عکس/ صفحه نخست روزنامه‌های سه‌شنبه ۳۰ تیر ۱۴۰۵

روزنامه خراسان نوشت: البته اینجا منظور توافق دائم و جامع میان دو طرف هم نیست؛ چون شانس آن فعلا در حد صفر است. اما چرا چشم‌اندازی برای یک «توافق موفق مقطعی» هم وجود ندارد؟ علت آن در بن‌‎بستی پیچیده نهفته است که کلیت جنگ با آن مواجه است.    واقعیت این است که جنگ در بعد نظامی تا اینجای کار شکست خورده و به اهدافش نرسید؛ اما چون نه پیروزی و نه شکستی مطلق حاصل نشده است، لزوما ناکامی جنگ نظامی در تحقق اهدافش به معنای آن نیست که طرف آمریکایی کنار خواهد آمد و به این راحتی به توافقی مطلوب تهران تن خواهد داد.    ترامپ راهکاری برای خروج از این وضعیت ندارد؛ هم راهکار نظامی تا اینجای کار مثمر ثمر نبوده است و البته این  نیز به معنای دست کشیدن از جنگ و حمله نیست و هم راهکار سیاسی و دیپلماتیک برای ترامپ بسیار پرهزینه است؛ چون اساسا در شرایط فعلی شانسی برای کسب دستاورد دیپلماتیک خاص و قابل عرضه در آمریکا برای خود نمی‌بیند و پذیرش توافقی مانند تفاهم‌نامه نیز به معنای یک شکست مضاعف و در آستانه انتخابات کنگره بسیار دردسرساز خواهد بود.   در این راستا هم دیدیم که همین تفاهم نامه که کاملا به نفع ایران بود، به محض انتشار متن و امضا سریعا به دستاویزی برای حملات تند به ترامپ در آمریکا و اسرائیل تبدیل شد. 

 ترامپ برای خروج از این جنگ و لو موقت به توافقی نیاز دارد که اگر هم مضمون و محصول آن اصل جنگ را توجیه نکند و تابع آن نباشد، بلکه برای او دردسری بزرگ نیز ایجاد نکند که هم خود جنگ را زیر سوال ببرد و هم در مظان این اتهام قرار گیرد که کارزار نظامی‌اش نتیجه معکوس داده و به جای تضعیف تهران امتیازهای کلانی به آن داده و جایگاهش را تقویت کرده است.    در مجموع، وضعیت کنونی را باید بن‌بستی پیچیده و چند لایه و یک ابهام و بلاتکلیفی مزمن و در عین حال خطرناک دانست. نه گزینه نظامی توانسته است راه خروجی قطعی ایجاد کند و نه مسیر دیپلماتیک.

البته اینجا نباید مانع دستیابی به توافق با تهران در شرایط کنونی را صرفا به ویژگی‌های فردی و روانی ترامپ، از جمله خودشیفتگی یا غرور سیاسی او، تقلیل داد. آمریکا با توجه به جایگاه ابرقدرتی خود و نیز مجموعه بازیگران غربی، پیامد هر نوع توافقی را که در آن کنترل ایران بر تنگه هرمز تثبیت و تحریم‌ها برطرف و موجب تقویت جایگاه ایران شود، به معنای تغییر موازنه قدرت در منطقه به ضرر اسرائیل و منافع آمریکا و غرب ارزیابی می‌کنند که  نقض غرض جنگ است.   از همین رو، بعید به نظر می‌رسد آمریکا، اسرائیل و کشورهای غربی به ‌سادگی با وضعیت کنونی و چنین توافقی کنار بیایند. بنابراین شانسی برای یک مصالحه موقت در قالب «توافقی موفق و قابل اجرا» نیز وجود ندارد؛ مگر این که جنگ به موازنه‌ای برسد که چنین توافقی نتیجه تحمیلی آن باشد. اما در عین حال قبل از رسیدن به این نقطه، همچنان احتمال تفاهمات محدود و البته «با سرانجامی ناموفق» وجود دارد.

آمریکا فعلا منتظر نتایج تشدید جنگ اقتصادی به ویژه پس از اقدام امارات است و برنامه بعدی آن تابعی از ارزیابی اش از این نتایج و وضعیت داخلی ایران است. ولی در کل احتمال جنگ و حملات جدید در هفته‌ها و ماه‌های آتی نیز بسیار جدی است.

در مقابل نیز احتمال حملات پیش‌دستانه ایران با هدف بر هم زدن معادله جنگ فرسایشی و محاصره قبل از انتخابات کنگره آمریکا بالاست.

رویداد۲۴| روزنامه خراسان در گزارشی با عنوان «ساده‌سازان» به نقد رویکرد برخی چهره‌ها در تحلیل مسائل اقتصادی، جنگ و سیاست خارجی پرداخته و نوشته است که این افراد بدون پذیرش مسئولیت اجرای راهکار‌های خود، نسخه‌هایی ارائه می‌کنند که در صورت شکست، هزینه آن بر دوش مردم و کشور قرار می‌گیرد.

خراسان در ابتدای این گزارش، شرایط کنونی ایران را چنین توصیف کرده است: «در شرایطی که ایران از یک جنگ پرهزینه عبور کرده و هنوز با تهدید نظامی، محاصره تجاری، نااطمینانی اقتصادی و پرونده‌های پیچیده منطقه‌ای روبه‌روست، گروهی از تریبون‌داران با حذف متغیرها، ارائه اعداد بی‌منبع و نسخه‌های غیرقابل سنجش، خود را تنها افراد بلد میدان معرفی می‌کنند بدون این که در میدان کاری انجام دهند.»

این روزنامه حاصل چنین رویکردی را «تولید بدبینی» و تقویت این تصور دانسته که مسئولان یا ناتوان‌اند یا خائن؛ زیرا راه‌حل‌های به‌ظاهر ساده‌ای که از سوی برخی کارشناسان رسانه‌ای مطرح می‌شود، اجرا نمی‌شود. انتقاد خراسان از عبدالملکی درباره نقش جنگ در گرانی

نخستین بخش گزارش به حجت‌الله عبدالملکی اختصاص دارد. خراسان با اشاره به اظهارات او درباره سهم جنگ در گرانی، نوشته است که ارائه عناوین دانشگاهی و سوابق مدیریتی نمی‌تواند جایگزین ارائه داده و مدل اقتصادی شود.

این روزنامه درباره ادعای «حتی یک درصد» نبودن سهم جنگ در گرانی نوشته است که برای چنین نتیجه‌ای باید شاخص قیمت، دوره زمانی و سناریوی اقتصاد بدون جنگ مشخص شود.

خراسان در ادامه تأکید کرده است که اقتصاد ایران پیش از جنگ نیز با مشکلاتی مانند کسری بودجه، رشد نقدینگی، ناترازی بانکی و تحریم روبه‌رو بوده، اما از این مسئله نمی‌توان نتیجه گرفت جنگ هیچ تأثیری بر قیمت‌ها نداشته است.

در بخشی از گزارش آمده است: «جنگ از مسیر افزایش ریسک، جهش انتظارات تورمی، محاصره و اختلال در صادرات نفت و عدم واردات کالا‌های اساسی کشور، افزایش هزینه بیمه و حمل‌ونقل و فشار بر بازار ارز، مستقیماً وارد قیمت کالا‌ها می‌شود.» انتقاد از دوگانه «زندگی» و «مقاومت»

بخش دوم گزارش خراسان به اظهارات سیدحسین مرعشی، دبیرکل حزب کارگزاران سازندگی، اختصاص دارد.

این روزنامه با اشاره به مصاحبه اخیر مرعشی، از آنچه «دوگانه‌سازی کاذب» میان زندگی و مقاومت خوانده، انتقاد کرده است.

مرعشی در بخشی از مصاحبه خود گفته بود: «زندگی کردن، برای مردم ایران به یک مطالبه جدی تبدیل شده است. همه مردم ایران دلشان نمی‌خواهد شهید شوند، بلکه می‌خواهند با عزت و با آبرو و به خوبی زندگی کنند.»

خراسان در واکنش به این بخش از سخنان مرعشی نوشته است که چنین صورت‌بندی‌ای گویی جامعه را میان دو گروه «زندگی کردن» و «شهید شدن» تقسیم می‌کند. این روزنامه در ادامه، مقاومت را لازمه حفظ زندگی و استقلال در برابر قدرت‌های خارجی دانسته است. روایت خراسان از تفاهم‌نامه اسلام‌آباد و لبنان

در بخش سوم، روزنامه خراسان به اظهارات علی عبدی درباره تفاهم‌نامه اسلام‌آباد و تأثیر آن بر حزب‌الله لبنان پرداخته است.

این روزنامه با اشاره به مواضع شیخ نعیم قاسم، دبیرکل حزب‌الله، نوشته است که توقف تجاوز به لبنان در بند نخست تفاهم قرار داشته و حملات اسرائیل پس از آن مهار شده است.

خراسان همچنین به نامه نعیم قاسم به محمدباقر قالیباف اشاره کرده و نوشته است که دبیرکل حزب‌الله از قرار گرفتن توقف عملیات نظامی در همه جبهه‌ها، از جمله لبنان، به‌عنوان بند اول و اساس توافق قدردانی کرده است.

این روزنامه البته تأکید کرده است که می‌توان درباره میزان اجرای تفاهم، کفایت تضمین‌ها و گزینه‌های جایگزین بحث کرد، اما به نوشته خراسان، حذف کامل این داده‌ها و نتیجه‌گیری درباره بی‌فایده بودن تفاهم، نوعی ساده‌سازی است. هشدار درباره نسخه نفتی فؤاد ایزدی

در بخش دیگری از گزارش، خراسان به پیشنهاد فؤاد ایزدی درباره افزایش قیمت نفت و حمله به زیرساخت‌های نفتی منطقه پرداخته است.

این روزنامه نوشته است که ایزدی با طرح این دیدگاه که افزایش قیمت نفت تا ۲۰۰ دلار می‌تواند اقتصاد آمریکا را با فروپاشی مواجه کند، پیشنهاد حمله گسترده به زیرساخت‌های نفتی منطقه را مطرح کرده است.

خراسان در نقد این رویکرد نوشته است که چنین سناریویی تنها مرحله نخست جنگ را در نظر می‌گیرد و مشخص نمی‌کند در صورت حمله متقابل به زیرساخت‌های نفت، گاز، پالایش و صادرات ایران، مرحله بعدی چه خواهد بود.

در بخش دیگری از این قسمت آمده است: «راهبردی که واکنش دشمن، آسیب‌پذیری خودی و نقطه پایان جنگ را محاسبه نکند، راهبرد نیست؛ خیال‌پردازی با جان و معیشت مردم است.»

خراسان در عین حال تأکید کرده است که این نگاه به معنای دعوت ایران به انفعال نیست و میان «خطر محاسبه‌شده» و تصمیم‌های هیجانی تفاوت وجود دارد. ماجرای «خلیج فلوریدا» و نقد پیشنهاد مین‌گذاری

پنجمین نمونه مورد بررسی روزنامه خراسان، پیشنهاد مصطفی خوش‌چشم درباره مین‌گذاری در «خلیج فلوریدا» است.

خراسان با طرح پرسش‌هایی درباره محدوده جغرافیایی مورد نظر این پیشنهاد، نوشته است که ابتدا باید مشخص شود منظور دقیقاً کدام منطقه آبی است و سپس امکان اجرای چنین عملیاتی بررسی شود.

این روزنامه همچنین درباره تعداد مین‌روب‌های آمریکا و امکان اجرای عملیات در فاصله هزاران کیلومتری ایران، بر پیچیدگی‌های نظامی، حقوقی و اقتصادی چنین اقدامی تأکید کرده است.

خراسان در جمع‌بندی این بخش نوشته است: «این راهبرد نیست؛ ساده‌سازی یک جنگ تمام‌عیار و تقلیل واقعیت پیچیده میدان به چند گزاره هیجان‌انگیز تلویزیونی است.» خراسان: ساده‌سازان مسئولیت شکست نسخه‌هایشان را نمی‌پذیرند

روزنامه خراسان در جمع‌بندی گزارش خود، مشکل مشترک چهره‌های مورد اشاره را ارائه راهکار‌هایی دانسته که به گفته این روزنامه، «معیار سنجش، نقشه اجرا و مسئولیت شکست» ندارند.

در پایان گزارش آمده است: «ساده‌سازان همیشه پیروزند؛ چون خودشان هیچ‌گاه مسئول اجرای نسخه‌هایشان نیستند. هزینه شعار را مردم، نیرو‌های مسلح و اقتصاد کشور می‌پردازند؛ اما صاحب شعار فردای شکست، فقط یک نسخه ساده‌تر و پرصداتر ارائه می‌کند.» واکنش خراسان به اظهارات عبدالملکی درباره گرانی

خراسان در بخش دیگری با عنوان «پاس گل عبدالملکی به ضدانقلاب!» بار دیگر به اظهارات حجت‌الله عبدالملکی درباره بی‌ارتباط بودن گرانی‌های اخیر با جنگ پرداخته است.

این روزنامه با اشاره به بازتاب این اظهارات در برخی رسانه‌ها و کانال‌های مخالف جمهوری اسلامی، نوشته است که نقد دولت و سوءمدیریت‌های داخلی لازم است، اما به باور خراسان، این نقد نباید به نادیده گرفتن آثار جنگ و فشار‌های خارجی منجر شود.

در این بخش آمده است: «قطعا دولت در این وضعیت مقصر است و سوء مدیریت‌ها در نقاط مختلف مشهود است. اما بیان چنین سخن نادرست و غیرواقعی قطعا کمک به دشمنی است که می‌خواهد همه چیز را بر سر جمهوری اسلامی خراب کند و در رسانه دوباره مردم را بدبین به ساختار مدافع ایران کند.»

خراسان در پایان این بخش بر ضرورت تفکیک میان نقد کارشناسی دولت و نادیده گرفتن عوامل خارجی تأکید کرده و نوشته است که نقد‌ها باید مشخص، فنی و همراه با توجه به پیامد‌های رسانه‌ای و سیاسی آنها باشد.

رویداد۲۴| روزنامه جوان در مطلبی با عنوان «اگر دنبال پایان جنگ نباشند چه؟!» به بحث درباره ضرورت پایان دادن به جنگ و شرایط تحقق یک صلح پایدار پرداخته است.

این روزنامه با اشاره به دیدگاهی که در برخی سخنان رسمی و اظهارات چهره‌های سیاسی درباره پایان جنگ مطرح می‌شود، نوشته است: «بیایید حالا که همه به پیروزی ایران اذعان دارند جنگ را پایان دهیم». جوان در ادامه پرسش اصلی خود را این‌گونه مطرح کرده است که اگر آمریکا اساساً دنبال پایان جنگ نباشد، ایران چه باید بکند؟ جوان: صلح نباید به معنای ساده‌انگاری باشد

این روزنامه اصولگرا با اشاره به سخنان مسئولان داخلی درباره ضرورت پایان جنگ، نوشته است که نباید این تصور ایجاد شود که بخشی از مسئولان کشور خواهان ادامه جنگ هستند. جوان تأکید کرده است که آنچه باید دنبال شود، «صلح شرافتمندانه» است، نه جنگ به هر قیمت.

در همین زمینه، جوان به اظهارات محمدباقر قالیباف درباره ارتباط میان امنیت و اقتصاد اشاره کرده و بخش‌هایی از سخنان او را آورده است: «ما هر چقدر قدرت نظامی داشته باشیم ولی اگر مردم گرسنه باشند و گردش مالی و رشد اقتصادی نداشته باشیم، دوام نمی‌آوریم. امنیت و اقتصاد لازم و ملزوم یکدیگر هستند.»

نویسنده جوان سپس با استناد به همین موضع، نوشته است که ساده‌انگاری درباره صلح می‌تواند خطایی جدی باشد و تصمیم درباره پایان جنگ باید با در نظر گرفتن شرایط اقتصادی، امنیتی و موضع طرف مقابل صورت گیرد. هشدار درباره افزایش مطالبات آمریکا

در بخش دیگری از این مطلب، روزنامه جوان به مواضع مقام‌های آمریکایی درباره جنگ اشاره کرده و نوشته است که آنها برای تعیین تکلیف جنگ با ایران عجله‌ای نشان نمی‌دهند.

این روزنامه در ادامه آورده است که اگر ایران بخواهد صرفاً با این استدلال که افکار عمومی و جامعه جهانی از ایران حمایت می‌کنند، به جنگ پایان دهد، اما آمریکا چنین تصمیمی نداشته باشد، نتیجه می‌تواند افزایش مطالبات واشنگتن باشد.

جوان در این بخش می‌نویسد: «امریکا امتیاز بیشتری طلب می‌کند و این زیاده‌خواهی توقف ندارد و شما را هرگز به صلح شرافتمندانه نمی‌رساند، مگر به غیرشرافتمندانه‌اش تن بدهید که آن را نیز از شما دریغ خواهند کرد.» پیشنهاد جوان: «جنگ با دلیل، صلح با عزت»

روزنامه جوان در ادامه از مسئولان خواسته است در اظهارنظر‌های خود درباره جنگ و صلح، نسبت به تأثیرگذاری کلمات بر افکار عمومی و همچنین برداشت طرف مقابل حساس باشند.

این روزنامه پیشنهاد کرده است به‌جای اینکه گفته شود «بهتر است الان صلح کنیم»، موضع ایران این‌گونه بیان شود: «ما برای هر سناریو آمادگی داریم، چه جنگ با دلیل و چه صلح با عزت».

جوان این رویکرد را به «خرد»، «وظیفه‌گرایی» و «نتیجه‌گرایی» نزدیک‌تر دانسته و هشدار داده است که اظهارات مبهم درباره پایان جنگ می‌تواند این تصور را ایجاد کند که برخی مسئولان داخلی مخالف پایان جنگ هستند. جوان: اگر راه پایان دائمی جنگ وجود دارد، آن را با مردم در میان بگذارید

در پایان این مطلب، روزنامه جوان بر ضرورت شفافیت مسئولان درباره پیشنهاد‌های مربوط به پایان جنگ تأکید کرده است.

این روزنامه نوشته است: «اگر پیشنهادی دارید که می‌توان با آن جنگ را برای همیشه (نه یک دوره کوتاه) پایان داد و آنگاه در این پایان، عزت و اقتدار کشور حفظ شود، منافع کشور پایمال نشود و شواهدی دارید که این می‌تواند بهترین کار باشد، آن را با جزئیات در میان بگذارید.»

جوان در نهایت، ارائه چنین پیشنهادی را بهتر از آن دانسته است که مسئولان در شرایط جنگی، مسئولیت ادامه مشکلات را به یکدیگر نسبت دهند.