
سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان فرآوردههای پتروشیمی: واردات بنزین تقریبا غیرممکن شد

3

سیانان: چراغ قرمز در بازارهای انرژی روشن شده است
به گزارش شهرآرانیوز، پالایشگاهها با ترکیبی کامل از جنگ و محدودیتهای صادراتی روبهرو هستند که میزان نفت خامی را که میتوانند به بنزین، سوخت جت و دیزل که اقتصاد جهانی را تغذیه میکند، تبدیل کنند، محدود میکند.
یک معیار کلیدی سودآوری پالایش، که به عنوان کرک اسپرد دیزل شناخته میشود، برای اولین بار به ۱۰۲ دلار در هر بشکه رسید و تقریباً سه برابر سطح قبل از جنگ شد. کرک اسپرد دیزل میزان درآمد پالایشگاهها را از هر بشکه نفت خامی که به دیزل تبدیل میکنند، اندازهگیری میکند.
باب مکنالی، بنیانگذار و رئیس گروه انرژی راپیدان، به سیانان گفت: «این خبر بدی است. بازار فریاد میزند که ما کمبود داریم.»
عرضه سوخت همچنان از نظر تاریخی محدود است، زیرا سه چهارم قطب پالایش جهانی در وضعیت بحرانی شدیدی قرار دارند.
پالایشگاهها در خاورمیانه در طول جنگ ایران مورد حمله قرار گرفتهاند؛ و پالایشگاههایی که آسیب ندیدهاند، به دلیل تنش در تنگه هرمز، جایی که ایران و ایالات متحده برای کنترل آن میجنگند، در حمل و نقل با مشکل مواجه بودهاند.
اما این فقط مربوط به جنگ ایران نیست.
پالایشگاههای روسیه، صادرکننده عمده سوخت، در اثر حملات پهپادی از اوکراین فلج شدهاند. طبق گزارش شرکت تحقیقاتی کپیتال اکونومیکس، تقریباً ۴۰ درصد از ظرفیت پالایش روسیه از کار افتاده است که معادل حدود ۳ درصد از ظرفیت پالایش جهانی است.
مسکو که با کمبود سوخت در داخل کشور مواجه است، صادرات بنزین و گازوئیل را تا پایان ژانویه ۲۰۲۷ ممنوع کرده است.
سپس چین، یکی دیگر از صادرکنندگان بزرگ سوخت، وجود دارد. پکن با کاهش واردات نفت خود فراتر از آنچه بسیاری تصور میکردند، به جلوگیری از افزایش قیمت نفت به ۱۵۰ دلار در هر بشکه کمک کرده است. اما پکن همچنین با محدود کردن صادرات سوخت خود، به دنبال جلوگیری از کمبود سوخت داخلی بوده است.
این امر، ساحل خلیج ایالات متحده را به عنوان تنها گزینه باقی مانده باقی میگذارد و پالایشگاههای آمریکایی با تمام توان برای به دست آوردن حاشیه سود تاریخی تلاش میکنند.
تحلیلگران بانک آمریکا هفته گذشته در گزارشی نوشتند: نتیجه، بازاری است که در آستانه ورود به قویترین دوره تقاضای فصلی خود با حاشیه خطای بسیار کم است.
حاشیه سود بالای بیسابقه به این معنی است که پالایشگاههایی که به دلیل جنگ از مسیر خود خارج نشدهاند، این روزها در حال چاپ پول هستند.
اما مشخص نیست پالایشگاههای ایالات متحده تا چه مدت میتوانند با تمام توان به کار خود ادامه دهند. اوج فصل طوفان در راه است و پالایشگاههای ساحل خلیج فارس در گذشته توسط طوفانهای بزرگی که ساحل خلیج فارس را در بر گرفتهاند، از مسیر خود خارج شدهاند؛ و معمولاً پالایشگاهها با کاهش سرعت برای تعمیرات، از تقاضای کمتر در پاییز استفاده میکنند.
در ادامه حتما بخوانید رویترز: ترامپ از آمریکاییها میخواهد قیمت بالای بنزین را بپذیرند افزایش ناگهانی بنزین، گازوئیل و سوخت جت
قیمت سوخت به شدت بالاتر از این نقطه در تابستان گذشته است، اگرچه هنوز به آن اندازه که بسیاری در آغاز جنگ ایران نگران بودند، بالا نیست. میانگین ملی بنزین معمولی به ۴.۰۷ دلار در هر گالن رسید که نسبت به سال گذشته ۳۰ درصد افزایش یافته است. مقایسه قیمت بنزین در سال ۲۰۲۶ با سه سال گذشته
میانگین قیمت بنزین در سطح ملی ۴.۱۰ دلار در هر گالن است که نسبت به دیروز ۰.۰۲ دلار و نسبت به همین زمان در سال گذشته ۰.۹۷ دلار افزایش یافته است. در اینجا مقایسهای از آن با سه سال گذشته ارائه شده است.
گازوئیل، سوختی حیاتی برای اقتصاد جهان، ۴۸ درصد گرانتر از همین زمان در سال گذشته است.
افزایش قیمت گازوئیل هزینهای پنهان برای مصرفکنندگان است، زیرا تراکتورهای مزارع و همچنین قطارها و کامیونهایی که کالاها را در سراسر کشور حمل میکنند، از آن استفاده میکنند. مشاغل اغلب حداقل بخشی از این قیمتهای بالای سوخت را به شکل افزایش قیمت به مصرفکنندگان منتقل میکنند.
طبق تحقیقات آزمایشگاه راهحلهای اقلیمی دانشگاه براون، قیمتهای بالاتر گازوئیل از زمان شروع جنگ، نزدیک به ۴۰ میلیارد دلار برای مصرفکنندگان آمریکایی هزینه داشته است.
در همین حال، سوخت جت در طول سال گذشته بیش از ۷۰ درصد افزایش یافته است. خطوط هوایی، با حمایت تقاضای سفر انعطافپذیر و تعطیلی شرکت هواپیمایی ارزانقیمت اسپیریت در ماه مه، هزینههای بلیط هواپیما و بار را افزایش داده و پروازهای کمسودتر را کاهش دادهاند.
تحلیلگران ریستاد انرژی هفته گذشته در گزارشی نوشتند: تأثیر این موضوع بر مصرفکننده در پمپ بنزین و فرودگاه خود را نشان میدهد و از اینجا به بعد فشار افزایش خواهد یافت.
در حالی که شرکتهای بزرگ نفتی از اختلالات عرضه سود میبرند، مردم عادی به طور فزایندهای از قیمتهای بالا ناامید شدهاند.
خطر این است که مشکلات پالایشگاهها، بنزین، گازوئیل و سوخت جت را برای مدت طولانیتری بالا نگه دارد و تورم را بالا نگه دارد.
بانک آمریکا اعلام کرد: مگر اینکه مشکلات عرضه خاورمیانه، چین و/یا روسیه حل شود، قیمت گازوئیل احتمالاً نزدیک به بالاترین سطح چرخه باقی خواهد ماند و اگر موجودیها تا زمستان کاهش یابد، خطر افزایش بیشتر وجود دارد.
در ادامه حتما بخوانید شکاف تاریخی قیمت گازوئیل و نفت خام، سفره مردم را هدف گرفته است
قیمتها آنقدر بالاست که شروع به مهار مصرف کرده است، پدیدهای که در صنعت به عنوان تخریب تقاضا شناخته میشود. اما بانک مرکزی آمریکا (BofA) اعلام کرد که تقاضا به اندازه کافی برای ایجاد تعادل مجدد در بازار از بین نرفته است، حداقل هنوز نه.

جزئیات فوری طرح جدید بنزین | تکذیب نرخ چهارم ۸۷ هزار تومانی؛ سازمان بهینهسازی: وضعیت بحرانی است اما فعلاً افزایش قیمت نداریم / مصرف روزانه ۱۳۵ میلیون لیتر در برابر تولید ۱۳۰ میلیون؛ دولت به دنبال راهکارهای غیرقیمتی
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر ؛ عماد رفیعی روز پنجشنبه در جمع خبرنگاران اظهار کرد: در جریان جنگ، تنها یکی از واحدهای پالایشی بهصورت مستقیم مورد اصابت قرار گرفت که حدود نیمی از ظرفیت خود را از دست داد. همچنین آسیب به انبار نفت ری و برخی پالایشگاههای گازی پارس جنوبی، بر تولید و زنجیره تامین فرآوردهها اثر گذاشت.
وی افزود: در مقطعی حدود ۲۳۰ هزار بشکه از تولید کشور از دست رفت، اما بخش قابلتوجهی از این ظرفیت بازیابی شده و نزدیک به ۵۰ درصد آن بازگشته است. ضمن آنکه پالایشگاه ستاره خلیجفارس نیز همچون گذشته با ظرفیت کامل در سرویس قرار دارد و آسیبی به ظرفیت تولید آن وارد نشده است.
رفیعی با اشاره به آسیب انبار نفت ری یادآورشد: این حادثه بهطور مقطعی بر عملیات لجستیک و توزیع بنزین اثر گذاشت، اما حتی در روز وقوع حادثه و در میانه جنگ نیز توزیع بنزین در تهران متوقف نشد و کمبودی در عرضه رخ نداد.
وی ادامه داد: عملیات بازیابی مخازن در حال انجام است و اکنون حدود ۵۰ درصد ظرفیت این انبار برای عملیات لجستیک مورد استفاده قرار میگیرد. بخش دیگری از نیاز تهران نیز از پالایشگاههای کشور، از جمله پالایشگاه اراک، تامین میشود؛ ضمن اینکه پیش از جنگ نیز سهمی از بنزین مورد نیاز تهران از این پالایشگاه تامین میشد.
مدیر دفتر مدیریت مصرف شرکت ملی پالایش و پخش درباره افزایش ظرفیت تولید بنزین اظهار کرد: ظرفیت تولید بنزین کشور پیشتر به حدود ۱۱۰ میلیون لیتر در روز رسیده بود و اکنون با استفاده بیشتر از ظرفیت پتروشیمیها، این رقم افزایش یافته است. در کنار پالایشگاه ستاره خلیجفارس، پتروشیمی نوری نیز بخشی از تولید خود را در اختیار شبکه تامین بنزین قرار داده است.
وی خاطر نشان کرد: با اقدامات انجامشده در پالایشگاه آبادان، تولید این پالایشگاه افزایش یافت و بخشی از خوراک آن در اختیار پتروشیمی بوعلی قرار گرفت. اکنون روزانه نزدیک به ۹ میلیون لیتر بنزین از پتروشیمی بوعلی دریافت میشود و مجموع ظرفیت تولید بنزین در پالایشگاهها و پتروشیمیها به حدود ۱۳۰ میلیون لیتر در روز رسیده است.
رفیعی با تاکید بر موقتی بودن این راهکار اذعان داشت: تامین بنزین از پتروشیمیها از نظر هزینه، تفاوت معناداری با واردات برای دولت ندارد؛ زیرا این محصولات پیش از این قابلیت صادرات داشتند. از این رو، استفاده از ظرفیت پتروشیمیها میتواند مشکل را در کوتاهمدت مدیریت کند، اما راهحل پایدار ناترازی بنزین نیست.
وی رشد مصرف بنزین را چالش اصلی کشور دانست و ادامه داد: نقطه عطف تراز تولید و مصرف بنزین به سال ۱۳۹۹ بازمیگردد؛ سالی که بهرهبرداری از پالایشگاه ستاره خلیجفارس، کاهش مصرف ناشی از همهگیری کرونا و اصلاح قیمت بنزین در اواخر سال ۱۳۹۸، همزمان رخ داد.
رفیعی اضافه کرد: در سال ۱۳۹۹، بنزین به نخستین کالای صادراتی غیرنفتی ایران تبدیل شد و حدود سه میلیارد دلار ارزآوری داشت؛ اما اکنون کشور با واردات بنزین مواجه است که هزینهای در حدود سه میلیارد دلار به همراه دارد. این تغییر، در مجموع نزدیک به ۶ میلیارد دلار فشار بر تراز ارزی کشور وارد میکند و میتواند آثار تورمی داشته باشد.
وی با اشاره به روند مصرف بنزین اظهار کرد: متوسط مصرف روزانه بنزین در سال ۱۴۰۱ حدود ۹۸ میلیون لیتر، در سال ۱۴۰۳ حدود ۱۲۳ میلیون لیتر و در سال ۱۴۰۴ حدود ۱۲۹ میلیون لیتر بوده است. پیشبینی میشد در صورت نبود شرایط جنگی، مصرف امسال از ۱۳۴ میلیون لیتر در روز عبور کند؛ با این حال، برآورد فعلی برای میانگین مصرف تا پایان سال حدود ۱۳۲ میلیون لیتر در روز است.
رفیعی افزود: در برخی روزهای اخیر، مصرف بنزین حتی به حدود ۱۵۳ میلیون لیتر در روز رسید. رشد متوسط سالانه مصرف در پنج سال گذشته بین ۶ تا هشت درصد بوده که روندی کمسابقه و نگرانکننده به شمار میرود.
وی یکی از عوامل رشد مصرف را فاصله میان تولید و اسقاط خودرو دانست و تاکید کرد: در سال ۱۴۰۳ حدود یک میلیون و ۲۴۰ هزار دستگاه خودرو تولید شد، اما شمار خودروهای اسقاطی حدود ۲۴۹ هزار دستگاه بود. در سال ۱۴۰۴ نیز روند اسقاط خودرو با فاصله قابلتوجهی از تولید قرار دارد.
مدیر دفتر مدیریت مصرف شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ایران گفت: بر اساس هدفگذاری برنامه هفتم پیشرفت، باید سالانه ۵۰۰ هزار دستگاه خودرو از رده خارج شود، اما میانگین اسقاط خودرو در پنج سال اخیر کمتر از ۱۰۰ هزار دستگاه بوده است؛ بنابراین تا رسیدن به هدف تعیینشده فاصله زیادی وجود دارد.
وی کاهش مصرف سیانجی را نیز از عوامل تشدید ناترازی بنزین برشمرد و یادآورشد: مصرف روزانه سیانجی در سال ۱۴۰۰ به حدود ۲۴.۷ میلیون مترمکعب رسید، اما این میزان در سالهای بعد روند نزولی پیدا کرد و سال گذشته به حدود ۱۵.۸ میلیون مترمکعب رسید. پیشبینی میشود در صورت نبود سیاست موثر، مصرف سیانجی امسال به کمتر از ۱۵ میلیون مترمکعب در روز برسد.
رفیعی اعلام کرد: هر مترمکعب سیانجی معادل یک لیتر بنزین است؛ بنابراین کاهش حدود ۱۵ میلیون مترمکعبی مصرف سیانجی، فشاری معادل نیاز روزانه کشور به واردات ۱۵ میلیون لیتر بنزین ایجاد کرده است.
مدیر دفتر مدیریت مصرف پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ایران، فرسودگی و تضعیف ناوگان حملونقل عمومی را عامل مهم دیگر افزایش مصرف سوخت دانست و گفت: بهجزء تهران که در سالهای اخیر اقدامهایی برای توسعه حملونقل عمومی انجام شده، در بسیاری از شهرهای کشور ناوگان عمومی، بهویژه اتوبوسها، با فرسودگی و کاهش ظرفیت مواجه است.
رفیعی با تاکید بر ضرورت اولویتبخشی به توسعه اتوبوسرانی اظهار کرد: توسعه خطوط مترو در کلانشهرها ضروری است، اما بهدلیل هزینه سنگین ساخت و زمان طولانی بازگشت سرمایه، در بسیاری از شهرها توسعه ناوگان اتوبوسرانی میتواند راهکاری اقتصادیتر و سریعتر برای کاهش استفاده از خودروی شخصی و مهار مصرف بنزین باشد.

مصرف روزانه بنزین به ۱۳۵ میلیون لیتر رسید
به گزارش هممیهن آنلاین و به نقل از ایرنا، یاسر میرزایی روز پنجشنبه در جمع خبرنگاران با اشاره به شرایط کنونی بخش انرژی کشور اظهار کرد: اگر ۶ ماه یا یک سال پیش درباره مساله بنزین صحبت میکردیم، بیشتر با مجموعهای از مسائل بنیادی و بلندمدت مواجه بودیم؛ اما امروز و در این مقطع، با یک موضوع بحرانی روبهرو هستیم که نیازمند راهحل فوری است.
وی افزود: البته حل بحرانهای فوری نباید باعث شود عوامل اصلی و بلندمدت ناترازی انرژی نادیده گرفته شود؛ چراکه حتی برای حل مسائل کوتاهمدت نیز ناچاریم به ریشههای این ناترازی بپردازیم.
میرزایی با بیان اینکه مصرف بنزین کشور به حدود ۱۳۵ میلیون لیتر در روز رسیده است، یادآورشد: این میزان مصرف در شرایطی ثبت شده که کشور با وضعیت اقتصادی عادی مواجه نیست و آثار حملات تجاوزکارانه و مشکلات رشد اقتصادی نیز وجود دارد.
معاون سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی گفت: در شرایط عادی، برآورد میشد میزان مصرف روزانه بنزین به ۱۴۰ تا ۱۴۵ میلیون لیتر برسد. بخشی از کاهش فعلی مصرف نیز ناشی از شرایط خاص اقتصادی و مدیریت مصرف است، اما نیاز واقعی کشور در ماههای آینده افزایش خواهد یافت؛ بهویژه در اواخر تابستان و اوایل پاییز که اغلب با اوج مصرف روبهرو هستیم.
وی درباره ظرفیت تولید بنزین خاطرنشان کرد: بخشی از افزایش تولید، از طریق استفاده از مواد و ترکیبات شیمیایی و اختلاط فرآوردهها حاصل میشود. این روش، جایگزین توسعه زیرساختهای سختافزاری پالایشگاهی نیست؛ زیرا افزایش واقعی ظرفیت تولید، نیازمند سرمایهگذاریهای سنگین و زمانبر است.
میرزایی ادامه داد: افزایش تولید از مسیر اختلاط ممکن است به افت کیفیت سوخت منجر شود و کاهش کیفیت نیز میتواند مصرف خودروها را افزایش دهد. بنابراین، افزایش حجم تولید بدون توجه به کیفیت فرآورده، همیشه به معنای بهبود تراز بنزین نیست.
این مقام مسئول با اشاره به ضرورت واردات بنزین گفت: با توجه به میزان مصرف و توان تولید موجود، دستکم به حدود ۱۵ میلیون لیتر واردات روزانه نیاز داریم؛ این در حالی است که تامین مالی، دسترسی ارزی و مسائل لجستیکی، بهویژه در مسیرهای جنوبی کشور، محدودیتهایی ایجاد کرده است.
وی اعلام کرد: بخشی از مسیرهای تامین خارجی نیز با محدودیت مواجه شده و حتی برخی کشورهایی که پیش از این ظرفیت مازاد بنزین داشتند، اکنون امکان عرضه به ایران را ندارند. در چنین شرایطی، برداشت از ذخایر مطرح میشود؛ در حالی که ذخایر باید برای دورههای کوتاه و شرایط اضطراری نگهداری شوند، نه اینکه بهصورت مستمر جایگزین واردات یا تولید شوند.
میرزایی اضافه کرد: برداشت مداوم از ذخایر، کشور را در وضعیت شکننده قرار میدهد و گزارشها و برآوردهای موجود نشان میدهد سطح ذخایر بنزین به شرایط نگرانکنندهای نزدیک شده است.
وی با تاکید بر اینکه مساله بنزین اکنون باید در کانون توجه سیاستگذاری قرار گیرد، افزود: سازمان بهینهسازی انرژی از ابتدای فعالیت خود، برنامه جامعی برای رفع ناترازی انرژی دنبال میکرد و در این برنامه، بخش حملونقل و سوختهایی مانند بنزین و گازوئیل، به دلیل حساسیتهای اجتماعی، در اولویتهای پایانی قرار داشتند.
میرزایی اظهار کرد: در برنامههای قبلی، تمرکز اصلی بر مدیریت مصرف گاز طبیعی بود، اما اکنون شرایط بهگونهای است که شاید چارهای جز جلو انداختن برنامههای مرتبط با بنزین و گازوئیل نداریم.
معاون سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی با اشاره به چشمانداز زمستان پیشرو گفت: اگر برای مدیریت ناترازی انرژی و بهویژه مصرف گاز و سوخت در ماههای آینده تصمیمهای موثر و فوری گرفته نشود، کشور با شرایط دشوارتری مواجه خواهد شد.
به کانال تلگرام هم میهن بپیوندید
به کانال بله هم میهن بپیوندید
به کانال روبیکا هم میهن بپیوندید

خبر خوش بنزینی برای همه مردم | عماد رفیعی وعده داد
به گزارش اینتیتر به نقل از اقتصادآنلاین، عماد رفیعی روز پنجشنبه در جمع خبرنگاران اظهار کرد: در جریان جنگ، تنها یکی از واحدهای پالایشی بهصورت مستقیم مورد اصابت قرار گرفت که حدود نیمی از ظرفیت خود را از دست داد. همچنین آسیب به انبار نفت ری و برخی پالایشگاههای گازی پارس جنوبی، بر تولید و زنجیره تامین فرآوردهها اثر گذاشت.
وی افزود: در مقطعی حدود ۲۳۰ هزار بشکه از تولید کشور از دست رفت، اما بخش قابلتوجهی از این ظرفیت بازیابی شده و نزدیک به ۵۰ درصد آن بازگشته است. ضمن آنکه پالایشگاه ستاره خلیجفارس نیز همچون گذشته با ظرفیت کامل در سرویس قرار دارد و آسیبی به ظرفیت تولید آن وارد نشده است.
رفیعی با اشاره به آسیب انبار نفت ری یادآورشد: این حادثه بهطور مقطعی بر عملیات لجستیک و توزیع بنزین اثر گذاشت، اما حتی در روز وقوع حادثه و در میانه جنگ نیز توزیع بنزین در تهران متوقف نشد و کمبودی در عرضه رخ نداد.
وی ادامه داد: عملیات بازیابی مخازن در حال انجام است و اکنون حدود ۵۰ درصد ظرفیت این انبار برای عملیات لجستیک مورد استفاده قرار میگیرد. بخش دیگری از نیاز تهران نیز از پالایشگاههای کشور، از جمله پالایشگاه اراک، تامین میشود؛ ضمن اینکه پیش از جنگ نیز سهمی از بنزین مورد نیاز تهران از این پالایشگاه تامین میشد.
مدیر دفتر مدیریت مصرف شرکت ملی پالایش و پخش درباره افزایش ظرفیت تولید بنزین اظهار کرد: ظرفیت تولید بنزین کشور پیشتر به حدود ۱۱۰ میلیون لیتر در روز رسیده بود و اکنون با استفاده بیشتر از ظرفیت پتروشیمیها، این رقم افزایش یافته است. در کنار پالایشگاه ستاره خلیجفارس، پتروشیمی نوری نیز بخشی از تولید خود را در اختیار شبکه تامین بنزین قرار داده است.
وی خاطر نشان کرد: با اقدامات انجامشده در پالایشگاه آبادان، تولید این پالایشگاه افزایش یافت و بخشی از خوراک آن در اختیار پتروشیمی بوعلی قرار گرفت. اکنون روزانه نزدیک به ۹ میلیون لیتر بنزین از پتروشیمی بوعلی دریافت میشود و مجموع ظرفیت تولید بنزین در پالایشگاهها و پتروشیمیها به حدود ۱۳۰ میلیون لیتر در روز رسیده است.
رفیعی با تاکید بر موقتی بودن این راهکار اذعان داشت: تامین بنزین از پتروشیمیها از نظر هزینه، تفاوت معناداری با واردات برای دولت ندارد؛ زیرا این محصولات پیش از این قابلیت صادرات داشتند. از این رو، استفاده از ظرفیت پتروشیمیها میتواند مشکل را در کوتاهمدت مدیریت کند، اما راهحل پایدار ناترازی بنزین نیست.
وی رشد مصرف بنزین را چالش اصلی کشور دانست و ادامه داد: نقطه عطف تراز تولید و مصرف بنزین به سال ۱۳۹۹ بازمیگردد؛ سالی که بهرهبرداری از پالایشگاه ستاره خلیجفارس، کاهش مصرف ناشی از همهگیری کرونا و اصلاح قیمت بنزین در اواخر سال ۱۳۹۸، همزمان رخ داد.
رفیعی اضافه کرد: در سال ۱۳۹۹، بنزین به نخستین کالای صادراتی غیرنفتی ایران تبدیل شد و حدود سه میلیارد دلار ارزآوری داشت؛ اما اکنون کشور با واردات بنزین مواجه است که هزینهای در حدود سه میلیارد دلار به همراه دارد. این تغییر، در مجموع نزدیک به ۶ میلیارد دلار فشار بر تراز ارزی کشور وارد میکند و میتواند آثار تورمی داشته باشد.
وی با اشاره به روند مصرف بنزین اظهار کرد: متوسط مصرف روزانه بنزین در سال ۱۴۰۱ حدود ۹۸ میلیون لیتر، در سال ۱۴۰۳ حدود ۱۲۳ میلیون لیتر و در سال ۱۴۰۴ حدود ۱۲۹ میلیون لیتر بوده است. پیشبینی میشد در صورت نبود شرایط جنگی، مصرف امسال از ۱۳۴ میلیون لیتر در روز عبور کند؛ با این حال، برآورد فعلی برای میانگین مصرف تا پایان سال حدود ۱۳۲ میلیون لیتر در روز است.
رفیعی افزود: در برخی روزهای اخیر، مصرف بنزین حتی به حدود ۱۵۳ میلیون لیتر در روز رسید. رشد متوسط سالانه مصرف در پنج سال گذشته بین ۶ تا هشت درصد بوده که روندی کمسابقه و نگرانکننده به شمار میرود.
وی یکی از عوامل رشد مصرف را فاصله میان تولید و اسقاط خودرو دانست و تاکید کرد: در سال ۱۴۰۳ حدود یک میلیون و ۲۴۰ هزار دستگاه خودرو تولید شد، اما شمار خودروهای اسقاطی حدود ۲۴۹ هزار دستگاه بود. در سال ۱۴۰۴ نیز روند اسقاط خودرو با فاصله قابلتوجهی از تولید قرار دارد.
مدیر دفتر مدیریت مصرف شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ایران گفت: بر اساس هدفگذاری برنامه هفتم پیشرفت، باید سالانه ۵۰۰ هزار دستگاه خودرو از رده خارج شود، اما میانگین اسقاط خودرو در پنج سال اخیر کمتر از ۱۰۰ هزار دستگاه بوده است؛ بنابراین تا رسیدن به هدف تعیینشده فاصله زیادی وجود دارد.
وی کاهش مصرف سیانجی را نیز از عوامل تشدید ناترازی بنزین برشمرد و یادآورشد: مصرف روزانه سیانجی در سال ۱۴۰۰ به حدود ۲۴.۷ میلیون مترمکعب رسید، اما این میزان در سالهای بعد روند نزولی پیدا کرد و سال گذشته به حدود ۱۵.۸ میلیون مترمکعب رسید. پیشبینی میشود در صورت نبود سیاست موثر، مصرف سیانجی امسال به کمتر از ۱۵ میلیون مترمکعب در روز برسد.
رفیعی اعلام کرد: هر مترمکعب سیانجی معادل یک لیتر بنزین است؛ بنابراین کاهش حدود ۱۵ میلیون مترمکعبی مصرف سیانجی، فشاری معادل نیاز روزانه کشور به واردات ۱۵ میلیون لیتر بنزین ایجاد کرده است.
مدیر دفتر مدیریت مصرف پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ایران، فرسودگی و تضعیف ناوگان حملونقل عمومی را عامل مهم دیگر افزایش مصرف سوخت دانست و گفت: بهجزء تهران که در سالهای اخیر اقدامهایی برای توسعه حملونقل عمومی انجام شده، در بسیاری از شهرهای کشور ناوگان عمومی، بهویژه اتوبوسها، با فرسودگی و کاهش ظرفیت مواجه است.
رفیعی با تاکید بر ضرورت اولویتبخشی به توسعه اتوبوسرانی اظهار کرد: توسعه خطوط مترو در کلانشهرها ضروری است، اما بهدلیل هزینه سنگین ساخت و زمان طولانی بازگشت سرمایه، در بسیاری از شهرها توسعه ناوگان اتوبوسرانی میتواند راهکاری اقتصادیتر و سریعتر برای کاهش استفاده از خودروی شخصی و مهار مصرف بنزین باشد.

رئیس انجمن سیانجی: بیتوجهی به این سوخت، ناترازی بنزین را تشدید میکند
به گزارش اقتصاد معاصر؛ محمود جانمحمدی روز پنجشنبه در جمع خبرنگاران با اشاره به کاهش توجه به توسعه این سوخت در سیاستگذاریهای دولت، اظهار داشت: نخستین اقدام باید بازگرداندن جایگاههای سیانجی به چرخه فعال و ایجاد جذابیت برای مصرفکنندگان باشد؛ چراکه این صنعت بهتدریج در حال تضعیف شدن است.
وی افزود: استفاده از سیانجی یکی از راهکارهای مهم کنترل رشد مصرف بنزین است. کشور پیشتر بین چهار تا پنج میلیارد دلار برای ایجاد زیرساختهای سیانجی سرمایهگذاری کرده و باید از این ظرفیت با حداکثر بهرهوری استفاده شود، نه اینکه برای جبران ناترازی بنزین بهدنبال سرمایهگذاریهای جدید و پرهزینه باشیم.
جانمحمدی یادآورشد: ایجاد فاصله قیمتی موثر میان بنزین و سیانجی میتواند استفاده از گاز طبیعی فشرده را برای مردم جذابتر کند. اگر دولت به جمعبندی و وحدت رویه در این زمینه برسد، هنوز فرصت برای احیای این صنعت وجود دارد؛ اما تاخیر بیشتر، هزینههای بالاتری به کشور تحمیل خواهد کرد.
وی با اشاره به سهم خودروهای دوگانهسوز در ناوگان حملونقل کشور اعلام کرد: این خودروها حدود ۲۰ درصد کل خودروهای کشور را تشکیل میدهند، اما به دلیل استفاده گسترده در تاکسیها، خودروهای باربر و حملونقل عمومی، سهم آنان از پیمایش و مصرف سوخت، بین ۲۴ تا ۲۶ درصد برآورد میشود.
رئیس انجمن سیانجی گفت: با وجود این ظرفیت، سهم فعلی سیانجی در سبد سوخت حملونقل به حدود ۱۳ تا ۱۵ درصد رسیده و در میان حدود یکمیلیون و ۵۰۰ هزار دستگاه وانت فعال در کشور نیز شمار خودروهای دوگانهسوز بسیار کمتر از ظرفیت مورد نیاز است.
وی یکی از عوامل موثر بر افت مصرف سیانجی را عملکرد خودروسازان دانست و خاطرنشان کرد: در اسناد بالادستی، خودروسازان مکلف شدهاند حداقل ۳۰ درصد محصولات خود را بهصورت دوگانهسوز تولید کنند؛ اما سهم تولید خودروهای دوگانهسوز در سالهای اخیر بین صفر تا چهار درصد بوده است.
جانمحمدی ادامه داد: در حالی که بسیاری از خودروهای داخلی مصرفی بیش از ۱۵ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر دارند، توسعه خودروهای دوگانهسوز میتوانست نقش موثری در کاهش مصرف بنزین و هزینههای ارزی کشور ایفا کند.
رئیس انجمن سیانجی با اشاره به اقدامهای بخش خصوصی برای احیای تقاضای این سوخت گفت: بخش خصوصی در ماههای اخیر، با وجود محدودیتها، برای نشان دادن فعال بودن صنعت سیانجی و تشویق مردم به استفاده از این سوخت هزینه کرده است و برآوردها نشان میدهد این اقدامها توانسته روزانه بین یک تا ۲ میلیون لیتر از مصرف بنزین بکاهد.
وی تاکید کرد: این تجربه نشان میدهد هرگاه مشوقی واقعی و موثر برای مصرفکننده تعریف شود، امکان بازگشت تقاضا به سمت سیانجی وجود دارد. این مشوق میتواند از مسیر ایجاد فاصله قیمتی، اصلاح سهمیهبندی یا دیگر ابزارهای سیاستی اعمال شود.
وی اظهار داشت: مصرف بنزین در کشور سالانه بین ۶ تا هشت درصد افزایش دارد، اما مصرف سیانجی در سال گذشته حدود ۱۷ درصد کاهش یافت و در پنج سال گذشته نیز روند مصرف آن بهطور مستمر نزولی بوده است.
جانمحمدی اضافه کرد: کاهش مصرف سیانجی در حالی اتفاق میافتد که حدود چهار میلیارد دلار در زیرساخت این صنعت و حدود پنج میلیارد دلار در صنعت خودروسازی مرتبط سرمایهگذاری شده است. از دست رفتن روزانه ۱۵ میلیون مترمکعب مصرف سیانجی، به معنای تحمیل نیاز معادل واردات روزانه ۱۵ میلیون لیتر بنزین خواهد بود.
وی درباره فرسودگی ناوگان دوگانهسوز توضیح داد: از مجموع حدود چهار میلیون و ۵۰۰ هزار خودروی دوگانهسوز کشور، مخازن نزدیک به یک میلیون و ۲۰۰ هزار خودرو در سالهای پیشرو به پایان عمر خود میرسد و نیازمند آزمون، تعویض یا نوسازی است.
رئیس انجمن سیانجی گفت: مخازن خودروهای دوگانهسوز پس از حدود ۱۵ سال باید آزمونهای ایمنی را پشت سر بگذارند. نبود برنامه مشخص برای نوسازی مخازن و تامین تجهیزات مورد نیاز، میتواند بخشی از ناوگان را از چرخه مصرف خارج کند.
وی با اشاره به ظرفیت جایگاههای سیانجی کشور اعلام کرد: ظرفیت عرضه در جایگاهها بین ۳۵ تا ۴۰ میلیون مترمکعب در روز است و با وجود تعداد فعلی خودروهای دوگانهسوز، امکان عرضه این میزان سوخت وجود دارد؛ مشروط بر اینکه تجهیزات، کمپرسورها و مخازن جایگاهها بهدرستی نگهداری و نوسازی شوند.
جانمحمدی افزود: طی سالهای اخیر، سرمایهگذاری لازم برای نوسازی تجهیزات جایگاههای سیانجی انجام نشده و کاهش مصرف نیز درآمد جایگاهداران را پایین آورده است؛ مسالهای که استمرار فعالیت این واحدها را با مخاطره روبهرو میکند.
وی با تاکید بر ضرورت تعیین تکلیف نگاه دولت به سیانجی گفت: دولت و نهادهای سیاستگذار باید مشخص کنند که چه جایگاهی برای سیانجی در سبد سوخت کشور در نظر دارند. حتی در صورت اصلاح قیمت سوخت، وجود سیانجی در کنار بنزین میتواند از هزینههای خانوارها، بهویژه در بخش حملونقل عمومی، بکاهد.
رئیس انجمن سیانجی با اشاره به تجربه کشورهای دارای ذخایر گاز طبیعی اظهار داشت: کشورهایی مانند آرژانتین، هند، پاکستان و روسیه از گاز طبیعی در حملونقل استفاده میکنند. ایران نیز با برخورداری از ذخایر عظیم گازی، شبکه انتقال گسترده و زیرساخت قابلتوجه جایگاهی، میتواند در گام نخست دستکم ۲۰ تا ۳۰ درصد سبد سوخت خودروهای سبک خود را به سیانجی اختصاص دهد. /ایرنا
