به گزارش سلامت نیوز به نقل از پیام ما، یافتههای یک پژوهش ۱۰ ساله در دانشگاه تهران نشان میدهد که داغ شدن آسفالتها، ساختمانها و ایجاد جزایر حرارتی در پایتخت، غلظت گاز سمی و خطرناک «ازن» را در تابستان به بیش از دو برابر افزایش میدهد؛ پدیدهای که به دلیل ساختار جغرافیایی و جهت باد، بیش از همه مناطق شمالی و شرقی تهران را تهدید میکند.
گاز ازن برخلاف نقش حمایتی خود در لایههای بالایی جو که مانند سپری در برابر اشعههای مضر خورشید عمل میکند، در سطح زمین به یک آلاینده ثانویه، سمی و بسیار خطرناک برای سلامت ریه انسان تبدیل میشود. این آلاینده به طور مستقیم از اگزوز خودروها یا دودکش کارخانهها خارج نمیشود، بلکه حاصل واکنش شیمیایی دود خودروها و آلایندههای صنعتی تحت تأثیر تابش شدید خورشید و گرمای زمین است.
در همین راستا، آرشام نخجیری و امیناله کاکرودی از گروه سنجش از دور و GIS دانشگاه تهران، در یک مطالعه ۱۰ ساله (از ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۳)، ارتباط میان دمای سطح زمین و تولید این آلاینده خطرناک در تهران را بررسی کردهاند. این پژوهشگران با تلفیق دادههای ساعتی ۲۰ ایستگاه پایش کیفیت هوا و تصاویر ماهوارهای دریافتند که با افزایش دمای زمین، سرعت تولید گاز ازن به شدت افزایش مییابد.
طبق یافتههای این پژوهش، با افزایش دمای سطح زمین از زیر ۱۵.۹ درجه به بالای ۳۹.۱ درجه سانتیگراد، میزان ازن روزانه بیش از دو برابر شده و از ۱۰.۳ به ۲۱.۴ ppb میرسد. این وضعیت حتی در طول شب نیز ادامه دارد؛ به طوری که در شبهای گرم با دمای بالای ۲۳.۵ درجه، غلظت ازن همچنان بالای ۱۰ ppb باقی میماند که نشاندهنده ماندگاری این هوای سمی در محیط است. جغرافیای آلودگی؛ تله کوهستانی شمال و شرق تهران
توزیع این گاز سمی در سطح تهران یکنواخت نیست. بررسیها نشان میدهد بالاترین غلظت گاز ازن و بیشترین گرمای شبانه سطح زمین (با میانگین ۱۶ درجه) به طور مداوم در مناطق مرکزی، شمالی و شرقی تهران (از جمله مناطق ۱، ۳، ۸ و ۱۵) …
