به این ترتیب در بحبوحه تنشها با روسیه، ناتو در حال پیشبرد برنامههای خود برای تقویت بازدارندگی هستهای در اروپا است.
خبرگزاری آلمان گزارش داد که این رویه شامل بررسی گسترش استقرار سلاحهای هستهای ایالات متحده نیز میشود. کارشناسان این احتمال را رد نمیکنند که بمبهای مدرن B۶۱-۱۲ قبلاً برای این منظور به انگلیس تحویل داده شده باشند. در صورت تشدید بیشتر تنشها، لهستان، فنلاند و لیتوانی نیز میتوانند در کانون توجه قرار گیرند.
این طرحها در درجه اول مربوط به سلاحهای هستهای غیراستراتژیک است. این سلاحها، به عنوان مثال، برای استفاده علیه نیروهای دشمن، فرودگاهها، بنادر، مراکز فرماندهی و سایر زیرساختهای نظامی در نظر گرفته شدهاند.
در مقایسه با سلاحهای هستهای استراتژیک، آنها اغلب قدرت انفجاری کمتری دارند و معمولاً با استفاده از جتهای جنگنده یا موشکهای کوتاهبرد یا موشکهای کروز به عنوان سیستمهای پرتاب، مستقر میشوند.
پس از خلع سلاح هستهای گسترده پس از پایان جنگ سرد، کارشناسان هستهای تخمین میزنند که تنها حدود ۱۰۰ بمب B۶۱-۱۲ آمریکایی در شش پایگاه هوایی در آلمان، بلژیک، ایتالیا، هلند و ترکیه ذخیره شده است.
گفته می شود که این بمبها در آلمان در پایگاه هوایی بوخل در راینلاند-فالتز مستقر باشند. در صورت بروز درگیری، این بمبها میتوانند توسط جتهای جنگنده آلمانی به عنوان بخشی از ترتیبات اشتراکگذاری هستهای ناتو مستقر شوند.
مارک روته، دبیرکل ناتو، در گفتگو با خبرگزاری آلمان، احتمال استقرار سلاحهای هستهای بیشتر ایالات متحده در اروپا در آینده را رد نکرد.
با این حال، او با اشاره به نگرانیهای امنیتی، از اظهار نظر در مورد جزئیات بررسیها و مشاورههای جاری خودداری کرد.
وی در مصاحبهای در اواسط ژوئیه هم توضیح داد که این اتحاد به طور مداوم در حال ارزیابی قابلیتهای خود و تعیین ترکیب لازم بازدارندگی هستهای است.
روته گفت: هر جا که نیاز به انجام تنظیمات داشته باشیم، این کار را انجام خواهیم داد. ما باید اطمینان حاصل کنیم که هیچ کس نمیتواند بدون اینکه ما بتوانیم پاسخ دهیم، با سلاحهای هستهای به ما حمله کند.
او پیش از این در ماه آوریل در سمپوزیوم سیاست هستهای ناتو در استانبول اشاره کرده بود که این کار میتواند فراتر از جایگزینی و نوسازی سیستمهای موجود باشد.
وی در آن زمان گفت که باید تصمیمات مهمی در مورد چگونگی تطبیق بیشتر قابلیتهای هستهای ناتو با محیط امنیتی رو به وخامت گرفته شود.
پس از آخرین نشست گروه برنامهریزی هستهای این اتحاد، برای اولین بار در نزدیک به دو دهه، در ماه ژوئن بیانیهای در این باره منتشر شد.
در این بیانیه، متحدان متعهد شدند که قابلیتهای هستهای ناتو را بیش از پیش مدرنسازی کنند، ظرفیت برنامهریزی هستهای آن را تقویت کنند و بازدارندگی خود را تطبیق دهند.
رابرت پیترز، کارشناس تسلیحات هستهای آمریکا، در این باره گفت که خوشبین است که ایالات متحده ظرف ۲۴ ماه آینده بازدارندگی هستهای خود را در اروپا تقویت کند.
او استدلال کرد که این امر به دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، اجازه میدهد تا احتمال درگیری آشکار با روسیه را کاهش دهد. به گفته وی، تقویت تسلیحات هستهای ایالات متحده با برنامههای ترامپ برای کاهش قابل توجه سهم خود در دفاع متعارف اروپا در آینده مغایرت نخواهد داشت.
از دیدگاه پیترز، استقرار ۱۰۰ تا ۱۵۰ سلاح هستهای غیراستراتژیک اضافی ایالات متحده در اروپا - احتمالاً در لهستان و فنلاند - منطقی خواهد بود.
جیم استوکس، مقام سابق دولت آمریکا و مدیر سابق سیاست هستهای ناتو، نیز انواع جدید قابلیتهای هستهای را مفید میداند. با این حال، او تأکید کرد که این به معنای آن نیست که ناتو باید به برابری در تعداد کلاهکها دست یابد. به گفته وی قابلیتهای جدید، از جمله میتواند نشان دهد که ایالات متحده همچنان قاطعانه به بازدارندگی هستهای گسترده خود و در نتیجه به تضمین امنیت هستهای برای متحدانش متعهد است.
در این میان تلاشها برای ایجاد چتر هستهای اروپایی، که عمدتاً توسط فرانسه رهبری میشود، توسط مارک روته و کارشناسان صرفاً به عنوان یک مکمل، نه یک جایگزین بالقوه، تلقی میشود.
روته به خبرگزاری آلمان گفت که چتر هستهای ایالات متحده همچنان تضمین نهایی برای آزادی و امنیت متحدانش است.
وی افزود: با این حال، ابتکار فرانسه یک لایه امنیتی اضافی ایجاد میکند.
استوکس هم قابلیتهای فرانسه را به عنوان یک مکمل خوب توصیف کرد. با این حال، او گفت که فرانسه نمیتواند جایگزین قابلیتهای آمریکا در کلاهکها، سیستمهای پرتاب و سکوها شود. به گفته وی همین امر در مورد قابلیتهای بریتانیا نیز صدق میکند.
به گفته منابعی در داخل این ائتلاف، اینکه آیا تصمیمات بالقوه در مورد گسترش بازدارندگی ناتو ابلاغ خواهد شد یا خیر، و اگر چنین است، چگونه، مشخص نیست.
یک گزینه این است که روسیه را در مورد گامهای مشخص بیاطلاع نگه دارند. این امر همچنین با رویه فعلی سازگار است.
در حالی که ناتو و دولت ایالات متحده تأیید میکنند که سلاحهای هستهای آمریکا در اروپا مستقر هستند، تعداد دقیق آنها و فهرست کامل مکانها محرمانه باقی میماند.
