وی با اشاره به شرایط دولت چهاردهم از ابتدای آغاز به کار و تحمیل دو جنگ و یک «شبهکودتا» از سوی دشمنان، اظهار کرد: سفرا و دیپلماتهای کشور در این دو سال عملکرد درخشانی داشتند. سیدعباس عراقچی از دیپلماتهای برجسته، شجاع، صبور و کمحرف کشور است و حاصل تلاش دستگاه دیپلماسی، سند یادداشت تفاهمی بود که حتی منتقدان داخل دولت نیز آن را سندی ارزشمند میدانند.
معاون اول رئیسجمهور با ابراز اینکه نیروی انسانی مهمترین مزیت نسبی کشور است، افزود: آثار این ظرفیت را در دو جنگ اخیر مشاهده کردیم. افسران میدان، دانشمندانی جوان، متخصص و باانگیزه بودند و پیشرفتهای کشور در فاصله میان دو جنگ، چشمگیر و قابلتوجه بود.
عارف با تأکید بر جایگاه نیروهای متخصص و باتجربه گفت: متأسفانه در سالهای اخیر با وضع قوانینی از جمله منع بهکارگیری بازنشستگان، کشور را از ظرفیت نیروهای باتجربه محروم کردهایم، یکی از این ظرفیتها، سفرای ادوار هستند که باید از تجربه آنان بهره گرفت و از آنها بهعنوان اتاق فکر دولت استفاده کرد.
وی اضافه کرد: در سالهای گذشته تشکلی با عنوان «وزرای ادوار» شکل گرفت، اما دولتها از ظرفیت آن بهخوبی استفاده نکردند. مجمع سفرای ادوار نیز میتواند تشکیل شود و دولتها باید از این ظرفیت ارزشمند بهره ببرند.
معاون اول رئیسجمهور با توجه به یکی از تجربیات خود در استفاده از مدیران باسابقه گفت: در یکی از استانها با بروز مشکلاتی، از استانداران ادوار با گرایشهای سیاسی مختلف دعوت کردم تا برای حل مسائل مشورت دهند و همین هماندیشی به دستیابی به راهکارهای مناسب منجر شد.
وی ادامه داد: در بسیاری از کشورهای جهان استفاده از نیروهای متخصص و باتجربه حتی پس از بازنشستگی امری طبیعی است. ایران اکنون وارد شرایط پساجنگ شده است و باید از همه ظرفیتهای داخلی برای عبور از این شرایط استفاده کند. دشمن در جنگ با ایران به هیچیک از اهداف اعلامی خود دست نیافت و امروز جهان از ایرانِ پس از جنگ انتظار نقشآفرینی بیشتری دارد. ما نیز به گفتوگو باور داریم و از طریق مذاکره از منافع ملی دفاع میکنیم.
عارف با بیان اینکه جبهههای جنگ، دیپلماسی، خدمت، خیابان و فناوری در این دوره خوش درخشیدند، گفت: امروز حوزه دیپلماسی بیش از گذشته اهمیت یافته است و سفرای ادوار ظرفیت فکری ارزشمندی برای وزارت امور خارجه بهشمار میروند.
وی همچنین تأکید کرد: تشکل سفرای ادوار را بهعنوان اتاق فکر دیپلماسی میدانیم؛ تشکلی که باید بهصورت منظم تشکیل جلسه دهد و با بخشهای مختلف کشور در ارتباط باشد.
در ادامه این نشست، مرتضی سرمدی با بیان اینکه دیپلماسی هنوز معنای واقعی خود را در ایران نیافته است، گفت: برخی دیپلماسی را بهمعنای ذلت و پذیرش خواستههای طرف مقابل تعبیر میکنند، زیرا دستاوردها و منافع ملموس آن برای افکار عمومی بهخوبی تبیین نشده است.
بهگفته وی؛ ایران وارد مرحله جدیدی شده است و باید خود را برای شرایط پساجنگ آماده کند.
غلامرضا انصاری نیز با اشاره به بودجه سال ۲۰۲۷ آمریکا اظهار کرد: در این بودجه تلاش شده است اسرائیل به بخشی از ساختار نظامی و امنیتی آمریکا تبدیل شود؛ موضوعی که همکاریهای صنعتی و فناوری نظامی دو طرف را گسترش خواهد داد و ایران باید خود را برای این شرایط آماده کند.
وی همچنین با انتقاد از ابهام در سیاست خارجی کشور در قبال منطقه و همسایگان گفت: این وضعیت موجب شده است برخی اسناد امضاشده با کشورهای همسایه به مرحله اجرا نرسد و اعتبار کشور آسیب ببیند.
محمد خزاعی نیز با تأکید بر اینکه سفرای ادوار همچنان شناخت عمیقی از حوزههای مأموریتی خود دارند، گفت: این افراد میتوانند به وزارت امور خارجه و سفرای فعلی در تنظیم روابط سیاسی کشور کمک کنند.
وی همچنین بر ضرورت هماهنگی میان نمایندگیهای خارجی ایران و اتخاذ راهبردی واحد در سیاست خارجی تأکید کرد.
احمد دستمالچیان نیز اصلاح ساختاری در وزارت امور خارجه را لازمه تحقق اهداف سیاست خارجی دانست و گفت: وزارت خارجه باید چابکتر شود و از نیروهای باتجربه خود در قالب اتاق فکر بهره بگیرد.
وی همچنین بر تقویت انجمنهای دوستی ایران با سایر کشورها و ارائه تعریفی جدید از قدرت و مقاومت متناسب با شرایط جدید تأکید کرد و گفت: سیاست ایرانهراسی دشمنان با شکست مواجه شده است و مردم منطقه و کشورهای همسایه علاقهمند به شناخت بیشتر فرهنگ ایران هستند؛ فرصتی که باید از آن استفاده کرد.
جعفر مهاجر نیز بر ضرورت بهرهگیری از نیروهای باتجربه در وزارت امور خارجه تأکید کرد و گفت: هنوز دستاوردهای دیپلماسی برای بخشی از جامعه بهخوبی تبیین نشده و همین موضوع باعث شکلگیری برخی قضاوتهای نادرست درباره دیپلماتها شده است.
جعفر هاشمی نیز بر احیای جایگاه دانشکده روابط بینالملل وزارت امور خارجه و حمایت مؤثر از سفرای کشور تأکید کرد.
مهدی نبیزاده با اشاره به تجربه سایر کشورها گفت: در بسیاری از کشورها از دیپلماتها و سفیران بازنشسته در مراکز مطالعاتی استفاده میشود و برای آنان مأموریتهای پژوهشی تعریف میکنند؛ الگویی که میتواند در ایران نیز اجرا شود.
علی سقاییان نیز با اظهار اینکه در برخی کشورها سن بازنشستگی دیپلماتها تا ۷۵ سال است، اضافه کرد: اگر بهدنبال استفاده از تجربه دیپلماتهای باسابقه هستیم، باید قوانین کشور اصلاح شود.
منصور معظمی پیشنهاد داد معاونان بینالملل دستگاههای اجرایی از میان دیپلماتهای وزارت امور خارجه انتخاب شوند و افزود: در سیاست خارجی باید بهسمت تکصدایی و در سیاست داخلی بهسمت چندصدایی حرکت کنیم و نباید اجازه داد مواضع پراکنده داخلی برای کشور هزینه ایجاد کند.
نصرتالله تاجیک نیز انسجام ملی را لازمه موفقیت سیاست خارجی دانست و گفت: هرچه شکافهای داخلی ترمیم شود، سیاست خارجی کشور با قدرت بیشتری پیش خواهد رفت.
بهمن حسینپور با تأکید بر نقش روابط اقتصادی در پایداری روابط خارجی اظهار کرد: توسعه همکاریهای اقتصادی با کشورهای همسایه باید در اولویت سیاست خارجی قرار گیرد.
در پایان، عبدالله نوروزی با اشاره به اینکه در برخی کشورها سن بازنشستگی دیپلماتها تا ۷۰ سال است، گفت: قوانین داخلی موجب شد وزارت امور خارجه در دهه ۹۰ از ظرفیت نیروهای باتجربه محروم شود، هرچند در سالهای اخیر تلاشهایی برای تشکیل تشکل سفرای ادوار بهعنوان اتاق فکر وزارت امور خارجه آغاز شده است.
