فریدون همتی، در گفتوگو با خبرنگار اقتصاد ۲۴ با اشاره به ضرورت تقویت بنیه دفاعی کشور و تأثیر آتشبس بر بازدارندگی دفاعی، اظهار کرد: اگر در طول تاریخ جنگهایی را که به وقوع پیوسته مرور کنیم و تاریخچه آنها و اتفاقاتی را که پیش، حین و بعد از جنگ رخ داده است مورد بررسی قرار دهیم، متوجه میشویم که شیوه و شکل جنگها تغییر کرده و امروز مدرنتر شده است، اما در ماهیت و ذات حادثه، تقریباً میتوان گفت که جنگها به یکدیگر نزدیک هستند.
نایبرئیس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی افزود: وقتی تاریخ جنگهای گذشته، بهویژه جنگهایی را که علیه کشور خودمان در طول تاریخ رخ داده است، مرور میکنیم، به این نتیجه میرسیم که هر جا بین مسئولین ما با مردم رابطه خوبی وجود داشته، مردم در میدان بودهاند و مردم و حاکمیت برای دفاع از یکپارچگی کشور و مرزهای آن در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند، حتی اگر هزینههای سنگینی نیز پرداخت شده باشد، جنگ در نهایت به نفع کشور تمام شده است.
همتی ادامه داد: در چنین شرایطی دشمن نتوانسته به اهداف خود دست پیدا کند و کشور نیز به اهداف دفاعی خود رسیده است. جنگ تحمیلی یکی از جنگهای متفاوت در دنیا بود؛ ما هشت سال جنگ داشتیم و آمریکاییها، اروپاییها، حتی شوروی وقت و کشورهای حوزه خلیج فارس، همگی در کنار صدام بودند؛ دقیقاً مانند امروز که بهجز روسیه، البته با تفاوتهایی، بسیاری از کشورها در کنار آمریکا قرار دارند.
نایب رئیس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران در آن دوران صرفاً با تکیه بر داخل کشور، توانمندی و ایمان مردم، روحیه مردم، حضور جوانان و مشارکت مردم، هشت سال جنگ را اداره کرد و اجازه نداد دشمن به اهداف خود دست پیدا کند.
وی با بیان اینکه جنگ همیشه نظامی نیست، گفت: امروز نیز میبینیم که جنگ فقط جنگ نظامی نیست؛ جنگ اقتصادی نیز وجود دارد. دشمن از ابتدای انقلاب، به بهانههای مختلف کشور ما را تحریم کرده و همواره از منظر اقتصادی تلاش کرده کشور را تحت فشار قرار دهد تا ما تسلیم شویم.
همتی ادامه داد: هدف دشمن این بوده که نابسامانی اقتصادی در داخل کشور ایجاد شود، این نابسامانی به نارضایتی عمومی تبدیل شود، مردم از نظام، حاکمیت و سیستم خود فاصله بگیرند و شکافی میان حاکمیت و ملت به وجود بیاید و دشمن از این شکاف برای رسیدن به اهداف خود استفاده کند؛ همان اهدافی که به دنبال بازگشت به جغرافیای ایران و تسلط بر منابع، سرنوشت و حاکمیت کشور است؛ همان شیوهای که آمریکاییها امروز در بسیاری از کشورها دنبال میکنند.
وی اضافه کرد: در دوران پس از انقلاب و حتی بعد از جنگ تحمیلی، ما مدام درگیر جنگ اقتصادی، فرهنگی و سیاسی با دشمن بودهایم. دشمن جنگ را علیه ما ایجاد و آغاز کرده و ما نیز در مقام بازدارندگی، خنثیسازی و جلوگیری از رسیدن دشمن به اهدافش، با آن مقابله کردهایم و در این مسیر به مردم تکیه داشتهایم. حضور مردم، عامل خنثیسازی توطئههای دشمن
همتی با اشاره به بروز جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان گفت: در این جنگ نیز مشخص شد که باوجود فشارهای ۴۷ ساله دشمن در ابعاد مختلف علیه ایران، انقلاب اسلامی و ملت مبارز ما، مردمی که «نه» به آمریکاییها و «نه» به اروپاییها گفتند و هزینه دادند تا حاکمیت ایران به دست خود ایرانیها باشد و مردم خودشان بر سرنوشت خود حاکم باشند، به خوبی ایستادگی کردند.
نایبرئیس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس بیان کرد: دشمن آمریکایی ـ اسرائیلی با حمایت سایر کشورها، بهویژه کشورهای حوزه خلیج فارس، با تمام توان نظامی، آخرین تکنولوژی، دانش و برتریهای نظامی خود وارد این جنگ شد، اما آنچه توانست در مقابل این فشارها مقاومت کند و دوام بیاورد، همین حضور و مشارکت مردم بود.
وی خاطرنشان کرد: مردم نگران تمامیت ارضی کشور خود بودند و به خوبی فهمیدند که دشمن چه اهدافی دارد؛ از جمله تجزیه کشور و ایجاد ناامنی. تجربه افغانستان، عراق، یمن و کشورهای مختلف پیش روی ماست و مردم میدانند که آنها چگونه با مسلمانان، بهویژه شیعیان، رفتار کردهاند و چگونه میخواهند کشورهای اسلامی مانند ایران را که با آنها هماهنگ و در اختیار آنها نیست، به جان یکدیگر بیندازند و زمینه خونریزی و ناامنی را فراهم کنند. مردم با وجود مشکلات معیشتی کنار کشور ایستادند
همتی با تأکید بر اینکه مردم با وجود مشکلات اقتصادی و معیشتی، کشور را تنها نگذاشتند، گفت: مردم با تکیه بر همین درک و حضور، در کنار نظام ایستادند؛ باوجود اینکه شاید دهها مشکل اقتصادی و معیشتی داشته باشند، اما آنها را کنار گذاشتند، چون میدانند که جنگ است و جنگ دشمن همزمان نظامی، اقتصادی، فرهنگی، رسانهای، سیاسی و بینالمللی است.
وی ادامه داد: در گذشته شاید دشمن در یک یا دو جبهه با ما میجنگید، اما امروز همه این جبههها را به میدان آورده و جنگ نظامی مستقیم را نیز با حضور خودش آغاز کرده است. با این حال، ملت ما بیش از یک سال است که دوام آورده و توانسته است بایستد و اجازه ندهد کشور از بین برود و دشمن نیز دچار هزینه و شکستهای روحی، اعتباری در دنیا و حتی شکستهای نظامی شود.
همتی این وضعیت را نشانه حضور و قدرت مردم دانست و گفت: این قدرت نیروهای مسلح ما با تکیه بر ملت و هدایت رهبری است؛ چه رهبر شهید و چه رهبر فعلی که بعد از رهبر شهیدمان سکان هدایت کشور را به دست گرفتهاند. دولت، نهادها، سازمانها، مجلس و قوه قضاییه نیز در این مسیر نقش دارند، اما اساس و پایه، مردم هستند. آتشبس؛ فرصتی برای بازسازی و ارتقای توان دفاعی
نایبرئیس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس با اشاره به پذیرش آتشبس گفت: ما تا این لحظه در میدان ایستادهایم و وقتی دشمن در میدان جنگ و نبرد کم آورد و درخواست توقف جنگ و آتشبس کرد، ما نیز بر اساس دستور اسلامی، اخلاقی و انسانی خود، زمانی که طرف مقابل درخواست توقف جنگ میدهد، این توقف را پذیرفتیم.
وی افزود: این فاصله و توقف نبرد فرصت خوبی برای ما ایجاد کرد. درست است که دشمن نیز در این فاصله خود را تجهیز میکند، اما ما نیز متقابلاً فرصت پیدا میکنیم در ابعاد مختلف توانمندیهای خود را ارتقا دهیم، سازماندهی کنیم و ضعفهایی را که داشتهایم کاهش داده و برطرف کنیم.
نایب رئیس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس تصریح کرد: بنابراین، این فرصتهای توقف جنگ برای ما نیز فرصت خوبی است و باید لحظهبهلحظه آنها را غنیمت بشماریم و از این فرصتها به بهترین شکل استفاده کنیم. از نظر نظامی و در زمینه عوامل، تجهیزات و امکانات نیز باید از این فرصت برای تقویت توان دفاعی کشور استفاده کنیم.
وی ادامه داد: توقف نبرد فرصت خوبی برای ماست تا خودمان را قوی کنیم، سازماندهی کنیم و نفس جدیدی در مجموعههای مختلف خود بدمیم تا اگر دشمن دوباره عملیات جنگی را آغاز کرد، ما نیز متقابلاً قدرت بازدارندگی، ایستادگی و مقاومت در مقابل آن را داشته باشیم؛ بنابراین باید این فرصتها را غنیمت بشماریم، اما هیچگاه به دشمن اعتماد نخواهیم داشت؛ چرا که دشمن در طول تاریخ ثابت کرده است که قابل اعتماد نیست.
همتی گفت: ضمن اینکه به دشمن اعتماد نداریم، قواعد اخلاقی و بینالمللی را نیز رعایت میکنیم. هر جا دشمن توقف دهد، ما نیز توقف میکنیم و هر جا دشمن جنگ را شروع کند، ما نیز برای دفاع وارد میدان میشویم. دفاع ما دفاع از خانهمان است و آنچه دشمن انجام میدهد، جنگ و تهاجم به خانه ماست.
نایبرئیس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس ابراز امیدواری کرد: امیدوارم به همین رویهای که ما اکنون بیش از یک سال است در مقابل جنگ مستقیم دشمن، پایدار، مقاوم و سرافراز ایستادهایم و کشور را در مقابل دشمن محفوظ نگه داشتهایم، ادامه دهیم. همین مسئله قدرتی است که دشمن نیز روی آن حساب میکند. وی خاطرنشان کرد: امیدواریم دشمن عقلش را به کار بگیرد و دیگر با ملت ما سر به سر نگذارد؛ چرا که هرچه بیشتر با ملت ما مقابله کند، ضرر، زیان و خسارتی که متحمل خواهد شد، به مراتب بیشتر از خسارتی خواهد بود که ممکن است به کشور ما وارد شود.
همتی در پایان با تأکید بر اهمیت وحدت و همدلی گفت: وحدت، همدلی و همراهی بسیار مهم است. قدرت واقعی ما همینهاست؛ قدرت واقعی ما ملت است. قدرت واقعی ما تبعیت ملت از رهبری است و قدرت واقعی ما هماهنگی میان نیروهای مسلح و ملت است. نیروهای مسلح ما از متن مردم هستند و همین مسئله باعث شده است که ملت با تمام وجود از تمامیت ارضی کشور، از حاکمیت و امنیت کشور دفاع کند.
به گزارش سرویس بین الملل تابناک، «میدل ایست آی» در مقالهای نوشته است:
ترکیه سعی کرده است حملات روز سه شنبه اسرائیل به پایگاه هوایی نظامی ابو الظهور در شمال سوریه، در فاصله حدود ۷۰ کیلومتری مرز ترکیه، را کمرنگ جلوه دهد و آنها را یک مانور انتخاباتی از سوی بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، تلقی کند.
نتانیاهو اخیراً در مواد تبلیغاتی کارزار انتخاباتی خود، رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه، و زهران ممدانی، شهردار نیویورک، را به عنوان دشمنان اسرائیل به تصویر کشیده است.
با این حال، این حمله که بلافاصله پس از امضای پیمان دفاعی مکه بین ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان انجام شد، نشان میدهد که اسرائیل ممکن است به دنبال تضعیف اعتبار آنکارا به عنوان متحدی در سوریه باشد.
دولت سوریه این حمله را محکوم کرد و گفت که بامداد روز سه شنبه هشت راکت به باند فرود این پایگاه هوایی غیرفعال اصابت کرده است.
مقامات ناشناس اسرائیلی در ابتدا توضیحات متناقضی ارائه دادند و ابتدا احمد الشرع، رئیس جمهور سوریه را به حمایت از نیروهای نیابتی متهم کردند تا اینکه روایت رسمی تغییر کرد.
دفتر نخست وزیر اسرائیل در بیانیهای اعلام کرد که اسرائیل و سوریه بر سر حفظ وضعیت امنیتی موجود توافق کرده بودند، «که سوریه در آستانه نقض آن بود با اجازه دادن به استقرار نیروهای ترکیه در یک پایگاه هوایی در نزدیکی حلب».
گزارشها حاکی از آن بود که این حملات در زمانی رخ داده است که ترکیه خود را برای تصرف این پایگاه آماده میکرد و اندکی پس از خروج یک هیئت رسمی ترک از این مکان انجام شده است.
با این حال، مقامات سوری به خبرگزاری میدل ایست آی گفتند که یک تیم فنی ترکیه مأمور تعمیر باند فرود و برج مراقبت بوده است و هیچ حضور نظامی در این پایگاه وجود نداشته است.
یکی از مقامات گفت: «آخرین تیمی که مأمور بازسازی پایگاه بود، دو روز قبل از آن در آنجا حضور داشت.»
مقامات افزودند که ترکیه به ارتش سوریه در ساخت پایگاههایی در سراسر کشور کمک کرده است، بدون آنکه برنامههای مشخصی متوجه اسرائیل باشد. به گفته آنها، آنکارا میخواهد ارتشی قوی در سوریه بازسازی کند که قادر به دفاع از کشور باشد.
یکی از مقامات افزود: «ترکیه کنترل همه پایگاهها را به دست نمیگیرد.»
در واقع، آنکارا بسیاری از پاسگاههای نظامی کوچکتر را در شمال سوریه تعطیل کرده و در حال حاضر چندین پایگاه مستقر در این منطقه را اداره میکند.
حضور احتمالی ترکیه در ابو الظهور توازن هوایی را تغییر نخواهد داد، همانطور که برخی از مقامات اسرائیلی ادعا کردهاند، زیرا این پایگاه در حال حاضر بسیار نزدیک به مرز ترکیه است.
مقامات ترکیهای گفتند که اسرائیل از خط تماس مستقیمی که سال گذشته بین دو کشور برای جلوگیری از حوادث نظامی ایجاد شده بود، استفاده نکرده است و این امر خطر تشدید تنش را افزایش میدهد.
توماس باراک، فرستاده آمریکا در امور ترکیه و سوریه، به یک رسانه اسرائیلی گفت که این حملات «خطر واقعی تشدید سریع به یک درگیری نظامی مستقیم بین اسرائیل و ترکیه و همچنین سوریه را به همراه داشت».
باراک روز چهارشنبه گفت: «نیروهای ترکیه از حرکت هواپیماهای اسرائیلی به سمت آن پایگاه خاص سوریه و همچنین هدف مورد نظر آنها مطلع نبودند و بنابراین به طور بالقوه ممکن بود تمایل پیدا کنند که جنگندههای خود را به پرواز درآورند، به این باور که خودشان مورد حمله قرار گرفتهاند.»
«بازی با آتش»
از نظر برخی، این حمله کاملاً با کارزار گستردهتر اسرائیل همخوانی داشت. دادههای رویداد گردآوری شده از گزارشهای تلگرام و رویدادهای کدگذاری شده مستقل از پروژه دادههای مکان و رویدادهای درگیری مسلحانه (ACLED) شامل ۱٬۷۲۲ رکورد تأیید شده و بدون تکراری بین ژانویه ۲۰۲۵ و ۱۸ اوت ۲۰۲۶ است که نشان میدهد این کارزار از زمان سقوط دولت بشار اسد کاهش نیافته است.
مقامات ترکیهای از طریق دفتر ارتباطات ریاست جمهوری ترکیه به پیامهای اسرائیل پاسخ دادند و گفتند که نتانیاهو قصد دارد «پیش از انتخابات اسرائیل» به سیاستهای توسعه طلبانه و بی ثبات کننده منطقهای خود ادامه دهد.
باراک در دو مصاحبه جداگانه گفت که باید یک سازوکار جدید برای کاهش تنش شامل سوریه، اسرائیل و ترکیه فعال شود.
با این حال، عدم استفاده اسرائیل از خط تماس مستقیم نظامی موجود نشان میدهد که این (رژیم) به جای اقدام محتاطانه، به دنبال تحریک ترکیه بوده است.
یکی از مقامات ترکیهای که به شرط فاش نشدن نامش صحبت کرد، گفت: «واضح است که آنها میخواستند آنکارا را بترسانند. آنها با آتش بازی میکنند.»
یک منبع ترکیهای آشنا با وضعیت آمادگی عملیاتی نیروهای مسلح ترکیه گفت که آنکارا دارای قابلیتهای راداری است که میتواند فعالیتهای هوایی اسرائیل را تا منطقه اردن رصد کند و از این حملات غافلگیر نشده است. این منبع گمانه زنی کرد که ممکن است مقامات آمریکایی نیز ترکیه را از حمله قریب الوقوع آگاه کرده باشند.
پیامی به اردوغان
دو ناظر آنکارایی با ارتباط با دولت ترکیه که به شرط ناشناس ماندن صحبت کردند، گفتند که به اعتقاد آنها این حملات نه تنها به عنوان یک مانور انتخاباتی، بلکه برای تضعیف اعتبار حمایت ترکیه از سوریه طراحی شده است.
یکی از این ناظران گفت: «پیمان مکه با پاکستان و عربستان سعودی، که اسرائیل آن را به عنوان یک محور جدید سنی معرفی کرده است، نتانیاهو را در داخل کشور در موقعیت دشواری قرار داده است.»
«اساساً اسرائیل میگوید: ما به معماری امنیتی جدیدی که ترکیه در حال ساخت آن است، اهمیت نمیدهیم و هر جا و هر زمان که بخواهیم به حملات خود ادامه خواهیم داد.»
این ناظر افزود که اسرائیل همچنین در حال آزمایش دولت دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا است که از دولت الشرع حمایت کرده است. ترامپ اوایل این هفته از پیمان مکه استقبال کرده بود.
ناظر دوم گفت که اسرائیل اکنون رسماً تأیید کرده است که حضور ترکیه در سوریه را یک تهدید میداند.
این ناظر هشدار داد: «اسرائیل ممکن است انتخابات داشته باشد، اما ترکیه نیز در سال ۲۰۲۸ انتخابات دارد. این تنشها میتوانند عمیقتر شوند و به تکرار حادثه سال ۲۰۱۵ منجر شوند که در آن آنکارا یک جنگنده روسی را سرنگون کرد.»
وی افزود که این حمله همچنین میتوانست تلاشی برای ارسال یک پیام مستقیم به اردوغان باشد.
در آخر هفته گذشته، اردوغان فاش کرد که قصد دارد اواخر امسال از دمشق بازدید کند – اولین سفر او از زمان سقوط اسد.
این ناظر گفت: «این روشی است برای گفتن به اردوغان که آنها اجازه نخواهند داد او در سوریه احساس راحتی کند.»
