غربالگری ۳ سرطان شایع در کشور / خدمات تسکینی و حمایتی با اجرای الگوی جدید

به گزارش آفتاب نیوز،

دکتر علیرضا دلاوری درباره غربالگری سرطان روده بزرگ اظهار کرد: سرطان روده بزرگ جزو سرطان‌های در حال افزایش در دنیا بشمار می‌رود. آمار و ارقام در ارتباط با سرطان روده بزرگ متفاوت است. برخی کشورها، سرطان روده بزرگ را دومین سرطان و برخی کشور‌ها نیز این بیماری را سومین سرطان شایع معرفی کرده‌اند.

او درباره وضعیت سرطان روده بزرگ در ایران گفت: سرطان روده بزرگ، سیری سعودی در ایران دارد. تغییر عادات غذا خوردن، چاقی، کاهش فعالیت فیزیکی و همچنین حرکت جامعه در مسیر سالمندی از عوامل خطر سرطان روده بزرگ به حساب می‌آیند.

این فوق‌تخصص گوارش و کبد با بیان اینکه سرطان روده بزرگ قابل‌پیشگیری است، تصریح کرد: با توجه به اینکه سرطان روده بزرگ قابل‌پیشگیری است، غربالگری برای این بیماری در نظر گرفته‌اند. سرطان روده بزرگ جزو معدود سرطان‌های قابل‌پیشگیری است و به همین دلیل برای این بیماری غربالگری درنظر گرفته‌اند.

این پزشک درباره برنامه‌های غربالگری سرطان گفت: برنامه‌های غربالگری بر اساس امکانات کشور‌ها و میزان بروز یک سرطان در طی یک سال در نظر گرفته می‌شود. به طور مثال، در گذشته گفته می‌شد که تمام افراد بالای ۵۰ سال در کشور آمریکا باید غربالگری سرطان روده بزرگ داشته باشند؛ در حال حاضر، این سن را به ۴۵ سال کاهش داده‌اند.
دلاوری ادامه داد: با توجه به اینکه سرطان روده بزرگ در مردان شایع‌تر است، در برخی کشور‌ها سن غربالگری سرطان روده بزرگ برای مردان نسبت به زنان کمتر است.

او درباره بروز سرطان روده بزرگ در ایران گفت: طی ۱۰ سال گذشته، میزان بروز سرطان روده بزرگ در ایران ۱۱ در هر ۱۰۰ هزار نفر در سال بود؛ در حال حاضر، این عدد به ۱۸ در هر ۱۰۰ هزار نفر طی یک سال رسیده است. به عبارت دیگر، این بیماری حدود ۵۰ درصد طی یک دهه افزایش یافته است. این افزایش، مهر تاییدی برای لزوم غربالگری این سرطان به شمار می‌رود.

این فوق‌تخصص گوارش و کبد درباره روش‌های غربالگری گفت: روش‌های غربالگری متعددی مانند تست DNA در مدفوع وجود دارد تست‌های توسعه یافته به حساب می‌آید. این تست‌های غربالگری کم‌وبیش وارد کشور شده و همچنین وارد کشور خواهد شد.

او با بیان اینکه بهترین تست‌های غربالگری سرطان روده ۲ مورد است، اظهار کرد: «بررسی خون مخفی در مدفوع» و «کلونوسکوپی» دو روش عمده غربالگری سرطان روده بزرگ است. اگر بخواهیم تمام افراد بالای ۵۰ سال در کشور را کلونوسکوپی کنیم، امکانات مورد نیاز در دسترس نیست و شاید نیازی به این موضوع نداشته باشیم.

دلاوری گفت: برای تست FIT که خون مخفی در مدفوع را نشان می‌دهد، این تست به ناشتا بودن و محدودیت غذایی سه روزه مانند تست‌های غربالگری گذشته نیاز ندارد. خوشبختانه، تست FIT در شبکه بهداشتی کشور انجام می‌شود.

این استاد دانشگاه علوم‌پزشکی تهران گفت: افرادی که تست خون مخفی در مدفوع آنها مثبت می‌شود باید کلونوسکوپی انجام دهند. همچنین افرادی که در خانواده آنها افراد مبتلا به سرطان روده بزرگ حضور دارند در معرض خطر به حساب می‌آیند و باید به طور حتم نسبت به انجام کلونوسکوپی اقدام کنند.

دلاوری ادامه داد: ترجیح بر این است افرادی که در خانواده آنها فرد مبتلا به سرطان روده بزرگ حضور دارد، کلونوسکوپی را در ۴۰ سالگی انجام دهند. همچنین اگر خانواده‌ها یک فرد به طور مثال در ۵۵ سالگی به سرطان روده بزرگ مبتلا شده، فرزندان او در ۴۵ سالگی نسبت به انجام کلونوسکوپی اقدام کنند؛ اما باز هم ۴۰ سالگی نسبت به ۴۵ سالگی ارجح به حساب می‌آید. اگر پدر و مادر در ۴۵ سالگی به سرطان روده بزرگ مبتلا شده‌اند، فرزندان آنها می‌بایست در ۳۵ سالگی کلونوسکوپی انجام دهند.

او با بیان اینکه غربالگری خون مخفی در مدفوع باید سالانه انجام شود، خاطرنشان کرد: پس از ۵۰ سالگی، کولونوسکوپی می‌بایست انجام شود. اگر افراد مشکلی نداشتند، کلونوسکوپی را هر ۱۰ سال یکبار انجام دهند و اگر از نظر مالی مشکلی ندارند این تست را هر سه تا ۵ سال یکبار تکرار کنند.

این فوق‌تخصص گوارش و کبد توضیح داد: من از مردم درخواست می‌کنم که تست غربالگری خون مخفی در مدفوع را جدی قلمداد کنند. این تست، ارزان است و نیازی به ناشتا بودن و محدودیت‌های غذایی ندارد.

به گزارش اینتیتر به نقل از ایرنا،‌سلول‌های سرطانی گاهی با پوشاندن خود در لایه‌ای متراکم از مولکول‌های قندی، از گزند سلول‌های ایمنی فرار می‌کنند. پژوهش جدیدی از مؤسسه تحقیقات پزشکی سانفورد برنهام پربیس نشان می‌دهد که این پوشش محافظ، نه‌تنها توسط خود سلول سرطانی، بلکه تحت تأثیر شرایط فیزیکی و تغذیه‌ای اطراف تومور شکل می‌گیرد. این یافته‌ها در نشریه سایِنس اَدوَنسِز/ Science Advances منتشر شده است.این کشف می‌تواند به طراحی روش‌های جدیدی برای مقابله با متاستاز (گسترش به سایر نقاط بدن) و بهبود پاسخ به ایمونوتراپی (ایمنی‌درمانی) منجر شود. تومور‌ها سفت‌تر از بافت سالم هستند

کوین تارپ (Kevin Tharp)، نویسنده ارشد پژوهش، پیش‌تر مشاهده کرده بود که فشار فیزیکی روی سلول‌ها، عملکرد میتوکندری (نیروگاه انرژی سلول) را تغییر می‌دهد. از آنجا که تومور‌های جامد معمولاً محیطی سفت‌تر از بافت طبیعی دارند، او گمان کرد که این شرایط فیزیکی ممکن است تغییرات متابولیکی (تغییر در نحوه مصرف انرژی و مواد توسط سلول‌ها) سرطان را توضیح دهد.

تارپ توضیح داد: تومور‌های اولیه معمولاً سفت‌تر از بافت اطراف خود هستند. این موضوع مرا به این فرضیه رساند که ویژگی‌های زیست‌فیزیکی سلول‌ها بر برنامه‌های متابولیکی تغییریافته تومور‌ها تأثیر می‌گذارند. قند اضافه؛ ماده اولیه سپر محافظ

پژوهشگران سلول‌ها را در ترکیب‌های مختلفی از شرایط فیزیکی و تغذیه‌ای رشد دادند. برخی در محیط‌های سفت مشابه تومور و برخی در شرایط نرم‌تر مشابه بافت سالم قرار گرفتند. همچنین محیط کشت استاندارد با محیط جدیدتری مقایسه شد که ترکیب مواد مغذی بدن انسان را بهتر شبیه‌سازی می‌کند. هر دو محیط در شرایط قند معمولی و قند بالا آزمایش شدند.

تغییر این شرایط، بر ضخامت لایه سطحی قندی به نام گلیکوکالیکس (glycocalyx) تأثیر گذاشت. قند اضافی تنها زمانی ضخامت این پوشش محافظ را افزایش داد که سلول‌ها در محیطی کشت شده بودند که ترکیبات مغذی بدن انسان را بهتر شبیه‌سازی می‌کرد.

تارپ تأکید کرد: ما تفاوت آشکاری بین سلول‌های کشت‌شده در محیط معمولی و سلول‌های کشت‌شده در محیطی که ترکیبات مغذی بدن انسان را بهتر منعکس می‌کند، مشاهده کردیم. نقش کلیدی یک پروتئین در فرار از سیستم ایمنی

پژوهشگران برای یافتن عامل پاسخ به قند اضافی، پروتئین‌های فراوان‌تر در شرایط قند بالا را بررسی کردند. جست‌وجوی آنها به پروتئین فاکتور شوک حرارتی ۱ (HSF۱) منجر شد که پیش‌تر با پیشرفت سرطان پستان و متاستاز (گسترش به سایر نقاط بدن) مرتبط بود.

آزمایش‌ها نشان داد که قندخون بالا تنها زمانی توانایی فرار سلول‌های سرطانی را افزایش می‌دهد که:
۱. پروتئین فاکتور شوک حرارتی ۱ در سلول‌ها وجود داشته باشد؛
۲. سلول‌ها در شرایطی کشت شوند که شرایط فیزیکی و تغذیه‌ای اطراف تومور را شبیه‌سازی کند.

این نتیجه نشان می‌دهد که دارو‌های هدف‌گیرنده فاکتور شوک حرارتی ۱ ممکن است ضخامت لایه قندی را کاهش دهند و سلول‌های سرطانی را برای سیستم ایمنی تشخیص‌پذیرتر کنند.

تارپ توضیح داد: یافته‌های ما نشان می‌دهد که تغییرات در عملکرد میتوکندری منجر به ساخت مولکول‌های قندی روی سطح سلول می‌شود که تشخیص سلول‌های سرطانی را برای سیستم ایمنی دشوار می‌کند. اکنون که این را می‌دانیم، فرصت بزرگی برای کشف دارو ایجاد شده است تا پوشش محافظ را از بین ببریم. معتقدیم که این راهبرد مؤثری برای مقابله با متاستاز و بهبود ایمونوتراپی خواهد بود. قندخون بالا؛ هشداری برای بیماران دیابتی

این یافته‌ها ممکن است به توضیح ارتباط بین قندخون بالا و پیامد‌های سرطان کمک کند. با افزایش سندرم متابولیک و دیابت نوع ۲، قندخون بالا به نگرانی فزاینده‌ای برای بیماران سرطانی تبدیل شده است. پژوهش‌های پیشین قندخون بالا را با خطر بیشتر ابتلا به سرطان و پیامد‌های بدتر پس از درمان مرتبط دانسته‌اند، اما تعداد کمی از مطالعات به فرآیند‌های زیستی این ارتباط پرداخته‌اند.

تارپ تأکید کرد: آنچه یافتیم، سازوکاری پذیرفتنی است که نشان می‌دهد قندخون بالا به گریز سلول‌های سرطانی از سیستم ایمنی کمک می‌کند. این پژوهش راهکاری ارائه می‌دهد تا فرصتی را که قندخون بالا در اختیار تومور‌ها قرار می‌دهد، از بین ببریم. این قندخون بالا اغلب ناشی از سندرم متابولیک و رژیم‌های غذایی امروزی است. گام‌های بعدی

پژوهشگران امیدوارند که این یافته‌ها به طراحی دارو‌هایی منجر شود که با هدف قراردادن لایه قندی محافظ، سلول‌های سرطانی را دوباره در معرض دید سیستم ایمنی قرار دهند. دارو‌های مهارکننده پروتئین فاکتور شوک حرارتی ۱ می‌توانند سپر قندی را از بین ببرند و سلول‌های سرطانی را آسیب‌پذیرتر کنند. این رویکرد به‌ویژه در درمان سرطان‌های متاستاتیک و افزایش اثربخشی ایمونوتراپی مؤثر است.

به گزارش آفتاب نیوز،

عطر زدن روی گردن یکی از عادت‌های رایج هنگام استفاده از عطر است؛ اما نگرانی درباره تماس مستقیم برخی ترکیبات موجود در عطر با پوست، بحث‌هایی درباره اختلالات هورمونی، سلامت باروری و حتی خطرات احتمالی سرطان ایجاد کرده است. با این حال، میزان خطر به نوع ماده، مقدار و مدت مواجهه بستگی دارد و نمی‌توان صرفاً از روی وجود این ترکیبات، عطر زدن روی گردن را عامل سرطان یا ناباروری دانست. در ادامه گزارش «روزیاتو» را می‌خوانید:

عطر زدن روی گردن برای بسیاری از افراد بخشی عادی از آماده شدن روزانه است؛ اما اخیراً ویدیویی پربازدید این سؤال را مطرح کرده که آیا این عادت ساده می‌تواند خطر ابتلا به سرطان یا مشکلات باروری را افزایش دهد؟

این بحث پس از آن بالا گرفت که آنا کاناداس، پژوهشگر حوزه سرطان، در ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی به مخاطبانش توصیه کرد در صورت امکان عطر را مستقیماً روی گردن اسپری نکنند. استدلال او این بود که عطر‌ها مخلوط‌های پیچیده‌ای از مواد شیمیایی هستند و ممکن است ده‌ها یا حتی صد‌ها ترکیب مختلف در آنها وجود داشته باشد.

برخی از این ترکیبات می‌توانند شامل فتالات‌ها، ترکیبات آلی فرار یا VOC‌ها و مواد نگهدارنده یا ترکیباتی باشند که در شرایط خاص فرمالدهید آزاد می‌کنند. پژوهش‌های علمی برخی از این مواد را، بسته به نوع ماده و میزان مواجهه، با اختلالات هورمونی، مشکلات تولیدمثل، حساسیت‌های پوستی و در بعضی موارد نگرانی‌های بالقوه درباره سرطان مرتبط دانسته‌اند.

اما نکته مهم این است که وجود ماده‌ای با پتانسیل زیان‌آور در یک محصول، به‌تنهایی به این معنا نیست که استفاده معمول از آن محصول باعث بیماری می‌شود.

کاناداس نیز در همان ویدیو تأکید کرده بود که این هشدار به معنای خطرناک بودن همه عطر‌ها یا اثبات ارتباط مستقیم میان استفاده از عطر و بروز بیماری نیست. نگرانی اصلی او بیشتر درباره «مواجهه تجمعی» با ترکیبات مختلف موجود در محصولات آرایشی و بهداشتی در طول سال‌های متمادی بود.

او همچنین می‌گوید پوست گردن نسبتاً نازک است و رگ‌های خونی زیادی دارد و غده تیروئید نیز در نزدیکی این ناحیه قرار گرفته است. با این حال، خودش صراحتاً اذعان کرد که در حال حاضر شواهدی وجود ندارد که نشان دهد اسپری کردن عطر روی گردن به‌طور مشخص به تیروئید آسیب می‌زند.

در شبکه‌های اجتماعی گاهی چنین ادعا می‌شود که عطر به دلیل نزدیکی محل اسپری به تیروئید یا غدد لنفاوی، مستقیماً وارد این اندام‌ها می‌شود. از نظر فیزیولوژیک، چنین برداشتی ساده‌سازی بیش از حد ماجراست. مواد جذب‌شده از پوست ابتدا وارد جریان خون می‌شوند و صرفاً نزدیک بودن یک بخش از پوست به یک اندام داخلی به معنای دریافت دوز بیشتر توسط آن اندام نیست.

بخشی از نگرانی‌های مطرح‌شده درباره عطر‌ها به فتالات‌ها مربوط می‌شود. برخی فتالات‌ها به‌عنوان حلال یا تثبیت‌کننده در محصولات عطری استفاده شده‌اند و دسته‌ای از آنها به‌دلیل احتمال اثر بر سیستم هورمونی و تولیدمثل مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته‌اند. با این حال، همه فتالات‌ها یکسان نیستند و مقررات مربوط به انواع مختلف آنها نیز متفاوت است.

یک مقاله منتشرشده در سال ۲۰۲۵ در نشریه Frontiers in Toxicology نیز مجموعه‌ای از مطالعات حدود دو دهه گذشته درباره ترکیبات موجود در عطر‌ها و محصولات آرایشی را بررسی کرده است. نویسندگان گزارش کردند که برخی مواد مصنوعی موجود در این محصولات در مطالعات مختلف با حساسیت، مشکلات تنفسی، اختلالات غدد درون‌ریز، مشکلات تولیدمثل و «احتمالاً» برخی خطرات سرطانی مرتبط بوده‌اند.

اما همین مقاله تأکید می‌کند که اثرات بلندمدت و تجمعی مواجهه هم‌زمان با چندین ترکیب شیمیایی هنوز به‌طور کامل شناخته نشده است و برای روشن شدن خطر واقعی استفاده روزانه از محصولات آرایشی و عطری، تحقیقات بیشتری لازم است.

یکی از مشکلات مطرح‌شده در این زمینه، نحوه درج ترکیبات رایحه روی برچسب محصولات است. در بسیاری از محصولات، ترکیب عطری ممکن است به‌صورت کلی با واژه‌هایی مانند fragrance یا parfum درج شود و مصرف‌کننده الزاماً نام تک‌تک مواد تشکیل‌دهنده رایحه را روی بسته‌بندی نبیند. همین مسئله باعث شده برخی پژوهشگران خواستار شفافیت بیشتر در اعلام مواد تشکیل‌دهنده شوند.

در مقابل، متخصصان پزشکی می‌گویند میان یافته‌های آزمایشگاهی درباره یک ماده شیمیایی و خطر واقعی ناشی از استفاده معمول از عطر تفاوت زیادی وجود دارد.

در بسیاری از مطالعات سم‌شناسی، سلول‌ها یا حیوانات آزمایشگاهی در معرض غلظت‌هایی قرار می‌گیرند که ممکن است بسیار بیشتر از میزان مواجهه معمول یک فرد در زندگی روزمره باشد؛ بنابراین مشاهده اثر زیان‌آور در آزمایشگاه الزاماً به این معنا نیست که چند اسپری عطر در روز همان پیامد را در انسان ایجاد خواهد کرد.

همچنین اگرچه برخی مواد شیمیایی، از جمله بعضی فتالات‌ها، در تحقیقات با اثرات هورمونی و تولیدمثلی مرتبط شده‌اند، این مسئله با اثبات اینکه استفاده عادی از عطر روی گردن موجب ناباروری می‌شود تفاوت دارد.

در واقع، شایع‌ترین مشکلاتی که متخصصان درباره استفاده مستقیم از عطر روی پوست با آن مواجه می‌شوند، بسیار ساده‌تر از سرطان یا ناباروری و شامل تحریک پوست و واکنش‌های آلرژیک هستند.

عطر‌ها و مواد معطر از عوامل شناخته‌شده حساسیت تماسی هستند و در تست‌های پوستی آلرژی نیز در میان مواد رایجی قرار می‌گیرند که متخصصان پوست آنها را بررسی می‌کنند.

افرادی که اگزما، پوست بسیار حساس یا حساسیت شناخته‌شده به رایحه‌ها دارند، بیشتر ممکن است پس از استفاده مستقیم از عطر دچار قرمزی، خارش یا التهاب شوند. منابع NHS نیز اشاره می‌کنند که محصولات حاوی عطر می‌توانند در افراد مبتلا به درماتیت تماسی باعث تحریک یا واکنش پوستی شوند.

در چنین شرایطی، اسپری کردن عطر روی لباس به‌جای پوست می‌تواند برای برخی افراد انتخاب عملی‌تری باشد، البته باید به احتمال لک شدن یا آسیب دیدن برخی پارچه‌ها نیز توجه کرد.

برخی ترکیبات عطری همچنین می‌توانند در حضور نور خورشید باعث واکنش‌های پوستی شوند؛ پدیده‌ای که به آن حساسیت یا واکنش نوری گفته می‌شود. به همین دلیل افرادی که پوست حساسی دارند ممکن است ترجیح دهند عطر را روی بخش‌هایی از پوست که مستقیماً در معرض آفتاب قرار می‌گیرند استفاده نکنند.

نکته دیگر این است که محصولات آرایشی و بهداشتی در بازار‌های مختلف تحت مقررات ایمنی قرار دارند و برخی مواد که نگرانی جدی‌تری درباره آنها وجود داشته، محدود یا ممنوع شده‌اند؛ بنابراین ترکیبات موجود در یک عطر مدرن الزاماً با محصولاتی که چند دهه پیش تولید می‌شدند یکسان نیستند.

با این حال، بحث درباره مواد مختل‌کننده غدد درون‌ریز همچنان ادامه دارد و پژوهشگران به‌ویژه درباره اثر مواجهه هم‌زمان و طولانی‌مدت انسان با تعداد زیادی از مواد شیمیایی موجود در محصولات روزمره خواستار تحقیقات بیشتری هستند.