این اقدام که در چارچوب حفظ امنیت ملی و منافع پکن تفسیر میشود، پاسخ مستقیم به بسته تحریمی شماره ۲۱ اتحادیه اروپا علیه روسیه است که روز گذشته با اجماع کشورهای عضو به تصویب رسید. در آن بسته، ۱۴ شرکت مستقر در سرزمین اصلی چین و هنگکنگ نیز هدف تحریم قرار گرفته بودند.
بر اساس این بیانیه، فهرست نهادهای مشمول ممنوعیت صادراتی، شامل گروه آلمانی «راینمتال» (تولیدکننده خودرو و تسلیحات)، شرکت لهستانی «ویگو فوتونیکس» (فعال در حوزه الکترونیک پیشرفته) و گروه فرانسوی «لاویرت» میشود.
این ممنوعیت از امروز لازمالاجراست و صادرکنندگان چینی را از تأمین هرگونه کالا و محصول با کاربرد دوگانه (غیرنظامی و نظامی) برای این شرکتها منع میکند.
مقامات تجاری پکن تأکید کردهاند که این اقدام در چارچوب قوانین داخلی و تعهدات بینالمللی چین صورت گرفته و هرگونه تداوم تحریمهای یکجانبه از سوی بروکسل، با پاسخ مشابه و هوشمندانه مواجه خواهد شد.
تیموتی اش، تحلیلگر ارشد مؤسسه «چارتهام هاوس» لندن، در یادداشتی تحلیلی نوشته است: «پکن با این اقدام، زنگ هشدار جدی برای صنایع وابسته اروپا به صدا درآورده؛ صنایعی که برای تأمین مواد اولیه، قطعات کلیدی و فناوریهای روز، عمیقاً به چین متکی هستند.»
آمار مبادلات تجاری نشان میدهد که اقتصاد اروپا برای تأمین مواد خام حیاتی، محصولات پتروشیمی، تجهیزات مخابراتی و فناوریهای انرژی سبز، وابستگی راهبردی به چین دارد.
شرکتهای اروپایی در سالهای اخیر، علیرغم فشارهای سیاسی از سوی آمریکا و بروکسل، همواره از گسترش همکاری با همتایان چینی خود استقبال کردهاند، زیرا جایگزینی برای محصولات با کیفیت و قیمت رقابتی چین در بازار جهانی وجود ندارد.
با اجرایی شدن محدودیتهای جدید صادراتی، بسیاری از تولیدکنندگان اروپایی در حوزه خودروسازی، هوافضا، انرژی و الکترونیک با خطر اختلال در فرآیند تولید و افزایش چشمگیر هزینههای تأمین مواجه میشوند.
مؤسسه اعتباری «آلیانتس» در گزارشی هشدار داده که این اقدام چین میتواند فشار تورمی بر اقتصاد اروپا را تشدید کرده و روند بهبودی این قاره را با چالشهای جدی روبهرو سازد.
در بیانیه وزارت بازرگانی چین به صراحت آمده که پکن همواره از تعامل سازنده و گفتوگوی مبتنی بر احترام متقابل حمایت کرده، اما در برابر سیاستهای زورگویانه و بیاحترامی به حقوق حاکمه خود، سکوت نخواهد کرد.
ناظران اقتصادی بر این باورند که رویکرد جدید چین در مدیریت مناقشات تجاری، نشاندهنده گذار این کشور از نقش یک تأمینکننده منفعل به بازیگری تأثیرگذار در تنظیم قواعد تجارت بینالملل است.
اتحادیه اروپا با پیروی از سیاستهای خصمانه واشنگتن، عملاً به سرنوشت اقتصادی خود آسیب میزند، در حالی که چین با اتکا به بازار عظیم داخلی و تنوع شرکای تجاری خود، کمترین آسیب را از این تنشها متحمل خواهد شد.
صنایع اروپایی که پیشتر نیز از گرانی انرژی و رکود اقتصادی رنج میبرند، اکنون با مانعی تازه بر سر راه دسترسی به فناوریهای روز و قطعات کلیدی ساخت چین روبهرو شدهاند.
خبرگزاری رویترز در تحلیلی با اشاره به این تنشها نوشته است: «بهرغم نوسانات اخیر در روابط تجاری چین و اروپا، بهنظر نمیرسد هیچیک از دو طرف خواهان قطع کامل مناسبات اقتصادی باشند. با این حال، اقدام متقابل پکن نشان داد که این کشور در دفاع از منافع ملی خود خط قرمز مشخصی دارد و هرگونه تحریم فراقارهای را با پاسخی متناسب همراه خواهد کرد.»
رویترز همچنین افزوده است: «سرنوشت آینده همکاریهای اقتصادی دو طرف، تا حد زیادی به توانایی بروکسل در بازنگری رویکرد تقابلی خود و پذیرش اصل منافع متقابل بستگی دارد. در غیر این صورت، اروپا بیش از آنکه بتواند بر رفتار بینالمللی چین تأثیر بگذارد، خود قربانی وابستگی عمیق خود به تولیدات و فناوریهای چینی خواهد شد.»
این خبرگزاری در پایان تحلیل خود تأکید کرده که پکن با نمایش قدرت اقتصادی و صبر راهبردی خود، بار دیگر ثابت کرده که در بازی بزرگ تجارت جهانی، برگهای برنده بسیاری در اختیار دارد.
منبع: فارس
