قلعه الموت جهانی شد

به گزارش ایلنا به نقل از وزارت میراث فرهنگی و گردشگری، شورای جهانی صنایع‌دستی در معرفی تازه‌ای از ظرفیت‌های شاخص صنایع‌دستی ایران، شهر آلاشت در ارتفاعات مه‌گرفته و کوهستانی مازندران را به‌عنوان «شهر جاجیم» مورد توجه قرار داده و آن را نمونه‌ای ممتاز از تداوم یک سنت ریشه‌دار، اصیل و هویت‌ساز در بستر زندگی روزمره جامعه محلی دانسته است. بر پایه این معرفی، آلاشت از جمله زیست‌بوم‌های کم‌نظیری است که در آن، هنر نساجی سنتی به‌مثابه بخشی جدایی‌ناپذیر از حافظه تاریخی، نظام معیشتی، فرهنگ بومی و سبک زندگی جامعه محلی تداوم یافته است. از ریسیدن پشم خام با ابزارهای سنتی تا بافت دستی نقوش هندسی بر دارهای بومی، تمامی مراحل تولید جاجیم در این منطقه، بازتابی از دانشی انباشته، مهارتی موروثی و میراثی زنده است که طی نسل‌ها منتقل شده و همچنان پویایی خود را حفظ کرده است.

شورای جهانی صنایع‌دستی در این روایت، جاجیم آلاشت را به‌عنوان یکی از شاخص‌ترین دست‌بافته‌های تخت‌باف ایرانی معرفی کرده است؛ دست‌بافته‌ای رنگین، کاربردی و ریشه‌دار که در اشکال و کارکردهای متنوع، از جمله «جل‌جاجیم» برای پوشش اسب و «جاجیم‌پتو» به‌عنوان روانداز سنتی، حضوری معنادار در زندگی مردم این منطقه داشته و دارد. این تنوع کارکرد، در کنار اصالت ساخت، ظرافت بافت و غنای بصری نقوش، جایگاه جاجیم آلاشت را در منظومه صنایع‌دستی ایران برجسته‌تر کرده است.

آنچه در معرفی شورای جهانی صنایع‌دستی بیش از همه مورد تاکید قرار گرفته، پیوند وثیق میان میراث‌فرهنگی، تولید پایدار و زیست اجتماعی در آلاشت است.

  انتهای پیام/

به گزارش ایلنا به نقل از وزارت میراث فرهنگی و گردشگری، حسین شهابی روز شنبه ۳۱ مردادماه ۱۴۰۵ با اشاره به بررسی اولیه تپه برتش، اظهار کرد: بررسی اولیه تپه پیش‌ از تاریخ برتش در جریان بازدید محمدحسین عزیزی خرانقی، عضو هیأت علمی پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری و معاون پژوهشی پژوهشکده باستان‌شناسی، انجام شد. سرپرست معاونت میراث‌فرهنگی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی هرمزگان افزود: این بازدید به پیشنهاد و با حمایت سازمان مردم‌نهاد توسعه و عمران روستای بهده و با هدف ارزیابی ظرفیت‌های علمی و پژوهشی محوطه و بررسی امکان انجام کاوش‌های باستان‌شناختی در آن صورت گرفته است.

او بیان کرد: تپه باستانی برتش در سال ۱۳۸۸  به شماره ۲۸۱۵۵ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است و بر اساس شواهد و یافته‌های سطحی موجود، قدمت این محوطه دست‌کم به هزاره پنجم پیش از میلاد بازمی‌گردد و از جمله محوطه‌های مرتبط با دوره مس‌سنگی در پس‌کرانه‌های شمالی خلیج فارس به شمار می‌رود.

شهابی افزود: پراکنش یافته‌های سفالی و دست‌تراش‌های سنگی در سطح تپه برتش، نشان‌دهنده استقرار و فعالیت جوامع انسانی در این منطقه در دوره‌های پیش‌ازتاریخ است و مطالعه دقیق این شواهد می‌تواند اطلاعات ارزشمندی درباره شکل‌گیری و تحول جوامع روستانشین، الگوهای استقرار و ارتباطات فرهنگی جوامع پیش‌ازتاریخ در سواحل و پس‌کرانه‌های شمالی خلیج فارس ارائه کند.

سرپرست معاونت میراث‌فرهنگی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی هرمزگان با اشاره به موقعیت جغرافیایی ویژه این محوطه گفت: قرارگیری تپه برتش در پس‌کرانه‌های شمالی خلیج فارس و در پهنه‌ای که از دیرباز مسیر ارتباطی میان جنوب فلات ایران و مناطق پیرامونی خلیج فارس بوده، بر اهمیت این محوطه در مطالعات باستان‌شناسی جنوب ایران افزوده است.

 عزیزی خرانقی در جریان این بازدید با اشاره به اهمیت علمی و تاریخی تپه برتش، بر ضرورت انجام مطالعات دقیق‌تر و بررسی ظرفیت‌های پژوهشی این محوطه تأکید کرد.

شهابی تصریح کرد: با توجه به اهمیت و جایگاه علمی تپه برتش، انجام کاوش‌های باستان‌شناختی این محوطه در اولویت برنامه‌های پژوهشی پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری و اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی هرمزگان قرار خواهد گرفت.

او افزود: در برنامه مطالعات میدانی آتی، گمانه‌زنی با هدف تعیین عرصه و حریم محوطه و همچنین کاوش‌های لایه‌نگارانه با هدف شناسایی توالی فرهنگی، شناخت ساختارهای استقراری و بررسی تحولات فرهنگی محوطه پیش‌بینی شده است.

سرپرست معاونت میراث‌فرهنگی هرمزگان خاطرنشان کرد: اجرای این مطالعات می‌تواند ضمن روشن‌تر کردن جایگاه تپه برتش در توالی فرهنگ‌های مس‌سنگی جنوب ایران، به شناخت بهتر نقش پس‌کرانه‌های شمالی خلیج فارس در شکل‌گیری، گسترش و ارتباط جوامع پیش‌ازتاریخ این منطقه کمک کند.

شهابی در پایان گفت: حفاظت، مطالعه و معرفی محوطه‌های پیش‌ازتاریخی هرمزگان، علاوه بر کمک به تکمیل مطالعات باستان‌شناختی جنوب کشور، می‌تواند زمینه را برای شناخت عمیق‌تر پیشینه فرهنگی و تاریخی این استان فراهم کند.

  انتهای پیام/

به گزارش ایلنا به نقل از وزارت میراث فرهنگی و گردشگری، رسول فروغی با اشاره به روند آماده‌سازی پرونده ثبت جهانی «منظر فرهنگی ماسوله و محوطه‌های فلزگری وابسته» اظهار کرد: این پرونده به‌واسطه گستره جغرافیایی و تنوع کم‌نظیر مؤلفه‌های تاریخی، باستان‌شناختی، فرهنگی، از ابعاد فنی و اجرایی ویژه‌ای برخوردار است.  مدیر پایگاه میراث‌فرهنگی ماسوله گفت: در این چارچوب، سامان‌دهی و آماده‌سازی محوطه‌ها و سایت‌های باستان‌شناختی مرتبط با پرونده، به‌ویژه محوطه‌های فلزگری، هم‌زمان با توجه به کیفیت کلی منظر فرهنگی ماسوله، در اولویت برنامه‌های اجرایی قرار گرفته است.

او با بیان این‌که ارزش ماسوله تنها در کالبد تاریخی شهر خلاصه نمی‌شود، افزود: پیوند استوار میان معماری پلکانی، زیست‌بوم هیرکانی، مسیرهای ارتباطی تاریخی، دانش بومی، معیشت و شواهد فلزگری کهن، هویت منحصربه‌فرد این منظر فرهنگی را شکل داده است؛ ازاین‌رو، تمامی مؤلفه‌های پرونده باید در فرایند ارزیابی میدانی به‌درستی معرفی و نمایان شوند.

فروغی ادامه داد: این اقدامات مؤثر با راهبری استاندار گیلان و درایت مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گیلان، کوشش‌های مجدانه و تخصصی مدیر پرونده ثبت جهانی ماسوله و اقدامات مسئولانه فرماندار، شهردار و اعضای شورای اسلامی شهر ماسوله و نیز همراهی ارزشمند جامعه محلی در حال پیگیری است.

مدیر پایگاه میراث‌فرهنگی ماسوله و رئیس اداره میراث‌فرهنگی شهرستان فومن تصریح کرد: در کنار اقدامات تخصصی و حفاظتی، سامان‌دهی شرایط محیطی، مسیرهای دسترسی، عرصه‌های پیرامونی و نقاط مورد بازدید نیز در دستور کار قرار دارد تا ارزیاب یونسکو بتواند ارزش‌های تاریخی، باستان‌شناختی، فرهنگی و منظرین مجموعه را در بستری واقعی، منسجم و قابل ارزیابی مشاهده کند.

او با تأکید بر نقش تعیین‌کننده مردم ماسوله در حفاظت از این میراث ارزشمند ابراز کرد: مشارکت جامعه محلی، یکی از ارکان بنیادین صیانت پایدار از منظر فرهنگی ماسوله است و تلاش می‌شود با تقویت این همراهی، ظرفیت‌های مردم‌پایه در حفاظت، معرفی و انتقال ارزش‌های میراثی این منطقه بیش از پیش فعال شود.

فروغی خاطرنشان کرد: ارزیاب یونسکو مهرماه امسال با حضور در استان گیلان، از محدوده پرونده «منظر فرهنگی ماسوله و محوطه‌های فلزگری وابسته» بازدید خواهد کرد و ارزیابی‌های میدانی خود را انجام می‌دهد؛ مرحله‌ای کلیدی در فرایند ثبت جهانی که می‌تواند گامی اثرگذار در مسیر معرفی جهانی ظرفیت‌های تمدنی، فرهنگی و طبیعی ماسوله باشد. 

  انتهای پیام/