به گزارش تجارت نیوز، رتبه بندی دانشگاههای تأثیرگذار برای اولین بار در سال ۲۰۱۹ از سوی نظام رتبه بندی بینالمللی تایمز انجام شد. تایمز در این رتبه بندی دانشگاهها را بر اساس اهداف ۱۷ گانه توسعه پایدار سازمان ملل متحد (SDGs) ارزیابی میکند.
بنابر نوشته تایمز درباره این رتبه بندی، این رتبه بندی اکنون با نام «رتبه بندی اثرات پایداری آموزش عالی» شناخته می شود و پیش از این با عنوان رتبه بندی «تاثیر» از آن یاد می شد. این رتبه بندی تنها رتبه بندی جهانی است که نحوه عملکرد و فعالیت موسسات آموزش عالی را در سراسر جهان در راستای اهداف توسعه پایدار سازمان ملل متحد (SDGs) اندازه گیری می کند.
در رتبه بندی سال ۲۰۲۶ تعداد یک هزار و ۶۴۶ دانشگاه از ۱۱۶ کشور و سرزمین در ۱۷ جدول اهداف توسعه پایدار سازمان ملل متحد و یک رتبه بندی کلی ارزیابی شده اند.
نکته مورد توجه این است که جمهوری اسلامی ایران از ابتدای شروع این نظام رتبه بندی همواره در این رتبه بندی حاضر بوده است و دانشگاه های مختلف ایرانی در برخی از اهداف ۱۷ گانه در رتبه های برتر جهانی قرار داشته اند.
اما در دو تصویر زیر مشاهده می شود که نام ایران از فهرست سال ۲۰۲۶ حذف شده است و این در حالی است که در فهرست سال ۲۰۲۵ نام ایران مشاهده می شود. در رتبه بندی دانشگاههای تأثیرگذار تایمز در سال ۲۰۲۵ از میان تعداد ۲ هزار و ۵۲۶ دانشگاه از ۱۳۰ کشور/ منطقه تعداد ۳۴ دانشگاه ایرانی حاضر بودند.
اهداف توسعه پایدار سازمان ملل متحد (SDGs) شامل ۱۷ شاخص است که رتبه بندی تایمز عملکرد دانشگاه را در همه این شاخصها ارزیابی میکند، این شاخصها عبارتند: ۱: بدون فقر، ۲: بدون گرسنگی، ۳: سلامتی و رفاه خوب، ۴: آموزش با کیفیت، ۵: برابری جنسیتی، ۶: آب تمیز و بهداشتی، ۷: انرژی مقرون به صرفه و پاک، ۸: کار شایسته و رشد اقتصادی، ۹: صنعت، نوآوری و زیرساخت، ۱۰: کاهش نابرابری، ۱۱: شهرها و جوامع پایدار، ۱۲: مصرف و تولید مسؤولانه، ۱۳: اقدامات آب و هوا، ۱۴: زندگی در زیر آب، ۱۵: زندگی در خشکی، ۱۶: صلح، عدالت و نهادهای قوی و ۱۷: مشارکت برای اهداف
بررسی شمار آثار علمی و جایگاه جمهوری اسلامی ایران بر اساس مدارک علمی نمایهشده در حوزه اهداف توسعه پایدار در پایگاه وب آو ساینس، در بازه زمانی ۲۰۱۵ ــ سال تصویب این اهداف از سوی سازمان ملل متحد ــ تا ۲۰۲۲، نشان میدهد پژوهشگران کشور توجه جدی و گستردهای به این اهداف داشتهاند.
بهترین رتبه دانشگاههای ایرانی حاضر در رتبه بندی اثرگذاری تایمز ۲۰۲۵ متعلق به دانشگاههای علوم پزشکی شهیدبهشتی با رتبه ۳۰ و علوم پزشکی ایران با رتبه =۴۸ در شاخص سلامتی و رفاه خوب، دانشگاه صنعتی امیرکبیر با رتبه ۴۶ و دانشگاه شهید بهشتی با رتبه =۶۰ در شاخص صنعت، نوآوری و زیرساخت، دانشگاه علوم پزشکی ایران با رتبه ۴۸ در شاخص کاهش نابرابری، دانشگاه علوم پزشکی ایران با رتبه =۶۲ و دانشگاه علوم پزشکی کرمان با رتبه ۸۹ در شاخص آموزش با کیفیت و دانشگاه الزهرا (س) با رتبه =۸۵ در شاخص برابری جنسیتی بوده است.
در حدی که در بازه زمانی ۲۰۲۲ تا ۲۰۱۵، در اهداف ۱۷ گانه توسعه پایدار بیشترین آثار علمی در سال ۲۰۲۱ بوده است که بر اساس این مدارک، بهترین رتبه جمهوری اسلامی ایران نیز در همین سال به دست آمده است، که رتبه ۱۶ بوده است.
در نظام رتبه بندی تایمز توضیحی درباره حذف نام جمهوری اسلامی ایران داده نشده است و مشخص نیست به چه علت نام کشوری با این تعداد دانشگاه در رتبه های برتر در رتبه بندی تاثیرگذارترین دانشگاه های سال ۲۰۲۶ وجود ندارد.
منبع: مهر
