پیگیری مطالبات 11 میلیارد دلاری ایران از عراق

صادرات گاز طبیعی قطر از ابتدای ۲۰۲۶ به دلیل جنگ علیه ایران بیش از ۵۴ درصد کاهش داشته است. به گزارش اکوایران به نقل از مشرق براساس خبری از مؤسسه اس‌اندپی گلوبال انرژی؛ صادرات گاز طبیعی مایع (LNG) قطر در هفت ماهه نخست سال جاری با کاهشی بی‌سابقه مواجه شده و به کمتر از نیمی از میزان مدت مشابه سال قبل رسیده است. این افت عظیم، زنگ خطری جدی برای بازار جهانی انرژی به شمار می‌رود.

آمارها نشان می‌دهد که صادرات LNG قطر در بازه زمانی ابتدای سال تا ۲۲ ژوئیه، از ۴۶.۲ میلیون تن به ۲۱ میلیون تن سقوط کرده است؛ یعنی بیش از ۵۴ درصد کاهش داشته است. این در حالی است که بازار جهانی هنوز در حال تطبیق با کاهش ۲۰ درصدی عرضه جهانی LNG است و این روند در پنج ماه گذشته ادامه داشته است.

علت اصلی این کاهش بی‌سابقه، به حملات ایران به تأسیسات انرژی قطر بازمی‌گردد. شرکت قطرانرژی در تاریخ ۴ مارس وضعیت فورس ماژور اعلام کرد و تا ۱۹ مارس، مقامات قطری تأیید کردند که حملات ایران، ۱۷ درصد از تولید LNG این کشور را برای دوره‌ای ۳ تا ۵ ساله تحت تأثیر قرار داده است. این موضوع نشان می‌دهد که با یک بحران بلندمدت در عرضه انرژی مواجه هستیم، نه یک اختلال موقتی.

چین بیشترین آسیب را دید

بررسی روند واردات کشورهای مختلف نشان می‌دهد که چین به عنوان بزرگ‌ترین خریدار LNG قطر، بیشترین ضربه را متحمل شده است. واردات این کشور از قطر طی این دوره از ۱۱ میلیون تن به ۵.۱ میلیون تن کاهش یافته است. هند نیز با کاهش از ۶.۷ به ۲.۱ میلیون تن روبرو شده است. تایوان و کره جنوبی نیز هر دو بیش از ۵۰ درصد کاهش در واردات خود از قطر داشته‌اند که نشان از عمق این بحران در سراسر آسیا دارد.

افزایش قیمت موقتی نیست

آمریکای شمالی تا حد زیادی توانسته است کمبود حجم عرضه از خاورمیانه را جبران کند، اما آمارها نشان می‌دهد که در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶، کاهش عرضه از منطقه خاورمیانه نسبت به سال قبل به نزدیک ۱۸ میلیون تن رسیده است که این رقم بیش از دو برابر ضربه وارد شده در سه‌ماهه اول سال است.

کارشناسان تأکید می‌کنند که این کاهش عرضه، ساختاری و ناشی از تخریب زیرساخت‌های تولید است و نمی‌توان آن را یک افزایش موقتی قیمت یا نوسان فصلی تلقی کرد. بازار جهانی انرژی همچنان در حال بازتعریف قیمت‌ها و یافتن مسیرهای جایگزین برای تأمین نیازهای خود است و این روند احتمالاً تا مدتها ادامه خواهد داشت.

رييس ‌ جمهوري با قدرداني از اقدامات مجموعه وزارت دفاع، بر تداوم حمايت همه ‌ جانبه دولت از نيروهاي مسلح تأكيد و تصريح كرد: همان ‌ گونه كه در گذشته پشتيباني كامل از نيروهاي مسلح در دستور كار دولت بوده، اين حمايت با وجود محدوديت ‌ ها و مشكلات ادامه مي ‌ يابد. جلسه هيات دولت روز - چهارشنبه ۲۸ مرداد - به رياست مسعود پزشكيان برگزار و پس از بررسي گزارش عملكرد و برنامه ‌ هاي اجرايي دستگاه ‌ هاي مختلف، موضوعاتي در حوزه مناسبات اقتصادي با افغانستان، تأمين برق، مقابله با استخراج غيرمجاز رمزارزها، توسعه همكاري ‌ هاي بانكي و تجاري با كشورهاي عضو بريكس و منطقه و نيز توانمندي ‌ هاي صنعت دفاعي كشور نيز مطرح شد.

   آمادگي افغانستان  براي افزايش تبادلات

در اين نشست گزارشي تفصيلي از سفر وزير جهاد كشاورزي به افغانستان ارايه شد. براساس اين گزارش، طرف افغانستاني با استقبال از توسعه مناسبات و ارتقاي سطح همكاري ‌ هاي دوجانبه، آمادگي خود را براي افزايش مبادلات تجاري ميان دو كشور اعلام كرده است. در ادامه، مهم ‌ ترين موانع موجود در مسير توسعه همكاري ‌ هاي اقتصادي، از ‌ جمله مشكلات گمركي، تردد در گذرگاه ‌ هاي مرزي و كندي فرآيند جابه ‌ جايي كالا بررسي شد. رييس ‌ جمهوري هم با تأكيد بر اهميت راهبردي توسعه مناسبات اقتصادي با افغانستان، تصريح كرد: سطح همكاري ‌ هاي دو كشور بايد فراتر از وضعيت موجود ارتقا يابد و دستگاه ‌ هاي اجرايي موظفند با جديت و رويكرد مساله ‌ محور، موانع پيش روي تجارت و ترانزيت را برطرف كنند. پزشكيان با اشاره به ضرورت تسهيل تردد ناوگان حمل ‌ ونقل در مرزها اظهار كرد: چه دليلي وجود دارد كاميون ‌ ها در مرز دوغارون

  ۲۰ روز در صف معطل بمانند؟

   تا هفته آينده ۳۵۰۰ مگاوات

به ظرفيت شبكه برق افزوده مي ‌ شود

در بخش ديگري از جلسه، وزير نيرو گزارشي از آخرين وضعيت تأمين برق و برنامه ‌ هاي توسعه ظرفيت توليد ارايه كرد. براساس اين گزارش، با افتتاح يك نيروگاه ۵۰۰ مگاواتي و يك نيروگاه سه ‌ هزار مگاواتي تا هفته آينده، در مجموع ۳۵۰۰ مگاوات به ظرفيت شبكه برق كشور افزوده خواهد شد كه نقش موثري در كاهش ناترازي برق خواهد داشت. وزير نيرو همچنين از چالش ‌ هاي مهم بخش انرژي را توسعه فعاليت ماينرها و استخراج غيرمجاز رمزارز دانست و گزارشي از اقدامات مستمر براي شناسايي و مقابله با اين فعاليت ‌ ها ارايه داد. وي با اشاره به افزايش موارد نصب و بهره ‌ برداري از تجهيزات استخراج غيرمجاز، بر استمرار اقدامات نظارتي و مقابله ‌ اي و ضرورت تقويت سازوكارهاي شناسايي و پيشگيري از اين فعاليت ‌ ها تأكيد كرد.

   استقبال كشورهاي عضو بريكس

  براي تقويت تعامل اقتصادي و مالي با ايران

رييس كل بانك مركزي هم گزارشي از حضور در اجلاس بريكس و رايزني ‌ هاي انجام ‌ شده با كشورهاي عضو ارايه كرد و از استقبال و ابراز علاقه كشورهاي مختلف براي توسعه همكاري ‌ ها و تقويت تعاملات اقتصادي و مالي با جمهوري اسلامي ايران خبر داد. وي گزارشي از سفر خود به عراق، ديدار با نخست ‌ وزير و رييس بانك مركزي اين كشور و گفت ‌ وگو با شماري از مسوولان عراقي ارايه كرد. در اين ديدارها، مسائل و موانع پيش روي تجار ايراني، به ‌ ويژه در حوزه صادرات، بررسي و بر ضرورت پيگيري و رفع مشكلات موجود تأكيد شده است.

   گزارش سرپرست وزارت دفاع

  از روند توسعه توانمندي ‌ هاي دفاعي

در ادامه جلسه، سرپرست وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح به مناسبت روز صنعت دفاعي، گزارشي از روند توسعه توانمندي ‌ هاي دفاعي و دستاوردهاي اين حوزه ارايه كرد.

در اين گزارش با تشريح ظرفيت ‌ ها و پيشرفت ‌ هاي صنعت دفاعي كشور، بر رشد قابل توجه توانمندي ‌ هاي دفاعي طي دو سال گذشته و توسعه ظرفيت ‌ هاي فناورانه در حوزه ‌ هاي مختلف، از ‌ جمله توليد موشك، پهپاد و ساير تجهيزات دفاعي، تأكيد شد. سرپرست وزارت دفاع همچنين نقش حمايت ‌ هاي دولت در تقويت زيرساخت ‌ هاي دفاعي و توسعه فناوري ‌ هاي بومي را تشريح كرد و با اشاره به عملكرد سامانه ‌ ها و توانمندي ‌ هاي دفاعي كشور در مواجهه با حملات گسترده اخير، اين ظرفيت ‌ ها را حاصل سرمايه ‌ گذاري مستمر، دانش تخصصي و توانمندي نيروي انساني كشور دانست.

   دولت از هيچ تلاشي براي تأمين

نيازمندي ‌ هاي نيروهاي مسلح  نمي ‌ گذرد

رييس ‌ جمهوري با قدرداني از اقدامات و خدمات مديران، متخصصان و نيروهاي مجموعه وزارت دفاع، بر تداوم حمايت همه ‌ جانبه دولت از نيروهاي مسلح تأكيد و تصريح كرد: همان ‌ گونه كه در گذشته پشتيباني كامل از نيروهاي مسلح در دستور كار دولت قرار داشته است، اين حمايت با وجود محدوديت ‌ ها و مشكلات موجود ادامه خواهد يافت و ما در چارچوب مسووليت ‌ هاي خود، براي تأمين نيازمندي ‌ هاي نيروهاي مسلح و تقويت ظرفيت ‌ هاي دفاعي كشور از هيچ تلاشي فروگذار نخواهد كرد. وي تأكيد كرد: حفظ و ارتقاي اقتدار دفاعي كشور، تقويت زيرساخت ‌ هاي راهبردي و رفع موانع پيش روي فعاليت ‌ هاي اقتصادي و تجاري، نيازمند هماهنگي، هم ‌ افزايي و اقدام موثر تمامي دستگاه ‌ هاي اجرايي است.

به گزارش اقتصادنیوز، تنگه هرمز و باب‌المندب از مهم‌ترین گلوگاه‌های حمل‌ونقل انرژی جهان هستند و هرگونه اختلال در این مسیرها می‌تواند هزینه و زمان انتقال نفت به بازارهای آسیایی را افزایش دهد. تشدید تنش‌های منطقه‌ای در ماه‌های اخیر، شرکت‌های کشتیرانی را با ریسک‌های امنیتی بیشتری مواجه کرده و بخشی از آنها را به سمت مسیرهای جایگزین سوق داده است.

در این شرایط، تغییر مسیر نفتکش‌های دو شرکت بزرگ دولتی چین، نشانه‌ای از تغییر عملیاتی در زنجیره تأمین نفت این کشور است. انتقال محموله‌ها در آب‌های خارج از خلیج فارس، به‌ویژه در نزدیکی بنادر عمان و فجیره، در حالی افزایش یافته که هزینه حمل نفت در مسیر عمان به چین نیز به‌طور چشمگیری بالا رفته است؛ تحولی که می‌تواند هم بر هزینه واردات نفت چین و هم بر بازار جهانی حمل‌ونقل نفت اثر بگذارد.

براساس گزارش رویترز، به گفته سه مدیر صنعت کشتیرانی، ردیاب‌های نفتکش‌ها و یک کارگزار کشتی، دو غول کشتیرانی چین در بحبوحه تداوم درگیری‌ها، اعزام نفتکش‌های خود از طریق دو گلوگاه مهم خاورمیانه را متوقف کرده‌اند و در عوض، محموله‌های نفتی را در خارج از خلیج فارس دریافت می‌کنند.

شرکت دولتی COSCO Shipping Energy Transportation (600026.SS) و China Merchants Energy Shipping (CMES) (601872.SS)، بنا بر داده‌های ردیاب نفتکش Vortexa و اظهارات یک کارگزار کشتی، از اواخر ژوئیه نفتکش‌های خود را از تنگه هرمز و باب‌المندب دور نگه داشته‌اند؛ نگرانی‌های امنیتی باعث شده است حمل محموله‌های نفتی به مقصد بزرگ‌ترین واردکننده نفت جهان محدود شود.

حوثی‌های یمن در ۲۰ ژوئیه اعلام کردند که محاصره دریایی علیه عربستان سعودی اعمال می‌کنند، در حالی که تنگه هرمز همچنان تا حد زیادی بسته مانده است؛ وضعیتی که پس از فروپاشی یک توافق موقت کوتاه‌مدت صلح میان آمریکا و ایران که در ژوئن حاصل شده بود، ادامه پیدا کرده است.

به گفته یک مدیر ارشد حوزه تجارت نفت در یک شرکت دولتی و دو مدیر اجرایی چینی در صنعت کشتیرانی که مستقیماً از این موضوع اطلاع دارند، تصمیم این دو شرکت برای دوری از هر دو گلوگاه دریایی پس از برقراری ارتباط با مقام‌های مرکزی اتخاذ شده است. این منابع و چند منبع دیگر به دلیل سیاست شرکت‌های خود از افشای نامشان خودداری کردند.

شرکت CMES در اواخر ژوئیه به سرمایه‌گذاران اعلام کرد که شناورهای این شرکت فعلاً وارد تنگه هرمز نخواهند شد. در همین حال، این شرکت در یک اطلاعیه رسمی اعلام کرد که سایر شرکت‌های کشتیرانی از باب‌المندب دوری کرده‌اند، اما درباره سیاست خود در قبال این گذرگاه باریک در بخش جنوبی دریای سرخ توضیحی نداد.

این دو شرکت کشتیرانی که در مجموع کنترل بیش از ۱۰۰ نفتکش بسیار بزرگ حمل نفت خام (VLCC) با ظرفیت حمل ۲ میلیون بشکه نفت در هر نفتکش را در اختیار دارند، پیش از آغاز جنگ ایران در اواخر فوریه، حدود نیمی از واردات نفت خام چین از خاورمیانه را جابه‌جا می‌کردند؛ این موضوع را منابع صنعت کشتیرانی اعلام کردند.

بر اساس داده‌های گمرک چین، با حذف نفت ایران که تحت تحریم‌های آمریکا قرار دارد، واردات نفت خام چین از خاورمیانه که عمدتاً با نفتکش‌های VLCC انجام می‌شود، در سال گذشته به‌طور میانگین ۴.۹ میلیون بشکه در روز بوده است. معامله‌گران و تحلیلگران می‌گویند دو شرکت کشتیرانی دولتی چین به دلیل تحریم‌ها نفت ایران را حمل نمی‌کنند.

یکی از مدیران اجرایی این شرکت‌های دولتی گفت استفاده از ابرنفتکش‌ها از زمان آغاز جنگ ایران کاهش یافته است و بسیاری از شناورها به مسیرهای طولانی‌تر در اقیانوس اطلس و قاره آمریکا منتقل شده‌اند.

این مدیر گفت: «نفتکش‌ها همچنان در حال فعالیت هستند، اما مسیرهای طولانی‌تری را طی می‌کنند و در شرایط افزایش عدم قطعیت، مدت زمان انتظار بیشتری دارند.»

شرکت COSCO به درخواست برای اظهارنظر پاسخ نداد. شرکت CMES نیز بلافاصله درباره این موضوع اظهار نظر نکرد.

عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز

میانگین هفت‌روزه تعداد نفتکش‌های با ظرفیت بیش از ۱۰ هزار تن وزن مرده (DWT) بارگیری در خارج از خلیج فارس

داده‌های شرکت ردیابی کشتی Kpler نشان داد انتقال محموله‌های نفت از طریق کشتی‌به‌کشتی (STS) میان شناورهای متعلق به چین و هنگ‌کنگ در خلیج عمان افزایش قابل‌توجهی داشته است؛ حجم این انتقال‌ها در ماه‌های ژوئن و ژوئیه از ۶۰۰ هزار بشکه در روز فراتر رفت.

در ماه‌های آوریل و مه هیچ فعالیت مشابهی ثبت نشده بود و در هر یک از دو ماه نخست سال ۲۰۲۶ نیز حجم این انتقال‌ها کمتر از ۳۰ هزار بشکه در روز بود.

دومین مدیر اجرایی صنعت کشتیرانی چین گفت: «آنها از دو تنگه دوری می‌کنند، اما شناورها را به نقاط جدید STS در خارج از خلیج فارس می‌فرستند؛ جایی که ریسک پایین و سودآوری خوبی دارد.»

او به آب‌های نزدیک بنادر عمان و فجیره امارات متحده عربی اشاره داشت؛ مناطقی که در ماه‌های اخیر بخش عمده صادرات نفت خام خلیج فارس در آنجا بارگیری و به شناورهایی که مقصدشان خریداران آسیایی است، منتقل شده است. حاشیه سود بالای حمل‌ونقل دریایی

این مدیر اجرایی گفت نرخ روزانه کرایه حمل در مسیر عمان به چین در روز جمعه گذشته ۱۴۰ هزار دلار ارزیابی شده است؛ رقمی که به معنای حاشیه سود روزانه حدود ۱۱۰ هزار دلار برای هر نفتکش است.

او افزود پیش از آغاز جنگ ایران، یک نفتکش VLCC در مسیر مشابه روزانه حدود ۳۰ تا ۴۰ هزار دلار سود ایجاد می‌کرد؛ به این ترتیب، درگیری‌ها درآمد حاصل از حمل نفت از منطقه را به‌شدت افزایش داده است.

بر اساس داده‌های Vortexa، چهار ابرنفتکش تحت مدیریت COSCO و یک نفتکش دیگر که توسط CMES اداره می‌شود، در ماه ژوئیه از طریق انتقال کشتی‌به‌کشتی در فجیره نفت بارگیری کردند.

بر اساس اظهارات یک کارگزار کشتی، از اوت تا اواسط سپتامبر، حدود ۱۲ ابرنفتکش تحت کنترل COSCO و ۱۲ ابرنفتکش تحت کنترل CMES برای بارگیری در خارج از خلیج فارس برنامه‌ریزی شده‌اند؛ عمده این بارگیری‌ها در فجیره و بنادر عمان یا مناطق نزدیک به آنها انجام خواهد شد و بیشتر این نفتکش‌ها توسط پالایشگاه‌های چینی اجاره شده‌اند.

در نشانه‌ای از احتیاط، نفتکش Coslucky Lake که یکی از آخرین نفتکش‌های COSCO بود که پیش از آغاز محاصره حوثی‌ها وارد دریای سرخ شده بود تا از بندر ینبع عربستان نفت بارگیری کند، در اوایل اوت تغییر مسیر داد و بدون محموله از کانال سوئز عبور کرد تا نفت عربستان را از بندر مدیترانه‌ای سیدی کریر مصر بارگیری کند؛ این موضوع بر اساس داده‌های ردیابی Kpler مشخص شده است. همچنین بخوانید ۵ مانع انفجار قیمت نفت زیر سایه جنگ ایران و آمریکا | فاصله زیاد قیمت ها با سناریوی نفت 200 دلاری هفته پرتنش بازار نفت | سقوط قیمت نفت در سایه تفاهم ایران و آمریکا | آیا عرضه از گذرگاه هرمز افزایش می‌یابد؟ نفت صعودی شد | بن‌بست مذاکراتی آمریکا و ایران بازار انرژی را ملتهب نگه داشت | گرفتاری بازارها در پیچ و خم تنگه هرمز نفت زیر سایه بحران هرمز | بازار خود را برای ماه‌ها اختلال آماده می‌کند | هزینه های اقتصادی جنگ در تهران و واشنگتن بالا رفته است

منابع خبری از ادامه حملات گسترده موشکی و هوایی روسیه به کی‌یف خبر داده‌اند؛ حملاتی که در چند موج و با استفاده از موشک‌های بالستیک و هایپرسونیک در حال انجام است. به گزارش اکوایران به نقل از ایرنا، براساس خبری از  راشا تودی، در جریان این حملات دست‌کم ۱۵ تا ۲۰ انفجار طی ۳۰ دقیقه در کی‌یف شنیده شده و از وقوع آتش‌سوزی در بخش‌هایی از شهر و قطعی برق در برخی مناطق پایتخت اوکراین خبر داده شده است.

بر اساس این گزارش، در ۲۰ دقیقه نخست حملات امشب به کی‌یف، بیش از ۲۵ موشک بالستیک به این شهر اصابت کرده‌اند.

در همین ارتباط، هفت فروند بمب‌افکن راهبردی توپولف-۹۵ام‌اس از پایگاه اولنیا به پرواز درآمده‌اند و دو فروند توپولف-۱۶۰ پیش‌تر به سمت کی‌یف به پرواز درآمده‌اند.

گزارش‌ها این حملات را در شرایطی توصیف می‌کنند که اوکراین با کاهش ذخایر موشک‌های رهگیر سامانه‌های پاتریوت مواجه است و حملات روسیه همچنان ادامه دارد.

در پی این حملات، ساکنان کی‌یف برای دومین شب متوالی به ایستگاه‌های مترو این شهر پناه برده‌اند.