به گزارش سایت دیدبان ایران، باستانشناسان دانشگاه توبینگن آلمان موفق به کشف دو پیکرهی مینیاتوری پرنده شدهاند که از عاج ماموت تراشیده شدهاند و قدمتی در حدود ۴۰هزار سال دارند. این دو اثر هنری که اندازهی هر یک به اندازهی یک ناخن انگشت شست است، در زمرهی کوچکترین و ظریفترین نمونههای هنر عصر یخبندان به شمار میروند که تاکنون کشف شدهاند. پیکرهها در سال ۲۰۲۵ در غار هوهله فلس، واقع در منطقهی یورای شوابن در جنوب غربی آلمان کشف شدند. این منطقه بخشی از مجموعهی میراث جهانی یونسکو است که به دلیل داشتن کهنترین نمونههای هنر فیگوراتیو در تاریخ بشریت شهرت دارد.
پروفسور نیکلاس کونارد، سرپرست کاوشها از دانشگاه توبینگن، این دو پیکره را «یافتهی سال» نامیده است. این دو اثر در یک لایهی باستانی و در فاصلهای حدود ۱٫۵ متر از یکدیگر قرار داشتند که نشان میدهد احتمالاً متعلق به دورهی زمانی مشابه هستند و شاید توسط هنرمندی واحد تراشیده شدهاند.
لایوساینس، پیکرهها حدود ۲ سانتیمتر طول، یک سانتیمتر عرض و ۰٫۵ سانتیمتر ارتفاع دارند و وزنشان به ترتیب تنها ۱٫۳ و ۰٫۷ گرم است، در حالی که بسیاری از دیگر پیکرههای این دوره، ابعادی در محدودهی ۳ تا ۹ سانتیمتر دارند.
یکی از این دو پیکره کاملاً سالم است و پرندهای را نشان میدهد که روی زمین نشسته و احتمالاً روی تخمهایش خوابیده است؛ اما بخشی از پیکرهی دوم یعنی بال چپش، شکسته و ناقص است. این یکی پرندهای را نشان میدهد که بالهای خود را باز کرده؛ شاید در حال پرواز باشد، شاید میخواهد روی زمین بنشیند یا شاید هم دارد رفتار جفتیابی از خود نشان میدهد.
جزئیات دقیق و طبیعی پیکرهها، نشان میدهد پرندهای که در حالت نشسته (روی تخمها) تراشیده شده، به احتمال زیاد از گونهی «کبک برفی» است. جالب اینکه پژوهشگران استخوانهای این پرنده را نیز در همان لایههای باستانی غار هوهله فلس پیدا کردهاند. در مورد پیکرهی دوم که بالهایش باز است، نمیتوان با قطعیت نظر داد؛ این مورد میتواند کبک برفی باشد، یا پرندهای از خانوادهی باقرقره، و حتی احتمال دارد پرندهای شکاری را نشان دهد.
استفانی کولبل، مدیر اجرایی موزهی پیشاتاریخ و هنر عصر یخبندان در بلاوبویورن، توضیح میدهد که منطقهی اطراف غار هوهله فلس همواره زیستگاه پرندگان گوناگونی بوده و قدمت این موضوع به ۴۰هزار سال پیش بازمیگردد. او میگوید در آن دوران، آواز پرندگان فضای منطقه را پر میکرده و برخی از آنها در مسیر مهاجرتهای سالانهشان به آنجا میآمدند. ساکنان آن زمان از صداهای پرندگان به عنوان هشدار استفاده میکردند و همچنین با استفاده از استخوانهای توخالی پرندگان و حتی عاج ماموت، نیهایی میساختند که صدایی جادویی و گیرا داشت.
پیکرههای کشف شده با ۱٫۳ و ۰٫۷ گرم وزن، کوچکترین نمونههای هنر عصر یخبندان هستند
غار هوهله فلس در دورهای به نام «اورینیاسین» (حدود ۴۳هزار تا ۲۸هزار سال پیش) محل زندگی انسانهای خردمند بوده است. این دوره، درست بعد از افول و ناپدیدشدن نئاندرتالها از اروپا شروع شد. در همین زمان بود که انسانهای اولیه دست به آفرینشهای هنری گستردهای زدند و موفق شدند نخستین سازهای موسیقی، زیورآلات و مجسمههای کوچک جهان را خلق کنند.
از دیگر یافتههای مهم غار، مجسمهی معروف ونوس هوهله فلس است که سال ۲۰۰۸ کشف شد. این مجسمه حدود ۴۱هزار سال قدمت دارد و به عنوان کهنترین مجسمهی فیگوراتیو در اروپا شناخته میشود. افزون بر این، باستانشناسان در همین غار، پیکرههایی از حیوانات گوناگون و همچنین یک ابزار عاجی را یافتهاند که به نظر میرسد برای بافتن طناب از آن استفاده میشده است.
با کشف دو پیکرهی جدید، تعداد کل پیکرههای پرندهای که از غار هوهله فلس به دست آمده، به سه عدد رسیده است. پیش از این، در سال ۲۰۰۱، یک پیکرهی پرندهی آبی کوچک در همین غار پیدا شده بود که کهنترین تصویر یک پرنده در جهان به شمار میرود. جالب اینکه تا امروز، هوهله فلس تنها محوطهای است که در آن پیکرههای پرنده یافت شده و این موضوع نشان میدهد ساکنان این منطقه، طبیعت اطراف خود را با دقت بسیار زیر نظر داشتهاند.
