اما تحلیلگران و مدیران صنعت انرژی هشدار دادهاند که این افزایش قیمت ممکن است به طور چشمگیری جهش پیدا کند؛ زیرا بازارهای نفت حالا ناچارند که اختلالهای گسترده در زیرساختهای انرژی جهان و همچنین چشمانداز کمرنگ احیای سریع این بخش که جنگ آنها را پدید آورده است را بپذیرند.
باب مکنالی، بنیانگذار موسسه مطالعاتی «راپیدان انرژی گروپ/ Rapidan Energy Group» و مشاور انرژی در دولت جورج بوش، دراینباره گفت: این یکی از بزرگترین موارد قیمتگذاری اشتباه در بازار انرژی در دوران معاصر بوده است. قیمتهایی که در طول این جنگ دیدهایم، در بسیاری موارد هیچ تناسبی با واقعیتهای بنیادین بازار نداشتهاند. فکر میکنم جولای، آن ماهی باشد که بازار دوباره با واقعیت روبهرو شود. دور تازه خشونتها میتواند قیمت نفت را بهمراتب بالاتر ببرد.
به نوشته واشنگتنپست، حوثیهای یمن(جنبش انصارالله) نیز به طور همزمان، با اعمال محاصره دریایی علیه کشتیهای عازم عربستان در دریای سرخ، فشار بر صادرات نفت و گاز را بیش از پیش افزایش دادند. دور تازه درگیریها در حالی آغاز شده که جنگ وارد پنجمین ماه خود شده است؛ جنگی که ذخایر جهانی نفت را بهشدت کاهش داده، به پالایشگاهها و دیگر زیرساختهای انرژی خاورمیانه خسارت وارد کرده و کشتیرانی در گذرگاه حیاتی انرژی جهان یعنی تنگه هرمز را مختل کرده است.
واشنگتنپست در ادامه نوشت که گرچه برخی از بدبینانهترین پیشبینیها درباره بازار انرژی که در روزهای نخست جنگ مطرح شده بود، محقق نشد و به عنوان مثال قیمت بنزین در آمریکا از پنج دلار در هر گالن فراتر نرفت و بهای نفت برنت نیز به بشکهای ۲۰۰ دلار نرسید، «اما کسانی که اکنون نسبت به جهش شدید قیمتها هشدار میدهند، بر این باورند که بازار به نقطهای رسیده که دیگر نمیتواند روی مشکلات بنیادی عرضه چشم بپوشد. به گفته تحلیلگران، اگر درگیریها طی هفتههای آینده ادامه یابد، مشکلات گسترده و زنجیرهای ناشی از جنگ میتواند به عواقب به مراتب دردناکتری در بازار انرژی منجر شود.»
به گفته بِن کِیهیل، پژوهشگر انرژی در دانشگاه تگزاس در آستین، «سپرهایی که در ماههای نخست شوک عرضه به کمک بازار آمدند و ما را از آن مقطع به سلامت عبور دادند، اکنون از بین رفتهاند. وقتی هر روز اختلال تازهای رخ میدهد، اجتناب از اصلاح قیمتها و جهش شدید آنها بسیار دشوارتر خواهد شد. همین حالا هم این تحولات و اختلالها، تاثیرات روانی بسیار بیشتری بر بازار گذاشتهاند.»
زمان آغاز جنگ در اواخر فوریه نیز به تعدیل اثر اولیه آن بر بازار انرژی کمک کرد، زیرا در آن مقطع، ذخایر جهانی نفت در وضعیتی مطلوب و تقاضا برای سوخت حملونقل نیز به طور معمول در پایینترین سطح فصلی خود قرار داشت.
به نوشته واشنگتنپست، زمانی که ایران تنگه هرمز، مسیری که حدود یک-پنجم نفت و گاز جهان از آن عبور میکند، را بست، چین با اتکا به ذخایر عظیم نفتی و منابع جایگزین انرژی خود، بخشی از فشار بر بازار جهانی را کاهش داد. همزمان آمریکا و سایر کشور نیز صدها میلیون بشکه نفت خام از ذخایر راهبردی خود به بازار تزریق کردند، اما این موجودی ذخایر اکنون بهشدت کاهش یافتهاند و باید دوباره پر شوند. از سوی دیگر، چین بار دیگر واردات نفت از بازارهای جهانی را افزایش داده و فصل اوج سفرهای تابستانی در آمریکا و اروپا نیز آغاز شده؛ موضوعی که تقاضا برای سوخت را بالا برده است.»
علاوه بر تشدید درگیریها در خاورمیانه، به نظر میرسد که حملات پهپادی اوکراین نیز چند پالایشگاه مهم روسیه که نقش کلیدی در تامین گازوئیل جهان را دارند، از مدار خارج کرده است. در نتیجه، قیمت گازوئیل در سراسر جهان جهش کرده و طبق آمار انجمن خودروی آمریکا، متوسط قیمت این فرآورده پنجشنبه هفته گذشته در آمریکا به ۵.۲۰ دلار در هر گالن رسید. دموکراتهای عضو کمیته مشترک اقتصادی کنگره، درست همان روز گزارشی منتشر کردند که براساس آن، کشاورزان آمریکایی در فصل کشت امسال ۱.۴ میلیارد دلار بیشتر از سال ۲۰۲۵ بابت خرید گازوئیل هزینه پرداختهاند.
شون هایَت، پژوهشگر انرژی در مدرسه کسبوکار مارشال دانشگاه کالیفرنیای جنوبی، میگوید که «از زمان آغاز جنگ، ظاهرا بازارهای نفت فرض را بر این گذاشته بودند که فشارهای سیاسی، درگیری را نسبتا بهسرعت پایان خواهد داد. اما چنین اتفاقی نیفتاده است و هنوز معلوم نیست این جنگ چه زمانی به پایان خواهد رسید.»
تحلیلگران میگویند که جهش قیمت نفت در این هفته انعکاس این موضوع است که «بازیگران بازار و معاملهگران رفتهرفته پذیرفتهاند که اوضاع خلاف انتظار آنها پیش رفته است. هر روزی که جنگ ادامه پیدا میکند، بازگرداندن تعادل به بازار انرژی دشوارتر میشود.»
موسسه تحقیقاتی «کپیتال اکونومیکس/ Capital Economics» چهارشنبه هفته گذشته در یادداشتی هشدار داد که «تداوم بسته ماندن تنگه هرمز میتواند طی ماههای آینده بازار نفت را به نقطه بحرانی برساند به طوری که قیمتها ۲۰ درصد یا بیشتر افزایش خواهد یافت.
منبع: ایرنا
