به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو، نخستین نماز جمعه پس از پیروزی انقلاب اسلامی، در ۵ مرداد ۱۳۵۸ به امامت مرحوم آیتالله سیدمحمود طالقانی در دانشگاه تهران اقامه شد؛ مراسمی که با استقبال گسترده و حضور1 میلیون نفری مردم مواجه شد و به یکی از نخستین جلوههای حضورو کنشگری دینی و سیاسی واجتماعی مردم پس ازحاکم شدن جمهوریت اسلامی به ایران تبدیل شد. اگرچه اقامه نماز جمعه در ایران سابقهای چندصدساله داشت و ریشههای آن به دورههای صفویه و قاجار بازمیگشت و حتی در دوران پهلوی نیز به شکل محدود برگزار میشد، اما پس از پیروزی انقلاب اسلامی بود که این نهاد جایگاه و کارکرد اصلی خود را در جامعه باز یافت.
اولین نماز جمعه نماد بازگشت مردم به متن جامعه
این بازگشت را میتوان در امتداد یک مسیر تاریخی طولانی در جامعه ایران دید؛ مسیری که از تحولات فکری و اجتماعی دوره قاجار، نهضت مشروطه و سپس مبارزات منتهی به انقلاب اسلامی شکل گرفت. در طول این سالها، بخشهایی از جامعه ایران در پی آن بودند که هویت دینی و فرهنگی مردم در ساختار حکمرانی و فضای عمومی کشور جایگاه خود را حفظ کند؛ مسیری که در نهایت پس از انقلاب اسلامی به شکلگیری نظامی انجامید که خود را مبتنی بر حضور مردم و ارزشهای اسلامی تعریف میکرد.
اقامه نماز جمعهپس از پیروزی انقلاب اسلامی فراتر از احیای یک سنت عبادی، نمادی از تغییر اساسی درفضای سیاسی و اجتماعی کشوربود. برای جامعهای که سالهای خفقان را تجربه کرده و برای به رسمیت شناخته شدن هویت دینی سیاسی و اجتماعی خود مبارزه کرده بود، نشانهای از یک تحول بزرگ به شمار میرفت. مردمی که تا پیش از آن، هویت دینی خود را در بسیاری از عرصههای رسمی جامعه کمرنگ میدیدند، اکنون امکان یافته بودند آن را نه در حاشیه، بلکه در متن فضای عمومی کشور به نمایش بگذارند.
نخستین گام برای احیای نماز جمعه
با استقرار جمهوری اسلامی، یکی از نخستین دغدغههای امام خمینی (ره)، احیای نهادهایی بود که از نگاه ایشان میتوانستند نقش مؤثری در انسجام جامعه و تداوم آرمانهای انقلاب ایفا کنند. در میان این نهادها، نماز جمعه جایگاه ویژهای داشت؛ از همین رو، تنها چند ماه پس از پیروزی انقلاب، امام خمینی (ره) در ۲۸ تیر ۱۳۵۸ با صدور حکمی، …
