به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از گاردین، حضور زندایا بازیگر فیلم «ادیسه» در فتوکال لندن با گوشوارههایی که گفته میشود از آثار باستانی ایران متعلق به هزاره اول پیش از میلاد ساخته شدهاند، موجی از خشم و حساسیتهای بینالمللی را برانگیخته است.
این گوشوارههای فاخر شامل پلاکهای مدالیون طلایی هستند که طبق ادعای گالری «بارون لندن»، به گنجینه معروف زیویه (کشفشده در دهه ۱۹۴۰ در شمالغربی ایران) تعلق دارند. طراح انگلیسی، گلن اسپیرو، این آثار باستانی را روی پایهای از طلا و الماس سوار کرده تا زیورآلاتی مدرن خلق کند.
اگرچه فروشندگان، این اقدام را «پاسداشت هنر زرگران ایران باستان» مینامند، اما باستانشناسان و حقوقدانان نگاه متفاوتی دارند. رومینا فروهر، موسس «آرشیو جرمشناسی ایران» و پژوهشگر مدرسه هنر گلاسگو، با راهاندازی یک کارزار رسمی خواستار شفافسازی کامل درباره تاریخچه، نحوه خروج و اصالت این آثار شده است. او تاکید میکند: «بارون لندن امانت دادن این اثر را ادای احترام به هنر ایران باستان توصیف کرده است، اما قدردانی فرهنگی نمیتواند جایگزین شفافیت در پیشینه و مبدا اثر شود. اگر این اشیا به عنوان میراث فرهنگی ایران به صورت عمومی نمایش داده میشوند، مدارک مربوط به منشا، صادرات، تاریخچه مالکیت و نحوه دستیابی به آنها باید در دسترس بررسی عموم باشد.»
فروهر که پژوهشگر مقطع دکتری در مدرسه هنر گلاسگو است افزود: حتی اگر آثار باستانی اصیل بوده و به صورت قانونی خریداری شده باشند، باز هم ممکن است مسائل اخلاقی مطرح شود: «مالکیت خصوصی زمانی میتواند مسئولانه باشد که شفاف، مبتنی بر حفاظت و متمرکز بر دسترسی پژوهشگران و عموم مردم باشد. اما صرف مالکیت قانونی، ادعاهای فرهنگی مردمی را که این اثر تجسم تاریخ آنهاست باطل نمیکند.»
دکتر کریستوس تسیروگیانیس، کارشناس برجسته آثار باستانی در سوئیس، نیز با ابراز شگفتی از بیتوجهی مشاوران این سلبریتی میگوید: «حدود ۹۰ درصد از آثار باستانی موجود در بازار به شکلی، دیر یا زود، غیرقانونی یا فاقد مدارک معتبر از آب درمیآیند. اگر این گوشوارهها واقعی باشند، احتمالاً از یک محوطه آموزشگاهی یا گور باستانی غارت شدهاند؛ چطور یک بازیگر میتواند زیورآلات یک زن متوفی باستانی را بر تن کند؟»
