به گزارش مشرق ، نشست ستاد عالی زراعت کشور روز دوشنبه ۵ مردادماه، با حضور معاون وزیر، مدیران کل، روسای سازمانهای جهاد کشاورزی استانها و تشکلهای فراگیر بهصورت حضوری و وبیناری برگزار شد.
در این نشست، مجید آنجفی، معاون امور زراعت وزارتخانه، با ارائه گزارشی جامع از وضعیت تولیدات زراعی کشور، دستاوردها، چالشها و برنامههای پیشرو، بر اهمیت هماهنگی برای تدارک سال زراعی آینده تأکید کرد.
سهم ۱۲ میلیون هکتاری کشتهای زراعی در کشور
آنجفی با اشاره به وسعت ۱۸.۵ میلیون هکتاری اراضی کشاورزی کشور اظهار کرد: سالانه حدود ۱۲ میلیون هکتار به کشت محصولات زراعی اختصاص مییابد که نیمی از آن (۶ میلیون هکتار) به صورت آبی و نیمی دیگر به صورت دیم است.
وی افزود: به دلیل شرایط اقلیمی و محدودیتهای آبی، بخش قابلتوجهی از اراضی آبی نیز با مدیریت کمآبیاری و مصرف آب بسیار کمتر، آبیاری میشوند.
معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی با بیان اینکه ۷۸ درصد از کشت سالانه کشور (حدود ۹.۵ میلیون هکتار) به محصولات پاییزه اختصاص دارد، ترکیب تولیدات زراعی را شامل غلات (۲۵ درصد)، سبزیجات و جالیز (۲۷ درصد)، محصولات صنعتی (۱۷ درصد)، علوفهای (۳۰ درصد) و حبوبات (حدود یک درصد) برشمرد.
روند صعودی تولید با وجود کاهش سطح زیر کشت
آنجفی با ارائه نمودارهای ۱۹ ساله، تأکید کرد: با وجود کاهش منابع آبی و سطح زیر کشت، تولیدات زراعی کشور روند صعودی داشته و این نشاندهنده افزایش بهرهوری است.
به گفته وی، در محصولات غلات، حبوبات، نباتات صنعتی و علوفهای، عملکرد در واحد سطح بهبود یافته و در محصولات سبزی و سیفی، با وجود کاهش شدید سطح کشت، تولید کاهش نیافته است.
شکستن رکورد ۱۵ساله تولید گندم
معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به آخرین آمار تولید گندم گفت: بر اساس جمعبندی گزارش استانها، تولید گندم به ۱۴ میلیون و ۱۰۰ هزار تن رسیده، اما گزارشهای رصدخانه وزارتخانه رقم بالای ۱۵.۵ میلیون تن را نشان میدهد که در حال راستیآزمایی است.
وی ابراز امیدواری کرد که با تأیید این عدد، رکورد تولید گندم در ۱۵ سال اخیر شکسته شود.
آنجفی در خصوص کیفیت گندم تولیدی نیز اعلام کرد: بر اساس استاندارد ۱۰۴ و شاخصهای گلوتن و پروتئین، گندم کشور عمدتاً در کلاسهای یک و دو قرار دارد و امسال با توجه به شرایط نرمال، یکی از بهترین سالهای کیفی تولید گندم را تجربه میکنیم.
عبور از مرز ۷ میلیون تن خرید تضمینی گندم
وی با اشاره به آخرین وضعیت خرید تضمینی گندم، تصریح کرد: امروز از مرز ۷ میلیون تن خرید عبور کردیم و خوشبختانه با پیگیریهای وزیر محترم و دستور رئیسجمهور، ۱۷ همت دیگر از مطالبات گندمکاران واریز شد و ۵۰ همت دیگر نیز در حال کارسازی است.
آنجفی تأکید کرد: سرعت پرداختها افزایش یافته و امیدواریم با این روند، بخش بیشتری از محصول تولیدی به چرخه خرید رسمی بازگردد.
برنامههای خوداتکایی در گندم، جو و شکر
معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به اهداف برنامه هفتم توسعه، اهداف افزایش بهرهوری آب در گندم (از ۹۰۰ گرم به ۱.۳۳ کیلوگرم بر مترمکعب)، رسیدن به خوداتکایی کامل در گندم و افزایش تولید جو به ۴.۵ میلیون تن را تشریح کرد.
وی در مورد تولید شکر نیز گفت: با وجود محدودیتهای آبی، روند تولید شکر صعودی بوده و به یک میلیون و ۴۲ هزار تن در سال زراعی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ رسیدهایم و در آستانه خودکفایی قرار داریم.
توسعه کشت پاییزه چغندر قند؛ صرفهجویی ۳۶۰ میلیون مترمکعبی آب
آنجفی با تأکید بر تغییر رویکرد از کشت بهاره به کشت پاییزه چغندر قند، گفت: مصرف آب در کشت پاییزه به نصف کاهش مییابد و تاکنون سطح کشت پاییزه به ۴۰ هزار هکتار رسیده و هدفگذاری برای رسیدن به ۶۰ هزار هکتار است.
وی تاکید کرد: این تغییر روش، سالانه ۳۶۰ میلیون مترمکعب صرفهجویی در مصرف آب به همراه خواهد داشت. همچنین پیشنهاد شد که کارخانجات نیشکری در استان خوزستان، بخشی از تولید خود را به سمت کشت چغندر قند پاییزه سوق دهند.
تأکید بر شفافیت آمار و کشت قراردادی
معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به اصلاح آمار برنج در سال گذشته، از ثبت دقیق سطح کشت شالیزارها در سامانههای پایش و شفافیت آماری ابراز رضایت کرد و بر ادامه مسیر کشت قراردادی بهعنوان ابزاری مؤثر در افزایش تولید و بهرهوری تأکید کرد.
آنجفی با اشاره به حساسیتهای آماری در محصول برنج و گندم گفت: سال گذشته با وجود خشکسالی در ۱۹ استان، تولید کاهش یافت، اما آمار ارائهشده بر اساس پایشهای میدانی و تأیید مرکز رصد وزارتخانه با استفاده از تصاویر ماهوارهای، کاملاً مستند و واقعی است.
وی افزود: در حوزه برنج، طرح جهش تولید با رویکرد جایگزینی روش کشت (از شالیزاری به کشت مستقیم و خشکهکاری) در دست اجرا است تا خوداتکایی کامل در این محصول محقق شود.
اثر مثبت سیاستهای اقتصادی بر تولید ذرت و حبوبات
معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به نوسانات تولید ذرت دانهای در ۱۴ سال اخیر، تاکید کرد: سیاستهای قیمتی و یارانهای ناکارآمد در گذشته، باعث خروج ذرت از چرخه کشت شد، اما امسال با اصلاح سیاستها، تولید این محصول از ۳۱۷ هزار تن به بیش از یک میلیون تن خواهد رسید.
وی همچنین از روند صعودی تولید حبوبات در سال جاری خبر داد و گفت: با وجود کاهش سطح زیرکشت و کاهش منابع آبی، بهرهوری افزایش یافته و تولید پایدار مانده است.
طرح پایداری تولید در دیمزارها؛ تحولی در ۲۵ استان با پوشش ۶۰۰ هزار بهرهبردار
آنجفی، طرح پایداری تولید در دیمزارها را یکی از مهمترین برنامههای تحولی وزارتخانه برشمرد و اظهار داشت: این طرح که از دهه ۹۰ با همکاری مؤسسات بینالمللی آغاز شد، اکنون در ۲۵ استان، ۲۵۵ شهرستان، ۲۶ هزار روستا و با مشارکت ۶ هزار کارشناس و مروج و ۶۰۰ هزار بهرهبردار در حال اجراست.
وی تصریح کرد: با وجود تأمین تنها ۱۰ درصد اعتبار مورد نیاز در سال گذشته، طرح متوقف نشد و امسال نیازمند ابلاغ فوری منابع برای شروع پروژههای اولویتدار هستیم.
حل مشکل ۳۰ ساله خرید تضمینی
معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به دستاوردهای طرح پایداری تولید در دیمزارها در دانههای روغنی، گفت: پیشبینی میشود تولید از ۷۸ هزار تن در سال پایه به ۶۳۳ هزار تن در پایان برنامه برسد.
این مسئول دولتی حل مشکل خرید و پرداخت بهموقع دانههای روغنی را نقطه عطفی در ۳۰ سال اخیر دانست و افزود: برای اولین بار، بدون اعمال الزام دولتی، با استقبال کشاورزان مواجه شدهایم و برای سال آینده تدارک ۱۰۰ هزار هکتار افزایش سطح کشت دیده شده است. همچنین در محصول کنجد، با معرفی رقم جدید و حل مشکل قیمت، سطح زیرکشت از ۸ هزار به ۱۵ هزار هکتار افزایش یافته است.
آنجفی با ارائه برآورد اقتصادی طرح پایداری تولید در دیمزارها، ارزش خالص محصولات تولیدی (بدون احتساب اثرات مثبت بر خاک و محیط زیست) را ۱۵۴ هزار میلیارد تومان طی پنج سال اعلام کرد و گفت: تمام اراضی تحت پوشش (۵ میلیون و ۵۰۰ هزار هکتار) با دقت بالا توسط کارشناسان پلاکگذاری شده و بیش از ۸۱۰۰ دستگاه ادوات منطبق با اصول کشاورزی حفاظتی (بدون گاوآهن برگرداندار) جذب شده است.
همکاری با مؤسسات تحقیقاتی؛ از سلامت محصولات تا دفاع از کیفیت گندم
معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی با تأکید بر استناد به یافتههای علمی، از امضای ۲۳ تفاهمنامه با مؤسسات تحقیقاتی خبر داد و گفت: طرح مشترک پایش باقیمانده سموم و فلزات سنگین در محصولات کشاورزی، گام مهمی در ارتقای سلامت غذایی و پاسخ به نگرانیهاست. همچنین همکاری مستمر در زمینه کیفیت گندم، با نمونهبرداری سالانه از بیش از ۲۰ رقم، مستندات محکمی برای دفاع از کیفیت تولید داخل و حقوق کشاورزان فراهم کرده است.
آنجفی، با اشاره به اهمیت تأمین نهادههای کشاورزی برای شروع فصل کاشت پاییزه، از تدابیر ویژه برای توزیع کودهای فسفات، پتاسه و اوره خبر داد و خواستار همکاری استانها برای تحویل بهموقع آنها به کشاورزان شد.
وی گفت: خوشبختانه با حمایت دولت، سازمان تعاون روستایی مجدداً به چرخه توزیع نهادهها بازگشته و سهمیه کود بر اساس کد کوره برای آن تعیین شده است.
وی افزود: امیدواریم با افزایش سهم سازمان تعاون در سبد مصرف نهادهها، سرعت انتقال و توزیع بهبود یابد و کشاورزان قبل از شروع کشت پاییزه، کود مورد نیاز خود را دریافت کنند.
معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به تصمیمگیری بهموقع معاون وزیر در ابلاغ قیمت نهادهها، این اقدام را عامل مهمی در جلوگیری از وقفه در تولید دانست و تاکید کرد: در دو روز گذشته، اولین مرحله یارانه کودهای فسفات و پتاسه به مبلغ ۱۴۵۰ میلیارد تومان (یک هزار و ۴۵۰ میلیارد تومان) به حساب کشاورزان واریز شده و سازمان برنامه و بودجه نیز قول تخصیص مناسب و ابلاغ سریع پرداختهای بعدی را داده است.
تشکیل کمیته ویژه استانی برای مدیریت مصرف و توزیع نهادهها
آنجفی از روسای سازمانهای جهاد کشاورزی استانها خواست تا با توجه به اهمیت موضوع، کمیته ویژهای برای مدیریت مصرف و توزیع نهادهها در استان تشکیل دهند و وزن مصرفی هر منطقه را در سبد کودی بهدقت لحاظ کنند.
وی تأکید کرد: با توجه به اینکه قیمت نهادهها بر اساس یارانه و ارز ترجیحی محاسبه شده، انتظار میرود فرایند توزیع با شتاب بیشتری انجام شود.
