به گزارش سلامت نیوز به نقل از ایرنا،تب تاریخهای رُند برای ثبت تولد نوزاد، سالهاست که به یکی از پدیدههای تکرارشونده در نظام سلامت کشور تبدیل شده است؛ پدیدهای که از ۸۸/۸/۸ آغاز شد و با هر تاریخ مشابه، دوباره توجه برخی خانوادهها را به خود جلب میکند؛ تا جایی که گاهی زمان تولد نوزاد، نه بر اساس مصلحت پزشکی، بلکه با هدف ثبت یک تاریخ خاص در شناسنامه تعیین میشود.
در نگاه نخست، شاید انتخاب یک تاریخ متفاوت، تصمیمی شخصی و بیاهمیت به نظر برسد؛ اما پزشکان هشدار میدهند که تعجیل یا تأخیر غیرضروری در زایمان، میتواند روند طبیعی تکامل جنین را مختل کرده و نوزاد را در معرض عوارضی مانند نارس بودن، مشکلات تنفسی، بستری در بخش مراقبتهای ویژه و حتی تهدید حیات قرار دهد.
این تصمیم تنها سلامت نوزاد را تحت تأثیر قرار نمیدهد؛ سزارین بدون دلایل پزشکی، خطراتی همچون خونریزی، عفونت، عوارض بیهوشی، آسیب به رحم و افزایش خطر بارداریهای بعدی را نیز برای مادر به همراه دارد؛ به همین دلیل، انجام زایمان پیش از موعد یا با تأخیر، صرفاً به درخواست خانواده، از نظر پزشکی پذیرفته نیست.
وزارت بهداشت اعلام کرده است که با رصد آمار سزارین در بیمارستانها، افزایش غیرمتعارف این عمل در تاریخهای خاص را بررسی میکند و در صورت احراز تخلف، علاوه بر برخورد انتظامی با پزشک، بیمارستان نیز با کاهش درجه اعتباربخشی و پیامدهای مالی روبهرو خواهد شد. در موارد آشکار نیز امکان ارجاع پرونده به مراجع قضایی وجود دارد.
در شرایطی که شبکههای اجتماعی و فرهنگ خودنمایی، گاهی یک عدد در شناسنامه را به موضوعی برای تفاخر تبدیل کردهاند، کارشناسان معتقدند تغییر این نگرش، بیش از هر چیز نیازمند فرهنگسازی است؛ چرا که هیچ تاریخ رُندی، ارزش به خطر انداختن سلامت و آینده یک انسان را ندارد.
با این حال، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دانشگاههای علوم پزشکی هر سال موضوع را زیر نظر دارند و با متخلفان برخورد میکنند.
«حسین حاجی میرزایی» رئیس مرکز صدور پروانهها، نظارت و اعتباربخشی امور درمان وزارت بهداشت در گفتوگو با خبرنگار سلامت ایرنا در این زمینه گفت: معاونتهای درمان دانشگاههای علوم پزشکی بر بیمارستانها نظارت دارند و اگر تعداد سزارینها از حد معمول خارج شود، مسئولان فنی بیمارستانها باید در این زمینه پاسخگو باشند و با متخلفان برخورد میشود. همچنین کمیتههای ترویج زایمان طبیعی در بیمارستانها فعال هستند و معاونتهای درمان نیز میزان انجام سزارین در بیمارستانها را بررسی کرده و اگر در یک روز مشخص، این تعداد افزایش پیدا کرده باشد، فرآیندهای انضباطی بیمارستان فعال میشود.
وی درباره تعداد معمول زایمان سزارین اظهار کرد: این تعداد در بیمارستانهای مختلف بر اساس تعداد متخصصان، اتاق عمل فعال و حتی تعداد اتاق زایمان، متفاوت است و در نتیجه هر بیمارستان با آمار خودش مقایسه میشود. اگر تعداد سزارینها نسبت به روزهای عادی سال تفاوت زیادی داشته باشد، تخلف محسوب خواهد شد. چه برخوردی با پزشک یا بیمارستانهای متخلف انجام میشود؟
موضوع دیگر، برخورد با پزشک یا بیمارستانهای متخلف است که در تعداد سزارینهای آنها در تاریخ مشخصی از حد و اندازه معمول خارج میشود.
حاجی میرزایی در این زمینه اظهار کرد: پزشک متخصص باید در کمیتههای زایمان طبیعی بیمارستان پاسخگو باشد که آیا سزارین انجام شده بر اساس اندیکاسیونهای پزشکی (دلیل قابل قبول) بوده یا خیر. به طور مثال باید دوران رشد جنین تکمیل شده باشد همچنین بررسی میشود که آیا مادر نیازمند سزارین بود یا میتوانست زایمان طبیعی انجام بدهد؛ برخورد دیگر درباره وقت اتاق عمل و فرآیندهاست که در این زمینه مسئول فنی بیمارستان باید پاسخگو باشد.
وی ادامه داد: اگر تخلف فردی و مربوط به پزشک باشد به سازمان نظام پزشکی به عنوان تخلف انتظامی ارجاع داده میشود. اگر تخلف فرآیندی و بیمارستانی باشد، بر اساس ماده ۳۳ آیین نامه تاسیس بیمارستانها، اگر تذکر سه نوبت تکرار شود، درجه اعتباربخشی بیمارستان، یک درجه افت میکند. وقتی درجه اعتباربخشی بیمارستان افت کند، به برند بیمارستان آسیب وارد شده و در نظر عموم مردم نشان دهنده عدم رعایت استانداردهای خدمت است و از طرفی از نظر درآمدی نیز تا ۳۰ درصد به درآمد بیمارستان آسیب وارد شده و تعرفهها را باید کاهش بدهد. اگر تعجیل یا تاخیر در زایمان باشد، تخلف است
یعنی این طور نیست که یک پدر یا مادر بگوید پولش را میدهم و میخواهم نوزادم در تاریخ رُند به دنیا بیاید؛ زیرا پدر یا مادر نمیتوانند سلامت نوزاد را تضمین کنند و این پزشک است که علاوه بر آگاهی نسبت به سلامت مادر و نوزاد، در صورت تخلف باید پاسخگو باشد.
رئیس مرکز صدور پروانهها، نظارت و اعتباربخشی امور درمان وزارت بهداشت در این زمینه گفت: بیمار یا مادر شناختی از تکامل و رشد جنین ندارد و این موضوع را پزشک معالج میداند و باید پاسخگو باشد که اگر سزارین انجام داده، آیا رشد جنین تکمیل شده است؟ علاوه بر معاینههای پزشک معالج، باید پاراکلینیک هم این موضوع را تایید کند. به طور مثال سونوگرافی و معاینه ماما در ابتدای بستری مادر در بیمارستان هم باید تایید کند.
وی ادامه داد: به همین دلیل، کمیته ترویج زایمان طبیعی در بیمارستان، اندیکاسیون انجام سزارین را بررسی کرده و اگر تعجیل یا تاخیر وجود داشته باشد، به عنوان تخلف انتظامی محسوب میشود و از طرفی پیگیری در مراجع قضایی هم محفوظ است. یعنی اگر تخلف واضح باشد، پزشک به دادسرای رسیدگی به جرایم پزشکی معرفی خواهد شد. اگر به بررسی تکمیلی نیاز باشد، کمیسیونهای تکمیلی در سازمان نظام پزشکی با حضور متخصصان مربوطه، موضوع را بررسی خواهند کرد. چه آسیبهایی متوجه نوزاد و مادر است؟
نوزادان به دلیل به دنیا آمدن پیش از موعد، امکان دارد که در معرض مشکلات متعددی از جمله مشکلات تنفسی قرار بگیرند. از طرفی سزارین میتواند باعث بروز خطرهایی برای مادر باردار شود.
حاجی میرزایی در این زمینه گفت: مهمترین تهدید مربوط به سلامت نوزاد است؛ از طرفی خطرهایی متوجه مادر باردار است زیرا سزارین عوارضی دارد، از جمله بیهوشی مادر یا بیحسی نخاعی مطرح است. عوارضی مانند چسبندگی رحم به مثانه، خونریزی رحم و خطر برای زایمان بعدی نیز وجود دارد زیرا مادری که یک بار رحم او باز شده، احتمال پاره شدن مجدد رحم برای مادر وجود دارد و باید سزارین مجدد انجام شود. سزارین یک مسیر غیرطبیعی محسوب میشود و بنابراین باید دلیل وجود داشته باشد؛ به طور مثال اینکه اندازه جنین این قدر بزرگ باشد یا جوری قرار گرفته که نمیتواند از مسیر طبیعی عبور کرده و زایمان انجام شود همچنین اینکه زایمان طبیعی برای مادر خطرهایی داشته باشد، اندیکاسیون برای سزارین وجود دارد.
وی افزود: نوزاد در رحم مادر و در شرایطی است که تغذیه و تنفس صورت میگیرد؛ باید ریهها و وزن و اندام نوزاد آماده قرار گرفتن در شرایط بیرون از رحم مادر باشد ولی اگر ریهها تکمیل نشده باشد و زود به دنیا بیاید، دچار تنگی نفس شده و بعد از زایمان باید در آی سی یو نوزادان بستری شود. از طرفی کلیه نوزاد باید قدرت دفع ادرار داشته و دستگاه گوارش قدرت هضم شیر مادر را داشته باشد؛ بنابراین مهمترین موضوع، حیات نوزاد است.
رئیس مرکز صدور پروانهها، نظارت و اعتباربخشی امور درمان وزارت بهداشت تصریح کرد: اگر نوزاد زود به دنیا بیاید، حیات او دچار تهدید شده و پزشک معالج باید به عنوان اولین نفر پاسخگو باشد و سپس مسئولان بیمارستان در این زمینه باید پاسخ بدهند. درباره این یکی چشم و همچشمی نکنید
ماجرای تاریخ تولد رُند، چیزی بیش از پوشیدن لباسهای مارک، گوشی تلفن گرانقیمت، اجارهنشینی در بالای شهر و نشستن پشت فرمان اتومبیل شاسی بلند از دم قسط است؛ اینجا جان یک انسان و خطرهای حال و آینده او مطرح است؛ اینکه فقط به یک عدد در شناسنامه و لاکچری بازی فکر کرده و به احتمال آسیب به نوزاد و مشکلات جسمی و روانی او فکر نکنیم، چیزی فراتر از خودخواهی است و نباید درباره این یکی، چشم و همچشمی کرد و با تاریخ تولد، پُز داد.
هرچند نظارتها در وزارت بهداشت و دانشگاههای علوم پزشکی وجود دارد، اما به نظر میرسد که باید اقدامات فرهنگی بیشتری برای تغییر طرز فکر این پدران و مادران انجام شود.
