عبور از ناترازی گاز با سامانه پایش و تغییر شاخص ارزیابی عملکرد استانداران + فیلم

برترین‌ها: مالک شریعتی، عضو کمیسیون انرژی مجلس، با رد محاسبه قیمت‌های بالاتر برای بنزین گفت: عددهایی مانند ۸۷ هزار تومان بر اساس یک رابطه غلط دلاری به دست آمده است.

او اعلام کرد که با محاسبه هزینه‌های استخراج، انتقال، پالایش، توزیع، جایگاه‌داری، مالیات و عوارض، هزینه تمام‌شده هر لیتر بنزین داخلی حدود ۱۷ هزار تومان محاسبه شده است.

اگر فکر می‌کنید گرانی بنزین و افزایش قیمت‌ها در ایران تمام شده، سخت در اشتباهید. بحران در تنگه هرمز، این شاهرگ حیاتی انرژی جهان، به اوج خود رسیده است. تردد کشتی‌ها در این آبراه استراتژیک به کمتر از یک‌دهم روزهای عادی کاهش یافته و هم‌زمان، مهلت ۶۰ روزه آتش‌بس میان ایران و آمریکا بدون دستیابی به توافق نهایی به پایان رسیده است. نتیجه این دو بحران هم‌پوشان، افزایش چشمگیر قیمت نفت در بازارهای جهانی است. نفت برنت که تا ابتدای آگوست (مرداد) حدود ۸۷ دلار بود، امروز پنجشنبه ۲۹ مرداد ۱۴۰۵ به بالای ۹۴ دلار رسیده و روند صعودی خود را برای پنجمین روز پیاپی ادامه داده است. در این گزارش، به بررسی دقیق قیمت نفت، علت‌های این جهش، وضعیت تنگه هرمز و سناریوهای پیش‌رو می‌پردازیم. قیمت نفت برنت امروز؛ صعود پنج روزه به بالاترین سطح ۳ هفته اخیر

قیمت نفت در بازارهای جهانی امروز پنجشنبه (۲۰ اوت ۲۰۲۶) با افزایش چشمگیری همراه بوده است. نفت خام برنت، به عنوان شاخص اصلی قیمت نفت جهانی، در معاملات امروز تا مرز ۹۴.۵ دلار در هر بشکه هم صعود کرده است.

بر اساس آخرین داده‌های منتشرشده از منابع مختلف: شاخص نفتی قیمت (دلار در هر بشکه) تغییرات نفت برنت (قرارداد اکتبر) ۹۴.۲۳ +۲.۸٪ نفت برنت (قرارداد اکتبر) ۹۳.۱۳ +۱.۶٪ نفت برنت (لحظه‌ای) ۹۴.۵۰ +۰.۳٪ نفت برنت (قرارداد اکتبر) ۹۲.۸۲ +۱.۳٪ نفت خام آمریکا (WTI) ۸۷.۴۰ +۰.۲٪

این افزایش قیمت، ادامه‌دهنده روند صعودی پنج روزه نفت است. قیمت نفت برنت از ابتدای ماه اوت (مرداد) که حدود ۸۷.۳۸ دلار بود، به‌طور پیوسته افزایش یافته است. توقف کامل تردد در تنگه هرمز؛ شاهرگ حیاتی انرژی در محاصره

مهم‌ترین عامل افزایش قیمت نفت، توقف تقریباً کامل تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز است. داده‌های شرکت تحلیل دریایی کپلر (Kpler) نشان می‌دهد که تردد دریایی در این آبراه استراتژیک به شدت کاهش یافته است.

طبق این داده‌ها:

روز سه‌شنبه (۲۷ مرداد) تنها ۶ کشتی حامل کالاهای اساسی از تنگه هرمز عبور کردند.

این رقم در روز قبل از آن ۹ کشتی و در روزهای عادی پیش از جنگ بین ۱۳۰ تا ۱۴۰ کشتی در روز بوده است.

در روز شنبه (۲۴ مرداد) تنها ۵ کشتی و در روز یکشنبه (۲۵ مرداد) هیچ کشتی‌ای از تنگه عبور نکرده است.

به عبارت دیگر، تردد در این آبراه که روزانه حدود یک‌پنجم از محموله‌های نفت و گاز مایع جهان را منتقل می‌کرد، به کمتر از ۵ درصد حجم عادی خود کاهش یافته است. مالکان کشتی‌ها به دلیل نبود نشانه‌های روشن درباره بازگشایی این گذرگاه حیاتی، از عبور از آن خودداری می‌کنند. پایان آتش‌بس ۶۰ روزه؛ بن‌بست سیاسی تشدیدکننده بحران

هم‌زمان با بحران در تنگه هرمز، مهلت ۶۰ روزه تفاهم‌نامه آتش‌بس میان ایران و آمریکا نیز بدون دستیابی به توافق نهایی به پایان رسیده است.

بر اساس این تفاهم‌نامه که در اواسط ژوئن (خرداد) با میانجی‌گری پاکستان در اسلام‌آباد امضا شده بود، دو طرف ۶۰ روز فرصت داشتند تا برای پایان دادن به جنگ و دستیابی به توافق نهایی مذاکره کنند. اما با پایان این مهلت در روز دوشنبه (۲۶ مرداد)، نه توافقی حاصل شده و نه تفاهم‌نامه تمدید شده است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، به‌صراحت اعلام کرد که آمریکا قصد تمدید این تفاهم‌نامه را ندارد.

در مقابل، ایران با اتخاذ موضعی تهاجمی‌تر اعلام کرده که به سمت یک «موضع نظامی کاملاً تهاجمی» تغییر جهت خواهد داد. محمدباقر قالیباف، مذاکره‌کننده ارشد ایران، بار دیگر تأکید کرده که تنگه هرمز تا زمانی که آمریکا خواسته‌های تهران را برآورده نکند، بسته خواهد ماند. چرا قیمت نفت افزایش یافت؟ تحلیل علت‌ها

افزایش قیمت نفت در روزهای اخیر نتیجه هم‌گرایی چند عامل کلیدی است: ۱. اختلال در عرضه نفت خاورمیانه

توقف تردد در تنگه هرمز به معنای اختلال جدی در عرضه نفت از خاورمیانه به بازارهای جهانی است. این آبراه، گذرگاه اصلی صادرات نفت کشورهای حاشیه خلیج فارس از جمله عربستان سعودی، امارات، کویت، قطر و عراق است. هرگونه اختلال در این مسیر، مستقیماً بر عرضه جهانی نفت تأثیر می‌گذارد. ۲. ریسک‌های ژئوپلیتیک

پایان آتش‌بس و بن‌بست در مذاکرات، ریسک بازگشت درگیری نظامی تمام‌عیار را افزایش داده است. سرمایه‌گذاران نفت، «صرف ریسک ژئوپلیتیک» را در قیمت‌ها لحاظ کرده‌اند. به عبارت دیگر، بازار برای احتمال تشدید تنش و اختلال بیشتر در عرضه، حق‌الزام (premium) در نظر گرفته است. ۳. حملات به نفتکش‌ها

در روزهای اخیر، حملاتی به نفتکش‌ها در نزدیکی تنگه هرمز رخ داده است. امارات متحده عربی اعلام کرد که سه کشتی متعلق به شرکت ملی نفت ابوظبی در حین عبور مورد حمله قرار گرفته‌اند. این حملات، نگرانی‌ها درباره امنیت تردد دریایی را بیش از پیش افزایش داده است. ۴. سیاست پولی آمریکا

در کنار عوامل ژئوپلیتیک، تصمیم وزارت خزانه‌داری آمریکا برای دو برابر کردن بازخرید اوراق قرضه بلندمدت (از ۲ میلیارد به ۴ میلیارد دلار در هر عملیات) نیز به افزایش قیمت نفت کمک کرده است. این تصمیم باعث کاهش بازده اوراق قرضه و افزایش تمایل سرمایه‌گذاران به دارایی‌های پرریسک‌تر مانند نفت شده است. جدول مقایسه قیمت نفت در بازه‌های زمانی مختلف

برای درک بهتر ابعاد این جهش قیمتی، جدول زیر را مشاهده کنید: بازه زمانی قیمت نفت برنت (دلار) تغییرات قبل از شروع جنگ (فوریه ۲۰۲۶) ~۷۰ – اوج قیمت در دوران جنگ ~۱۱۸ +۶۸٪ اوایل ژوئن ۲۰۲۶ (پس از آتش‌بس) ~۸۳ -۲۹٪ اوایل آگوست ۲۰۲۶ (مرداد) ~۸۷.۳۸ +۵٪ امروز (۲۹ مرداد ۱۴۰۵) ~۹۴.۵۰ +۸٪ نسبت به ابتدای ماه واکنش‌های متناقض؛ ترامپ می‌گوید تنگه باز است، ایران می‌گوید بسته!

یکی از جالب‌ترین جنبه‌های این بحران، تناقض آشکار در اظهارات مقامات آمریکایی و ایرانی درباره وضعیت تنگه هرمز است.

دونالد ترامپ روز سه‌شنبه (۲۷ مرداد) ادعا کرد که «تنگه هرمز باز است» و آمریکا هیچ‌گونه گفت‌وگویی با ایران ندارد. اما داده‌های ماهواره‌ای و گزارش‌های شرکت‌های رهیابی دریایی به‌وضوح نشان می‌دهد که تردد در این آبراه تقریباً به صفر رسیده است.

در سوی مقابل، ایران با صراحت اعلام کرده که تنگه هرمز تا زمانی که آمریکا خواسته‌هایش را برآورده نکند، بسته خواهد ماند. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در مصاحبه‌ای تأکید کرده که واشنگتن باید شرایط ایران را برای ازسرگیری تردد دریایی بپذیرد.

این تناقض‌گویی‌ها خود عاملی برای افزایش عدم‌اطمینان در بازار و در نتیجه افزایش قیمت نفت شده است. سناریوهای پیش‌رو؛ نفت تا کجا بالا می‌رود؟

تحلیلگران بازار نفت سناریوهای مختلفی را برای آینده قیمت نفت ترسیم می‌کنند: سناریوی اول: تشدید تنش و جهش قیمت به بالای ۱۰۰ دلار

در صورت شکست کامل مذاکرات و بازگشت درگیری نظامی، قیمت نفت می‌تواند به‌سرعت از مرز ۱۰۰ دلار عبور کند. بانک جهانی پیش‌بینی کرده که حمل‌ونقل از طریق تنگه هرمز تا اواخر سال ۲۰۲۶ به سطح قبل از جنگ باز نخواهد گشت. در این سناریو، اختلال طولانی‌مدت در عرضه می‌تواند قیمت‌ها را به سطوح بسیار بالاتری برساند. سناریوی دوم: تداوم وضعیت «نه جنگ و نه صلح»

در این سناریو که محتمل‌ترین به نظر می‌رسد، تنش‌ها در سطح کنونی باقی می‌ماند و تردد در تنگه هرمز با حجم بسیار محدود ادامه می‌یابد. در این صورت، قیمت نفت در محدوده ۹۰ تا ۱۰۰ دلار تثبیت خواهد شد و «صرف ریسک» همچنان در قیمت‌ها لحاظ می‌شود. سناریوی سوم: توافق و بازگشایی تنگه هرمز

در صورت احیای مذاکرات و دستیابی به توافقی برای بازگشایی تنگه هرمز، قیمت نفت می‌تواند به‌سرعت کاهش یابد. تجربه نشان داده که با هر نشانه‌ای از توافق، قیمت نفت افت قابل‌توجهی داشته است. با این حال، با توجه به بن‌بست فعلی، این سناریو در کوتاه‌مدت چندان محتمل به نظر نمی‌رسد. سوالات متداول کاربران قیمت نفت برنت امروز چند دلار است؟

قیمت نفت برنت امروز پنجشنبه ۲۹ مرداد ۱۴۰۵ حدود ۹۴.۵۰ دلار در هر بشکه است و در برخی لحظات تا ۹۴.۲۳ دلار نیز معامله شده است. علت افزایش قیمت نفت چیست؟

دو عامل اصلی: توقف تقریباً کامل تردد در تنگه هرمز و پایان بی‌نتیجه مهلت ۶۰ روزه آتش‌بس ایران و آمریکا که ریسک ژئوپلیتیک را به شدت افزایش داده است. تنگه هرمز چند کشتی در روز عبور می‌کند؟

طبق داده‌های شرکت کپلر، در روزهای اخیر تنها ۶ تا ۹ کشتی در روز از تنگه عبور می‌کنند، در حالی که این رقم در روزهای عادی بین ۱۳۰ تا ۱۴۰ کشتی بوده است. آیا آتش‌بس ایران و آمریکا تمدید شد؟

خیر. مهلت ۶۰ روزه تفاهم‌نامه اسلام‌آباد روز دوشنبه (۲۶ مرداد) به پایان رسید و دونالد ترامپ اعلام کرد که آمریکا قصد تمدید آن را ندارد. قیمت نفت تا کجا افزایش می‌یابد؟

تحلیلگران سناریوهای مختلفی را مطرح می‌کنند. در صورت تشدید تنش، قیمت نفت می‌تواند از مرز ۱۰۰ دلار عبور کند. در صورت تداوم وضعیت فعلی، نفت در محدوده ۹۰ تا ۱۰۰ دلار تثبیت خواهد شد. تنگه هرمز چه تأثیری بر قیمت بنزین در ایران دارد؟

افزایش قیمت نفت در بازارهای جهانی، به دلیل وابستگی شدید اقتصاد ایران به درآمدهای نفتی و نیز تأثیر آن بر نرخ ارز، می‌تواند به افزایش قیمت بنزین و سایر کالاها در ایران منجر شود. هرچند قیمت بنزین در ایران به‌صورت دستوری تعیین می‌شود، اما افزایش قیمت نفت می‌تواند فشار بر بودجه دولت و نرخ تورم را افزایش دهد. آینده بازار نفت؛ در انتظار روشن شدن تکلیف تنگه هرمز

بازار نفت جهان در شرایطی بی‌سابقه قرار گرفته است. تنگه هرمز، این شاهرگ حیاتی انرژی، برای نخستین‌بار در تاریخ مدرن به‌طور مؤثر بسته شده است. هم‌زمان، دیپلماسی برای پایان دادن به جنگ ایران و آمریکا به بن‌بست رسیده است.

در چنین شرایطی، تنها چیزی که مشخص است، عدم‌قطعیت است. سرمایه‌گذاران، شرکت‌های نفتی و مصرف‌کنندگان همه در انتظار روشن شدن تکلیف این بحران هستند. آیا مذاکرات از سر گرفته خواهد شد؟ آیا تنگه هرمز باز می‌شود؟ یا باید منتظر تشدید تنش و جهش بیشتر قیمت نفت باشیم؟

آنچه مسلم است، تا زمانی که این ابهامات پابرجاست، قیمت نفت در سطوح بالا باقی خواهد ماند و هرگونه خبر جدید می‌تواند موجی از نوسان را به بازارهای جهانی و از آنجا به اقتصاد ایران و سفره مردم سرازیر کند. بیشتر بخوانید بن‌بست تنگه هرمز و جهش ۹۱ دلاری نفت، سایه سنگین بر بازار رمزارزها / بیت‌کوین در گیرودار جنگ و صلح قیمت نفت امروز در مسیر انفجار؛ طوفان قیمتی در راه است؟ | اتفاق غیرمنتظره در خاورمیانه؛ هشدار وضعیت قرمز برای بازار انرژی + پشت پرده افزایش تنش و تأثیر آن بر قیمت نفت آتش جنگ بازارها را شعله‌ور کرد / تحلیل روز؛ سقوط سهام در برابر صعود نفت و طلا زنگ خطر در بازار انرژی؛ نفت برنت بعد از جهش ۸ درصدی سقوط کرد | مذاکرات پشت پرده تنگه هرمز قیمت‌ها را شوکه کرد + پیش‌ بینی جدید (تاریخ:جمعه ۹ مرداد ۱۴۰۵) نفت برنت زیر ۶۳ دلار ماند و اوپک نگران شد | تنگه هرمز قیمت نفت جهانی را منفجر می‌کند؟ | پیش‌بینی قیمت نفت خام برنت ۱۰ تیر ۱۴۰۵

بورس24 : سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی با اشاره به بررسی چند طرح برای مدیریت مصرف بنزین گفت افزایش قیمت در نرخ چهارم بنزین فعلاً منتفی است و دولت در حال مطالعه سناریوهای مختلف برای سهمیه‌بندی سوخت است.

عبدالرضا سپهوند، سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی، درباره افزایش قیمت بنزین اظهار کرد: گران شدن قیمت بنزین قطعی نیست و در دولت در دست بررسی است.

وی افزود: چند طرح توسط معاون انرژی رئیس‌جمهور و شرکت ملی پالایش و پخش با کمیسیون انرژی در میان گذاشته شده و این طرح‌ها در حال بررسی هستند.بررسی سناریوهای جدید برای مدیریت مصرف بنزین

نماینده مردم خرم‌آباد و چگنی در مجلس گفت: دولت سه سناریو برای سهمیه‌بندی بنزین دارد که کاهش مصرف در اولویت قرار گرفته و افزایش قیمت، اولویت نخست نیست.

به گفته سپهوند، روشی که در کرمان اجرا شد نیز با همین هدف دنبال شد و بر اساس آن سهمیه بنزین ۵ هزار تومانی به کارت سوخت مردم اضافه شد.

وی توضیح داد: در این طرح، سهمیه مصرف شامل ۶۰ لیتر بنزین ۱۵۰۰ تومانی، ۵۰ لیتر بنزین ۳۰۰۰ تومانی و ۴۰ لیتر بنزین ۵ هزار تومانی شد.نرخ چهارم بنزین فعلاً اجرا نمی‌شود

سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس با اشاره به اجرای این طرح از ابتدای مردادماه گفت: این طرح تاکنون موفق بوده و قیمت ۸۷۲۰۰ تومانی که مطرح شده بود، متوقف شد و اصلاً اجرا نشد.

سپهوند تأکید کرد: فعلاً برنامه‌ای برای قیمت چهارم بنزین وجود ندارد و افزایش قیمت در این نرخ منتفی است.

وی در پاسخ به این پرسش که افزایش قیمت بنزین تا چه زمانی منتفی خواهد بود، گفت: فعلاً تا زمانی که روش‌های غیرقیمتی اعمال شوند، افزایش قیمت در دستور کار نیست.

این نماینده مجلس همچنین احتمال داد برای درصد محدودی از مصرف‌کنندگان با مصرف بالا یا خودروهای لوکس که هم‌اکنون نیز از بنزین سوپر استفاده می‌کنند، نرخ چهارمی در جایگاه‌ها عرضه شود تا مشکلی برای تردد آنها ایجاد نشود.وضعیت تولید و ذخایر بنزین کشور

سپهوند درباره وضعیت ذخایر بنزین کشور اظهار کرد: ذخایر در شرایط مناسبی قرار دارد، هرچند نسبت به سال گذشته کاهش یافته و تلاش می‌شود این کاهش جبران شود.

وی همچنین گفت تولید بنزین پالایشگاه‌های کشور در وضعیت مناسبی قرار دارد و نسبت به سال گذشته حدود ۱۰ میلیون لیتر به میزان تولید اضافه شده است.

بورس24 : رئیس‌جمهور با تأکید بر ضرورت استمرار تأمین برق صنایع و جلوگیری از توقف خطوط تولید، خواستار رفع موانع اجرای مصوبات تأمین برق صنایع و اصلاح سازوکارهای اجرایی متناسب با ضرورت حفظ تولید و اشتغال شد.

جلسه بررسی آخرین وضعیت اجرای مصوبات تأمین برق صنایع عصر پنجشنبه ۲۸ مرداد ۱۴۰۵ با حضور مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، وزیر صنعت، معدن و تجارت، معاون اجرایی رئیس‌جمهور و معاونان وزارت نیرو برگزار شد.

در این جلسه، آخرین وضعیت اجرای هفت مصوبه پیشین در حوزه تأمین برق صنایع بررسی شد و میزان پیشرفت اقدامات، موانع اجرایی، چالش‌های موجود و عوامل مؤثر بر عدم تحقق کامل برخی مصوبات مورد ارزیابی قرار گرفت.تأکید دولت بر جلوگیری از توقف خطوط تولید

رئیس‌جمهور با تأکید بر اجرای کامل تصمیمات اتخاذشده، خواستار شناسایی دقیق دلایل عدم اجرای برخی مصوبات و ارائه راهکارهای عملیاتی برای رفع موانع شد.

پزشکیان اظهار کرد: باید مشخص شود چرا برخی مصوبات به‌صورت کامل اجرا نشده و چه سازوکارهایی می‌تواند برای رفع موانع و تضمین اجرای تصمیمات اتخاذشده به کار گرفته شود.

وی با اشاره به شرایط ناشی از ناترازی برق در کشور، این وضعیت را عاملی برای افزایش فشار بر صنعت برق دانست و گفت کارکنان صنعت برق به‌صورت شبانه‌روزی تلاش می‌کنند ضمن تأمین برق بخش خانگی و عمومی، امکان تأمین برق صنایع نیز فراهم شود تا چرخه تولید کشور دچار وقفه نشود.ضرورت اصلاح سازوکارها برای حمایت از تولید

رئیس‌جمهور با تأکید بر ضرورت ایجاد تعادل میان حمایت از تولید و حفظ پایداری صنعت برق گفت: اگر استمرار تولید و فعالیت صنعتی یک ضرورت حیاتی برای اقتصاد کشور است، سازوکارهای اجرایی نیز باید متناسب با این ضرورت اصلاح شود.

پزشکیان تأمین برق صنایع را نیازمند یک نگاه ملی دانست و اظهار کرد توقف تولید علاوه بر آسیب به بنگاه‌های اقتصادی، می‌تواند آثار مستقیمی بر اشتغال و معیشت نیروی کار داشته باشد.

وی همچنین مدیریت مصرف، کنترل بار، افزایش بهره‌وری انرژی و اصلاح الگوی مصرف را از الزامات همراهی صنایع با برنامه‌های مدیریت ناترازی برق عنوان کرد.بررسی روش‌های جدید تأمین برق صنایع

در ادامه این جلسه و در راستای رفع موانع اجرای مصوبات تأمین برق صنایع، مقرر شد سازوکار تأمین بخشی از برق مورد نیاز صنایع بزرگ از طریق خرید برق عرضه‌شده توسط وزارت نیرو در بورس انرژی با قیمت و شرایط اقتصادی مناسب مورد استفاده قرار گیرد و بخش باقی‌مانده نیاز برق این صنایع نیز از سوی وزارت نیرو تأمین شود.

همچنین مقرر شد موضوع انتقال بخشی از بار مصرفی صنایع از روزهای اوج مصرف به روز جمعه، با هدف مدیریت بار شبکه و کاهش فشار در دوره‌های اوج مصرف، در شورای عالی کار بررسی و تصمیم‌گیری شود.

بر اساس تصمیمات این جلسه، زمینه لازم برای استفاده صنایع از برق وارداتی نیز با بهره‌گیری از ظرفیت‌های وزارت نیرو و پیش‌بینی حمایت‌های مورد نیاز فراهم خواهد شد.

همچنین به دستور رئیس‌جمهور مقرر شد روند اجرای هفت مصوبه مرتبط با تأمین برق صنایع به‌صورت مستمر و روزانه از سوی معاونت اجرایی رئیس‌جمهور پایش شود و گزارش‌های لازم درباره میزان پیشرفت، موانع و اقدامات انجام‌شده ارائه شود.

به گزارش اصلاحات نیوز؛

احسان جان‌محمدی، رئیس انجمن صنفی CNG، در میزگرد رفع ناترازی بنزین با اشاره به دلایل ایجاد ناترازی در حوزه سوخت، اظهار کرد: اگر بخواهیم طرح مسئله و راهکار اصلاح را مطرح کنیم، باید به این سمت برویم که دلیل ایجاد ناترازی چه بوده است؛ چرا که اگر دلیل ایجاد این مسئله مشخص شود، می‌توانیم راحت‌تر توسعه پیدا کنیم و به سمت حل آن برویم.

وی افزود: دلیل ایجاد بیش از ۹۰ درصد توسعه CNG، توجه و سیاست‌های دولت‌های مختلف، وزارتخانه‌های مختلف و در نهایت خود مردم بوده است که این توجه به‌مرور ضعیف و ضعیف‌تر شده است. در حال حاضر اولین کار ما این است که این دو نقطه، یعنی ناترازی و CNG، به هم متصل شوند و بتوانیم حداقل به عنوان راهکار اولیه، این دو موضوع را در کنار یکدیگر ببینیم و معضل CNG را که برای جایگاه‌ها اتفاق افتاده است، حل کنیم.

رئیس انجمن صنفی CNG ادامه داد: این بنگاه‌های اقتصادی خصوصی روزبه‌روز ضعیف‌تر می‌شوند و باید آنها را فعال کنیم. قطعا در جامعه باید درباره این موضوع صحبت کنیم، اما شاید بهتر باشد به جای شعاری صحبت کردن، درست و دقیق صحبت کنیم.

جان‌محمدی با بیان اینکه دو راهکار را می‌توان در نظر گرفت، گفت: یک راهکار، افزایش مصرف CNG و کاهش مصرف انرژی است و راهکار دیگر، راهکار قیمتی است که قطعا یکی از مهم‌ترین دلایل ما همین موضوع است. می‌توان با اصلاح قیمت در بخش خانوار‌ها و موارد دیگر این کار را انجام داد. البته راهکار‌های قیمتی در اختیار دولت است و باید مشخص شود که آیا افزایش قیمت بنزین می‌تواند به کاهش مصرف یا تحقق اهداف مورد نظر منجر شود یا خیر.

وی افزود: موضوع دوم، سوختی است که در حال حاضر زیرساخت آن ایجاد شده و دولت حدود چهار تا پنج میلیارد دلار در این حوزه سرمایه‌گذاری کرده است. باید از این سرمایه‌گذاری عظیم، بهره‌مندی کامل داشته باشیم. اگر دولت بتواند فاصله قیمتی بین هزینه بنزین برای کسی که از آن استفاده می‌کند و CNG ایجاد کند، قطعا می‌تواند برای مصرف‌کننده جذابیت ایجاد کند.

رئیس انجمن صنفی CNG با اشاره به مشکلات موجود در این حوزه تصریح کرد: این موضوع ممکن است در برخی بخش‌های جامعه مشکلاتی داشته باشد و ما همیشه پیشنهاد می‌دهیم که علاوه بر راهکار قیمتی، مشوق‌هایی نیز برای مصرف‌کنندگان در نظر گرفته شود.

وی با اشاره به تعداد خودرو‌های CNG سوز در کشور گفت: حدود چهار تا چهار و نیم میلیون خودروی CNG در سطح کشور داریم که متأسفانه به دلیل مشکلاتی که در وزارتخانه‌ها وجود داشته، شناسایی دقیق آنها هنوز انجام نشده است. برآورد‌های اولیه نشان می‌دهد بین چهار تا چهار و نیم میلیون خودرو داریم که این تعداد حدود ۲۰ درصد خودرو‌های کل کشور است.

جان‌محمدی ادامه داد: از آنجا که خودرو‌های ما عمدتا در تاکسی‌ها، وانت‌های باری و حمل‌ونقل عمومی استفاده می‌شوند، برآورد ما این است که بین ۲۴ تا ۲۶ درصد پیمایش حمل‌ونقل با این خودرو‌ها انجام می‌شود. اگر به‌طور متوسط ۲۵ درصد را در نظر بگیریم، در حال حاضر حدود ۱۳ تا ۱۶ درصد و به‌طور متوسط ۱۵ درصد از مصرف سوخت حمل‌ونقل کشور مربوط به CNG است.

وی با اشاره به موضوع تولید خودرو‌های دوگانه‌سوز اظهار کرد: موضوع بعدی به خودروسازان برمی‌گردد. ما همیشه در این زمینه شعاری صحبت کرده‌ایم، در حالی که خودرو‌های ما مصرف بالایی دارند. اسناد بالادستی همیشه تأکید داشته‌اند که خودروسازان مکلف هستند حداقل ۳۰ درصد تولید خود را به خودرو‌های دوگانه‌سوز اختصاص دهند، اما ما در سال‌های اخیر بین صفر تا چهار یا پنج درصد تولید دوگانه‌سوز داشته‌ایم. فاصله بین این میزان و ۳۰ درصد، فاصله بسیار بزرگی است و باعث می‌شود خودرو‌های جدید ما عمدتا دوگانه‌سوز نباشند.

رئیس انجمن صنفی CNG با اشاره به خودرو‌های فرسوده گفت: موضوع بعدی، خودرو‌های فرسوده است که این موضوع هم باید مورد توجه قرار گیرد. این موضوع یکی از اولویت‌های ما برای بحث رفع ناترازی است و نشان می‌دهد که CNG شاید امروز موضوعی باشد که باید بیشتر درباره آن صحبت کنیم.

وی افزود: در یک ماه گذشته، هر زمان که در مجلس شورای اسلامی، دولت و میان کارشناسان درباره بنزین صحبت شده، همه به موضوع CNG نیز اشاره کرده‌اند، اما قطعا فقط با گفتن اینکه این اتفاق باید بیفتد، اتفاقی رخ نمی‌دهد. ما حتی امسال ۵۰۰ میلیارد تومان برای جایگاه‌ها هزینه کرده‌ایم تا فقط به مردم نشان دهیم که CNG همچنان وجود دارد و می‌توانند از CNG در سبد سوخت خود استفاده کنند. این اقدام تأثیر چندان بزرگی نداشت، اما بی‌تأثیر هم نبود.

جان‌محمدی ادامه داد: طبق آمار‌های ما، بین یک تا دو میلیون لیتر از مصرف بنزین کاهش پیدا کرده است و این نشان می‌دهد که اگر برای مصرف‌کننده راهکار و مشوق داشته باشیم، قطعا می‌توانیم جذابیتی برای استفاده از CNG ایجاد کنیم.

وی تصریح کرد: دولت باید در نگاه خودش تصمیم بگیرد که مشوق‌ها را ارائه دهد یا خیر. در غیر این صورت، می‌توان با کنترل سهمیه‌ها، افزایش فاصله قیمتی و سیاست‌های کلان دولتی، مصرف را مدیریت کرد. در حال حاضر طی پنج سال و پنج ماه گذشته، حدود ۱۷ درصد کاهش مصرف CNG داشته‌ایم و در این مدت با تمام راهکار‌هایی که بخش خصوصی انجام داده، حدود ۷ درصد کاهش مصرف نیز ثبت شده است.

جان‌محمدی هشدار داد: روزی که این ۱۵ درصد را به‌زودی از دست بدهیم، باید توجه کنیم که از چهار و نیم میلیون خودروی CNG سوز و زیرساخت‌های ایجادشده، چه چیزی باقی می‌ماند.

رئیس انجمن صنفی CNG ادامه داد: دولت یا حتی بخش خصوصی می‌تواند در این زمینه وارد شود، برای تعویض مخازن سرمایه‌گذاری کند و تسهیلات بدهد، اما، چون نگاه مثبتی به این موضوع وجود نداشته، عملا این مسئله کنار گذاشته شده است. اکنون بسیاری از خودرو‌ها به دلیل مشکلات مربوط به معاینه فنی، بدون معاینه فنی تردد می‌کنند تا هزینه بیشتری متوجه آنها نشود، در حالی که این موضوع می‌تواند جایگاه و مخزن را در معرض مخاطره قرار دهد. خودرو‌های CNG سوز عمدتا عمر بالایی دارند و مخزن آنها باید پس از ۱۵ سال مورد تست قرار گیرد و معاینه فنی دریافت کند.

جان‌محمدی با اشاره به وضعیت اقتصادی جایگاه‌های CNG گفت: در کنار این مسائل، حدود دو هزار و ۳۰۰ بنگاه اقتصادی و جایگاه CNG داریم که هر سال با کاهش مصرف CNG و کاهش درآمد مواجه بوده‌اند و اقتصاد آنها به‌روز نشده است. قطعا یک نوسازی عظیم نیز باید در صنعت جایگاه‌داری انجام شود.

وی در ادامه گفت: اگر امروز تصمیم بگیریم قیمت بنزین را افزایش دهیم، به این امید که CNG جایگزین شود و مصرف CNG از ۱۵ درصد به ۳۰ درصد برسد، باید ببینیم آیا از نظر سخت‌افزاری واقعا ظرفیت لازم در جایگاه‌ها وجود دارد یا خیر.

رئیس انجمن صنفی CNG افزود: اگر پایش میدانی انجام شود، می‌توان دید که با همین تعداد جایگاه و حتی با همین تعداد خودرو، ظرفیت عرضه CNG تقریبا بین ۳۵ تا ۴۰ درصد وجود دارد و با همین تعداد جایگاه، اگر ۱۴ ساعت فعال باشند، می‌توانند این میزان گاز را عرضه کنند.

در ادامه عماد رفیعی-مدیر دفتر مدیریت مصرف شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران-اظهار کرد: در جریان جنگ، تنها یکی از واحد‌های پالایشی به‌صورت مستقیم مورد اصابت قرار گرفت که حدود نیمی از ظرفیت خود را از دست داد. همچنین آسیب به انبار نفت ری و برخی پالایشگاه‌های گازی پارس جنوبی، بر تولید و زنجیره تامین فرآورده‌ها اثر گذاشت.

وی افزود: در مقطعی حدود ۲۳۰ هزار بشکه از تولید کشور از دست رفت، اما بخش قابل‌توجهی از این ظرفیت بازیابی شده و نزدیک به ۵۰ درصد آن بازگشته است. ضمن آنکه پالایشگاه ستاره خلیج‌فارس نیز همچون گذشته با ظرفیت کامل در سرویس قرار دارد و آسیبی به ظرفیت تولید آن وارد نشده است.

رفیعی با اشاره به آسیب انبار نفت ری یادآورشد: این حادثه به‌طور مقطعی بر عملیات لجستیک و توزیع بنزین اثر گذاشت، اما حتی در روز وقوع حادثه و در میانه جنگ نیز توزیع بنزین در تهران متوقف نشد و کمبودی در عرضه رخ نداد.

وی ادامه داد: عملیات بازیابی مخازن در حال انجام است و اکنون حدود ۵۰ درصد ظرفیت این انبار برای عملیات لجستیک مورد استفاده قرار می‌گیرد. بخش دیگری از نیاز تهران نیز از پالایشگاه‌های کشور، از جمله پالایشگاه اراک، تامین می‌شود؛ ضمن اینکه پیش از جنگ نیز سهمی از بنزین مورد نیاز تهران از این پالایشگاه تامین می‌شد.

مدیر دفتر مدیریت مصرف شرکت ملی پالایش و پخش درباره افزایش ظرفیت تولید بنزین اظهار کرد: ظرفیت تولید بنزین کشور پیشتر به حدود ۱۱۰ میلیون لیتر در روز رسیده بود و اکنون با استفاده بیشتر از ظرفیت پتروشیمی‌ها، این رقم افزایش یافته است. در کنار پالایشگاه ستاره خلیج‌فارس، پتروشیمی نوری نیز بخشی از تولید خود را در اختیار شبکه تامین بنزین قرار داده است.

وی خاطر نشان کرد: با اقدامات انجام‌شده در پالایشگاه آبادان، تولید این پالایشگاه افزایش یافت و بخشی از خوراک آن در اختیار پتروشیمی بوعلی قرار گرفت. اکنون روزانه نزدیک به ۹ میلیون لیتر بنزین از پتروشیمی بوعلی دریافت می‌شود و مجموع ظرفیت تولید بنزین در پالایشگاه‌ها و پتروشیمی‌ها به حدود ۱۳۰ میلیون لیتر در روز رسیده است.

رفیعی با تاکید بر موقتی بودن این راهکار اذعان داشت: تامین بنزین از پتروشیمی‌ها از نظر هزینه، تفاوت معناداری با واردات برای دولت ندارد؛ زیرا این محصولات پیش از این قابلیت صادرات داشتند. از این رو، استفاده از ظرفیت پتروشیمی‌ها می‌تواند مشکل را در کوتاه‌مدت مدیریت کند، اما راه‌حل پایدار ناترازی بنزین نیست.

وی ادامه داد: نقطه عطف تراز تولید و مصرف بنزین به سال ۱۳۹۹ بازمی‌گردد؛ سالی که بهره‌برداری از پالایشگاه ستاره خلیج‌فارس، کاهش مصرف ناشی از همه‌گیری کرونا و اصلاح قیمت بنزین در اواخر سال ۱۳۹۸، همزمان رخ داد.

رفیعی تشریح کرد: در سال ۱۳۹۹، بنزین به نخستین کالای صادراتی غیرنفتی ایران تبدیل شد و حدود سه میلیارد دلار ارزآوری داشت؛ اما اکنون کشور با واردات بنزین مواجه است که هزینه‌ای در حدود سه میلیارد دلار به همراه دارد. این تغییر، در مجموع نزدیک به ۶ میلیارد دلار فشار بر تراز ارزی کشور وارد می‌کند و می‌تواند آثار تورمی داشته باشد.

وی با اشاره به روند مصرف بنزین اظهار کرد: متوسط مصرف روزانه بنزین در سال ۱۴۰۱ حدود ۹۸ میلیون لیتر، در سال ۱۴۰۳ حدود ۱۲۳ میلیون لیتر و در سال ۱۴۰۴ حدود ۱۲۹ میلیون لیتر بوده است. پیش‌بینی می‌شد در صورت نبود شرایط جنگی، مصرف امسال از ۱۳۴ میلیون لیتر در روز عبور کند؛ با این حال، برآورد فعلی برای میانگین مصرف تا پایان سال حدود ۱۳۲ میلیون لیتر در روز است.

رفیعی افزود: در برخی روز‌های اخیر، مصرف بنزین حتی به حدود ۱۵۳ میلیون لیتر در روز رسید. رشد متوسط سالانه مصرف در پنج سال گذشته بین ۶ تا هشت درصد بوده که روندی کم‌سابقه و نگران‌کننده به شمار می‌رود.

وی یکی از عوامل رشد مصرف را فاصله میان تولید و اسقاط خودرو دانست و گفت: در سال ۱۴۰۳ حدود یک میلیون و ۲۴۰ هزار دستگاه خودرو تولید شد، اما شمار خودرو‌های اسقاطی حدود ۲۴۹ هزار دستگاه بود. در سال ۱۴۰۴ نیز روند اسقاط خودرو با فاصله قابل‌توجهی از تولید قرار دارد.

مدیر دفتر مدیریت مصرف شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران گفت: بر اساس هدف‌گذاری برنامه هفتم پیشرفت، باید سالانه ۵۰۰ هزار دستگاه خودرو از رده خارج شود، اما میانگین اسقاط خودرو در پنج سال اخیر کمتر از ۱۰۰ هزار دستگاه بوده است؛ بنابراین تا رسیدن به هدف تعیین‌شده فاصله زیادی وجود دارد.

به گفته او مصرف روزانه سی‌ان‌جی در سال ۱۴۰۰ به حدود ۲۴.۷ میلیون مترمکعب رسید، اما این میزان در سال‌های بعد روند نزولی پیدا کرد و سال گذشته به حدود ۱۵.۸ میلیون مترمکعب رسید. پیش‌بینی می‌شود در صورت نبود سیاست موثر، مصرف سی‌ان‌جی امسال به کمتر از ۱۵ میلیون مترمکعب در روز برسد.

رفیعی اعلام کرد: هر مترمکعب سی‌ان‌جی معادل یک لیتر بنزین است؛ بنابراین کاهش حدود ۱۵ میلیون مترمکعبی مصرف سی‌ان‌جی، فشاری معادل نیاز روزانه کشور به واردات ۱۵ میلیون لیتر بنزین ایجاد کرده است.

مدیر دفتر مدیریت مصرف پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران، فرسودگی و تضعیف ناوگان حمل‌ونقل عمومی را عامل مهم دیگر افزایش مصرف سوخت دانست و گفت: به‌جزء تهران که در سال‌های اخیر اقدام‌هایی برای توسعه حمل‌ونقل عمومی انجام شده، در بسیاری از شهر‌های کشور ناوگان عمومی، به‌ویژه اتوبوس‌ها، با فرسودگی و کاهش ظرفیت مواجه است.

رفیعی اظهار کرد: توسعه خطوط مترو در کلانشهر‌ها ضروری است، اما به‌دلیل هزینه سنگین ساخت و زمان طولانی بازگشت سرمایه، در بسیاری از شهر‌ها توسعه ناوگان اتوبوسرانی می‌تواند راهکاری اقتصادی‌تر و سریع‌تر برای کاهش استفاده از خودروی شخصی و مهار مصرف بنزین باشد.