلف، جنگ یا مقدمات جنگ را فراهم آورد یا به دلیل فقدان راهبرد علیه ایران، به روش‌های کهنه خود همچون تحریم رجوع کند. 

به همین دلیل، جنگ اقتصادی نشان‌دهنده عدم موفقیت، تردید و آشوب تصمیم‌گیری برای ایجاد یک نقشه راه هدفمند با چشم‌انداز روشن در مورد ایران است. تقویت فشار حداکثری در مورد ایران، به نوعی بیانگر نبود گزینه علیه ایران و بازگشت امریکا به سیاست‌هایی است که بار‌ها تحلیل‌گران و مقامات کاخ سفید به ناکارآمدی آن اعتراف کرده بودند. 

استفاده ترامپ از واژگانی، چون «خفه‌کننده»، در واقع تلاشی برای ارعاب، بزرگ‌نمایی اثرات تحریم‌ها و القای احتمال فشار‌های اقتصادی طاقت‌فرسا بر مردم ایران است؛ اقدامی که از یک طرف بازنمایی از وضعیت بلاتکلیفی راهبردی در اتاق فکر کاخ سفید و از طرف دیگر، در بطن خود برنامه‌ای برای آشفتگی و کاهش امنیت روانی در ایران دارد. 

امریکا و رژیم اسرائیل سعی دارند که با راه‌اندازی اغتشاشات با انگیزه اقتصادی و ورود مزدوران مسلح به تجمعات، وقایعی هولناک‌تر و فجیع‌تر از دی‌ماه گذشته رقم بزنند و آن را به مرحله جنگ داخلی بکشانند. اقدامی که پیش از این نیز به عنوان مکمل اهداف جنگ روی میز کاخ سفید قرار داشت. قبل از آغاز جنگ، رسانه نیویورک‌تایمز افشا کرده بود که ترامپ با اطمینان خاطر به طرح موساد برای شعله‌ور شدن مجدد اغتشاشات در ایران در میانه جنگ، نبرد با ایران را کلید زد.