اقتصاد در تلاقی مقاومت و دیپلماسی

اقتصادایرانی:

شایعات درباره افزایش قیمت بنزین و اجرای نرخ‌های جدید، بار دیگر فضای خبری کشور را تحت‌تأثیر قرار داده است. در روزهای اخیر، ادعاهایی درباره تعیین قیمت ۳۰ هزار تومانی برای بنزین و همچنین اجرای نرخ‌های جدید در استان کرمان مطرح شده؛ اما تا این لحظه، هیچ نرخ نهایی و مصوبه رسمی و مکتوبی از سوی دولت اعلام نشده است.

در همین حال، افزایش سهمیه بنزین کارت سوخت شخصی شهروندان استان کرمان به ۱۶۰ لیتر از ابتدای شهریور، گمانه‌زنی‌ها درباره تغییر در سازوکار توزیع سوخت را افزایش داده است؛ بااین‌حال، اظهارات رسمی نشان می‌دهد تصمیم نهایی دولت درباره مدل اجرایی و قیمت بنزین هنوز اعلام نشده است. زمان افزایش قیمت بنزین مشخص شد؟

اسماعیل سقاب اصفهانی، رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، ۲۴ مرداد اعلام کرده بود که هیچ‌یک از مدل‌های پیشنهادی درباره بنزین هنوز به تصویب نهایی دولت نرسیده است و پیش‌بینی می‌شود دولت در بازه ۱۰ تا ۱۵ روز آینده تصمیم نهایی را اتخاذ کند.

امروز ۲۹ مرداد است؛ بنابراین از زمان اعلام این بازه، پنج روز گذشته و هنوز تصمیم رسمی دولت درباره قیمت یا نحوه اجرای طرح جدید بنزین منتشر نشده است. او تأکید کرده بود پیش از اجرای هر تصمیم، جزئیات آن با مردم در میان گذاشته می‌شود و قرار نیست در موضوع بنزین «شگفتانه»‌ای ایجاد شود. بنزین ۳۰ هزار تومانی؛ ادعا یا مصوبه رسمی؟

یاسر جبرائیلی، فعال سیاسی، در واکنش به اخبار مربوط به نرخ‌های اعلام‌شده برای بنزین در کرمان، مدعی شد: «بنزین ۸۷ هزار تومانی در کرمان عملیات فریب بود. بنزین شده لیتری ۳۰ هزار تومان و به‌زودی اجرایی می‌شود.»

با وجود انتشار این اظهارنظر، تاکنون هیچ مقام دولتی قیمت ۳۰ هزار تومانی بنزین را به‌عنوان نرخ قطعی و نهایی تأیید نکرده است. بنابراین، این رقم فعلاً در حد یک ادعا و موضع شخصی است و نمی‌توان آن را مصوبه اجرایی دولت تلقی کرد. سه مدل پیشنهادی دولت برای مدیریت بنزین

رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی پیش‌تر از بررسی سه روش برای مدیریت مصرف و توزیع بنزین خبر داده بود: روش نخست: قیمت بنزین تغییر نکند، اما توزیع روزانه سوخت تا سقف تولید ۱۲۱ میلیون لیتری انجام شود و پس از اتمام این میزان، عرضه در جایگاه‌ها متوقف شود. روش دوم: تولید روزانه ۱۲۱ میلیون لیتر میان خودروهای موجود توزیع شود و مصرف مازاد بر سهمیه با نرخ آزاد تأمین شود؛ مدلی نزدیک به طرحی که قرار بود در کرمان اجرا شود. روش سوم: سهمیه بنزین به‌جای خودرو، به افراد اختصاص یابد؛ چه خودرو داشته باشند و چه نداشته باشند.

بر اساس توضیحات ارائه‌شده، در مدل سوم حدود ۳۰ میلیون لیتر در روز به حمل‌ونقل عمومی و تاکسی‌های اینترنتی و غیراینترنتی اختصاص خواهد یافت تا هزینه جابه‌جایی افزایش پیدا نکند. همچنین، سهم تقریبی هر فرد می‌تواند ماهانه ۳۰ لیتر باشد و قابلیت انتقال یا خریدوفروش داشته باشد. ماجرای نرخ چهارم بنزین در کرمان چه بود؟

محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهوری، اعلام کرده است که دولت پس از بررسی‌های کارشناسی، موضوع تعیین نرخ چهارم بنزین را در دستور کار قرار داده بود و استان کرمان نیز برای اجرای آزمایشی طرح در نظر گرفته شده بود.

بااین‌حال، عارف توضیح داد که مسئولان استان کرمان پیش از هماهنگی نهایی با مرکز، تصمیم به اجرای این سیاست گرفتند و دولت پس از رسانه‌ای شدن موضوع، دستور توقف اجرای آن را صادر کرد. او همچنین تأکید کرد نرخی که در فضای رسانه‌ای مطرح شده بود، با تصمیم‌های موردنظر دولت تفاوت داشته است. سهمیه اول بنزین کاهش پیدا می‌کند؟

معاون اول رئیس‌جمهوری گفته است دولت قصدی برای کاهش سهمیه اول بنزین ندارد، اما کاهش تدریجی سهمیه دوم در چارچوب اصلاح سیاست یارانه‌ای سوخت دنبال می‌شود. به گفته عارف، هدف دولت حرکت تدریجی به سمت سازوکاری است که یارانه انرژی بیشتر به مصرف‌کنندگان و اقشار آسیب‌پذیر برسد.

او با اشاره به فاصله میان تولید و مصرف بنزین اعلام کرده است که متوسط تولید روزانه بنزین حدود ۱۱۰ میلیون لیتر و متوسط مصرف حدود ۱۴۰ میلیون لیتر است؛ موضوعی که فشار واردات و هزینه یارانه سوخت را افزایش داده است.

بازار خودرو ایران در روزهای اخیر بار دیگر شاهد نوساناتی بوده که نفس خریداران را در سینه حبس کرده است. در تازه‌ترین تحول، قیمت دنا پلاس اتوماتیک با افزایش چشمگیری نسبت به روز گذشته همراه شده است. بر اساس آخرین داده‌های بازار در تاریخ ۳۰ مرداد ۱۴۰۵، دنا پلاس اتوماتیک آپشنال هم‌اکنون با قیمتی در حدود ۲ میلیارد و ۷۹۲ میلیون تومان در بازار آزاد معامله می‌شود. این رقم در حالی ثبت شده که قیمت نمایندگی این خودرو ۱ میلیارد و ۸۱۵ میلیون تومان اعلام شده است. این شکاف ۹۷۷ میلیون تومانی (بیش از ۵۳ درصد) بین قیمت کارخانه و بازار، نشان‌دهنده عمق بحران در بازار خودرو است.

آنچه این موضوع را نگران‌کننده‌تر می‌کند، تداوم روند صعودی قیمت‌ها در شرایطی است که بسیاری از کارشناسان انتظار آرامش نسبی در بازار را داشتند. اما ماجرا فقط به دنا پلاس ختم نمی‌شود. بررسی قیمت خودروهای ایران خودرو نشان می‌دهد که موج جدید افزایش قیمت‌ها، سایر محصولات این شرکت را نیز دربرگرفته است.

از تارا اتوماتیک گرفته تا پژو ۲۰۷، همگی با رشد قیمتی مواجه شده‌اند و این سؤال را در ذهن فعالان بازار ایجاد کرده که آیا این روند صعودی ادامه‌دار خواهد بود یا بازار به زودی به تعادل نسبی بازمی‌گردد؟ در ادامه، ضمن بررسی دقیق قیمت‌های به‌روز شده تمامی محصولات ایران خودرو در بازار آزاد و کارخانه، به تحلیل آینده بازار خودرو و پیش‌بینی قیمت‌ها در روزهای پیش‌رو خواهیم پرداخت. جدول کامل قیمت بازار آزاد و کارخانه محصولات ایران خودرو (۳۰ مرداد ۱۴۰۵) ردیف نام خودرو قیمت بازار (تومان) قیمت کارخانه (تومان) حباب قیمت (تومان) ۱ دنا پلاس اتوماتیک آپشنال ۲,۷۹۲,۰۰۰,۰۰۰ ۱,۸۱۵,۰۰۰,۰۰۰ ۹۷۷,۰۰۰,۰۰۰ ۲ تارا توربو ۲,۹۳۰,۰۰۰,۰۰۰ ۲,۷۴۰,۰۰۰,۰۰۰ ۱۹۰,۰۰۰,۰۰۰ ۳ تارا اتوماتیک V۴ ۲,۷۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ۲,۴۷۰,۰۰۰,۰۰۰ ۲۳۰,۰۰۰,۰۰۰ ۴ تارا V۱ ۲,۰۴۵,۰۰۰,۰۰۰ ۱,۸۸۸,۰۰۰,۰۰۰ ۱۵۷,۰۰۰,۰۰۰ ۵ دنا پلاس MT۶ دنده‌ای ۲,۱۲۸,۰۰۰,۰۰۰ ۱,۹۹۰,۰۰۰,۰۰۰ ۱۳۸,۰۰۰,۰۰۰ ۶ رانا پلاس ارتقا یافته TU۵P ۱,۶۳۸,۰۰۰,۰۰۰ ۱,۵۸۰,۰۰۰,۰۰۰ ۵۸,۰۰۰,۰۰۰ ۷ سورن دوگانه سوز پلاس ۲,۰۹۵,۰۰۰,۰۰۰ ۱,۸۱۶,۰۰۰,۰۰۰ ۲۷۹,۰۰۰,۰۰۰ ۸ آریسان ۱,۶۱۱,۰۰۰,۰۰۰ ۱,۵۷۱,۶۰۰,۰۰۰ ۳۹,۴۰۰,۰۰۰ ۹ ری را ۳,۶۰۸,۰۰۰,۰۰۰ ۳,۲۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ۴۰۸,۰۰۰,۰۰۰ ۱۰ بستیون نات ۳,۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ۱,۲۳۶,۰۰۰,۰۰۰ ۱,۸۶۴,۰۰۰,۰۰۰ جدول قیمت کارخانه محصولات ایران خودرو (۳۰ مرداد ۱۴۰۵)

در جدول زیر، قیمت‌های دقیق کارخانه (قیمت مصرف‌کننده) برای مدل‌های مختلف ایران خودرو بر اساس آخرین لیست منتشر شده در مردادماه ۱۴۰۵ ارائه شده است. ردیف گروه خودرو شرح محصول قیمت مصرف‌کننده (تومان) ۱ سورن سورن پلاس با موتور XU۷P ۱,۵۳۰,۰۰۰,۰۰۰ ۲ سورن سورن پلاس با موتور XU۷P (رینگ آلومینیومی) ۱,۵۸۰,۰۰۰,۰۰۰ ۳ سورن سورن پلاس TU۵P با فرمان هیدرولیک ۱,۸۵۰,۰۰۰,۰۰۰ ۴ سورن سورن پلاس TU۵P با فرمان برقی ۱,۸۷۰,۰۰۰,۰۰۰ ۵ سورن سورن پلاس TU۵P با فرمان برقی و رینگ آلومینیومی ۱,۹۲۰,۰۰۰,۰۰۰ ۶ سورن سورن پلاس EF۷ دوگانه‌سوز مخزن ۱۰۰ لیتری ۱,۸۱۶,۰۰۰,۰۰۰ ۷ سورن سورن پلاس EF۷ دوگانه‌سوز مخزن ۷۵ لیتری ۱,۸۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ۸ ۲۰۷ پژو ۲۰۷ دستی TU۳ ۱,۵۰۲,۰۰۰,۰۰۰ ۹ ۲۰۷ پژو ۲۰۷ دستی TU۵P سقف فلزی و فرمان هیدرولیک ۱,۶۶۲,۸۰۰,۰۰۰ ۱۰ ۲۰۷ پژو ۲۰۷ دستی TU۵P سقف شیشه‌ای (رینگ آلومینیومی) ۱,۹۲۳,۵۵۰,۰۰۰ تحلیل شکاف عمیق قیمت کارخانه و بازار آزاد

یکی از مهم‌ترین چالش‌های بازار خودرو ایران، شکاف عمیق بین قیمت کارخانه و قیمت بازار آزاد است. این شکاف در مورد دنا پلاس اتوماتیک به‌وضوح قابل مشاهده است. قیمت این خودرو در بازار آزاد به ۲ میلیارد و ۷۹۲ میلیون تومان رسیده， در حالی که قیمت نمایندگی آن ۱ میلیارد و ۸۱۵ میلیون تومان است. این یعنی خریداران نهایی مجبورند حدود ۹۷۷ میلیون تومان بیشتر از قیمت کارخانه برای این خودرو پرداخت کنند.

این اختلاف فاحش نشان می‌دهد که سیاست قیمت‌گذاری دستوری اگرچه با هدف حمایت از مصرف‌کننده طراحی شده، اما در عمل باعث ایجاد شکاف عمیق بین قیمت کارخانه و بازار آزاد شده و زمینه را برای سوداگری و احتکار فراهم کرده است. حباب قیمت بالای ۹۷۷ میلیون تومانی برای دنا پلاس اتوماتیک، یکی از بالاترین حباب‌های قیمتی در میان محصولات ایران خودرو محسوب می‌شود. تحلیل قیمت محصولات ایران خودرو در بازار آزاد تارا؛ پرچمدار گران‌قیمت ایران خودرو

تارا توربو با قیمت ۲ میلیارد و ۹۳۰ میلیون تومان در بازار آزاد، گران‌ترین محصول ایران خودرو محسوب می‌شود. قیمت کارخانه این خودرو ۲ میلیارد و ۷۴۰ میلیون تومان است و حباب قیمتی حدود ۱۹۰ میلیون تومان دارد. تارا اتوماتیک V۴ نیز با قیمت ۲ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان در بازار آزاد و ۲ میلیارد و ۴۷۰ میلیون تومان در کارخانه， حبابی معادل ۲۳۰ میلیون تومان را تجربه می‌کند. پژو ۲۰۷؛ محبوب با حباب بالا

پژو ۲۰۷ اتوماتیک پانوراما در بازار آزاد با قیمت حدود ۲ میلیارد و ۶۴۲ میلیون تومان معامله می‌شود. قیمت کارخانه پژو ۲۰۷ اتوماتیک حدود ۱ میلیارد و ۸۱۷ میلیون تومان اعلام شده است. همچنین پژو ۲۰۷ دستی TU۳ با قیمت کارخانه ۱ میلیارد و ۵۰۲ میلیون تومان و قیمت بازار حدود ۱ میلیارد و ۶۵۵ میلیون تومان، حبابی حدود ۱۵۳ میلیون تومان دارد. رانا پلاس؛ گزینه اقتصادی با حباب کم

رانا پلاس ارتقا یافته TU۵P با قیمت ۱ میلیارد و ۶۳۸ میلیون تومان در بازار آزاد و ۱ میلیارد و ۵۸۰ میلیون تومان در کارخانه， حبابی حدود ۵۸ میلیون تومان دارد که نسبت به سایر محصولات ایران خودرو پایین‌تر است. علل افزایش قیمت خودروهای ایران خودرو

بر اساس تحلیل کارشناسان، چند عامل کلیدی در افزایش اخیر قیمت خودروهای ایران خودرو نقش داشته‌اند:

۱. افزایش قیمت کارخانه: شرکت ایران‌خودرو در ماه‌های اخیر، قیمت کارخانه‌ای بسیاری از محصولات خود را به‌طور قابل‌توجهی افزایش داده است. دنا پلاس اتوماتیک با ثبت ۷۱۵ میلیون تومان افزایش نسبت به قیمت قبلی مواجه شد.

۲. شکاف قیمت کارخانه و بازار: تفاوت فاحش بین قیمت کارخانه و بازار آزاد، همواره یکی از محرک‌های اصلی افزایش قیمت در بازار بوده است.

۳. جو روانی بازار: انتشار اخبار مربوط به افزایش قیمت‌ها در بازار، همواره باعث ایجاد جو روانی و افزایش تقاضای کاذب می‌شود.

۴. نوسانات ارزی: اگرچه قیمت دلار در روزهای اخیر تغییر چندانی نداشته، اما انتظارات تورمی و نگرانی از افزایش مجدد نرخ ارز، به‌عنوان موتور محرک افزایش قیمت‌ها عمل کرده است. بیشتر بخوانید اعلام فوری؛ قیمت خودرو های ایران خودرو امروز مسیر عوض کرد | اتفاقی که کمتر کسی انتظار داشت؛ چرخش ناگهانی در بازار چه سیگنالی به متقاضیان می‌دهد؟ شرایط ثبت نام ایران خودرو مرداد ۱۴۰۵ اعلام شد / قرعه کشی ۱۳ محصول + جدول قیمت ایران‌ خودرو امروز ۹ تیر ۱۴۰۵ کدام مدل‌ها را گران‌تر کرد؟ | سورن پلاس و ۲۰۷ اتوماتیک رشد چندده‌میلیونی ثبت کردند شوک به رانندگان؛ نرخ سوم بنزین ۱۰ هزار تومانی منتفی شد؟ | اطلاعیه مهم درباره قیمت جدید سوخت (تاریخ:پنجشنبه ۸ مرداد ۱۴۰۵) اعلام فوری: قیمت نجومی هیوندای توسان N Line ۲۰۲۶ در ایران لو رفت؛ یک تصمیم پرهزینه برای خرید این خودروی اسپرت کره‌ای(تاریخ:جمعه ۹ مرداد ۱۴۰۵)

جمعه‌ای دیگر و باز هم خبر از ناپایداری‌های اینترنت در ایران. امروز ۳۰ مرداد ۱۴۰۵، کاربران اینترنت در سراسر کشور با موج تازه‌ای از اختلالات، کندی و قطعی‌های پراکنده مواجه شده‌اند. گزارش‌ها از نقاط مختلف حاکی از آن است که اینترنت موبایل و ثابت در بسیاری از مناطق با افت محسوس کیفیت همراه شده و در برخی استان‌ها مانند مازندران، کرمان و آذربایجان غربی، هشدارها به صدا درآمده است.

اما نگران‌کننده‌تر از اختلالات امروز، داده‌های تکان‌دهنده‌ای است که از سوی شرکت زیرساخت و امنیت اینترنت کلادفلر (Cloudflare) منتشر شده؛ بر اساس آخرین گزارش فصلی این شرکت، ترافیک اینترنت ایران پس از بازگشت در خردادماه، در بهترین حالت تنها به ۵۹ درصد سطح پیش از خاموشی ۸۸ روزه رسیده و سپس در همین سطح تثبیت شده است. این یعنی با وجود گذشت نزدیک به سه ماه از پایان یکی از طولانی‌ترین قطعی‌های اینترنت در تاریخ معاصر، شبکه هنوز به شرایط عادی بازنگشته است. اختلالات امروز جمعه ۳۰ مرداد؛ چه بر سر اینترنت ایران آمده است؟

قطعی اینترنت

از ساعات ابتدایی امروز، گزارش‌های متعددی از اختلال در اینترنت مناطق مختلف کشور به‌ویژه تهران، کرج و شهرهای بزرگ به گوش می‌رسد. کاربران شبکه‌های اجتماعی از کندی شدید، قطع و وصل شدن مکرر ارتباط و دشواری استفاده از اینترنت موبایل و ثابت گلایه دارند.

بر اساس داده‌های سامانه «تشخیص و تحلیل قطعی اینترنت» (IODA)، روز ۲۳ مرداد ۱۴۰۵ چندین افت قابل‌توجه در اتصال اینترنت ایران ثبت شده است. این افت‌ها برای بخش‌هایی از استان‌های مازندران، کرمان و آذربایجان غربی در سطح بحرانی ارزیابی شده‌اند. هرچند این داده‌ها به تنهایی نمی‌توانند علت قطعی اختلالات را مشخص کنند و مشخص نیست که این ناپایداری‌ها ناشی از مشکلات فنی بوده یا عامدانه اعمال شده‌اند، اما در کنار گزارش‌های گسترده کاربران، تصویر نگران‌کننده‌ای از وضعیت فعلی شبکه ترسیم می‌کنند.

نکته قابل‌تأمل این است که دسترسی به شبکه داخلی کشور همچنان بدون مشکل گزارش شده و سرویس‌های میزبانی شده در داخل کشور در دسترس هستند. با این حال، خدمت‌رسانی برخی از سرویس‌های داخلی نیز به دلیل وابستگی به ابزارهای خارجی با اختلال مواجه است. این الگو – یعنی حفظ شبکه داخلی و اختلال در دسترسی به اینترنت بین‌الملل – شباهت زیادی به سناریوی قطعی‌های پیشین دارد و زنگ خطری جدی برای کاربران به شمار می‌رود. داده‌های کلادفلر؛ زنگ خطر ۵۹ درصدی برای اقتصاد دیجیتال

شاید مهم‌ترین سند درباره وضعیت فعلی اینترنت ایران، گزارش فصلی شرکت کلادفلر باشد. این شرکت که یکی از بزرگترین ارائه‌دهندگان زیرساخت و امنیت اینترنت در جهان است، در گزارش خود اعلام کرده که پس از بازگشایی اینترنت در ۵ خرداد ۱۴۰۵، ترافیک HTTP ایران در مقطعی تا حدود ۹۰ درصد سطح پیش از خاموشی افزایش یافت، اما سپس به سرعت کاهش پیدا کرد و در حدود ۵۹ درصد سطح پیش از خاموشی تثبیت شد.

کلادفلر به‌صراحت تأکید کرده که این سطح بیشتر شبیه وضعیت پیش از خاموشی اخیر است و به هیچ‌وجه به معنای بازگشت کامل اینترنت به شرایط عادی نیست. به عبارت دیگر، آنچه پس از ۸۸ روز انتظار برای کاربران فراهم شده، صرفاً یک «خط پایه محدودتر» از اینترنت است، نه بازگشت به دوران پیش از دی‌ماه ۱۴۰۴.

این داده‌ها در حالی منتشر می‌شود که بهزاد اکبری، مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت کشور، نیز هفته گذشته تأیید کرد که هرچند تا دی‌ماه ۱۴۰۴ ترافیک اینترنت بین‌الملل بیش از ۵۰ درصد افزایش پیدا کرده بود، اما بعد از قطعی‌های دی و بهمن و جنگ ۳۹ روزه، این ترافیک کاهش یافته و همچنان به وضعیت قبل خود نرسیده است. نظرسنجی تکان‌دهنده؛ ۷۹ درصد کاربران از بدتر شدن کیفیت اینترنت می‌گویند

در کنار داده‌های فنی، نظرسنجی‌ای که وب‌سایت فناوری «دیجیاتو» با مشارکت حدود سه هزار نفر انجام داده، ابعاد انسانی این بحران را آشکار می‌کند. بر اساس این نظرسنجی، ۷۹ درصد پاسخ‌دهندگان گفته‌اند که کیفیت اینترنت آنها در طول یک هفته گذشته بدتر شده است.

این آمار نشان می‌دهد که نه تنها اینترنت به سطح پیش از قطعی بازنگشته، بلکه در هفته‌های اخیر روند نزولی نیز داشته است. کاربران از افزایش ناپایداری، کاهش سرعت و دشواری دسترسی به سرویس‌های خارجی گلایه دارند. برخی گزارش‌ها حاکی از آن است که در هفته منتهی به ۲۵ مرداد، کاربران در شبکه‌های اجتماعی از کندی شدید، قطع و وصل شدن ارتباط و دشواری استفاده از اینترنت موبایل و ثابت خبر داده‌اند. واکنش وزارت ارتباطات؛ تأیید ناپایداری و رد قطعی عمدی

عیسی زارع‌پور، وزیر ارتباطات، در واکنش به وضعیت فعلی، ضمن تأیید وجود «ناپایداری در کیفیت اینترنت»، هرگونه قطعی عمدی را رد کرده است. او دلایل این وضعیت را «افزایش مهاجرت» و عوامل دیگری عنوان کرده که مشخص نیست چقدر با واقعیت تطابق دارند.

با این حال، اظهارات وزیر ارتباطات با داده‌های کلادفلر و گزارش‌های کاربران همخوانی دارد؛ هرچند قطعی سراسری جدیدی رخ نداده، اما ناپایداری و کاهش کیفیت شبکه یک واقعیت انکارناپذیر است. سؤال اینجاست که آیا این ناپایداری‌ها موقتی هستند یا نشانه‌ای از یک روند نزولی بلندمدت؟ سامانه «شاهکار»؛ معمای جدیدی که اینترنت را قربانی کرد

یکی از عواملی که در ماه‌های اخیر به بحران اینترنت دامن زده، الزام دیتاسنترها به ثبت اطلاعات کاربران در سامانه «شاهکار» است. بر اساس گزارش‌های منتشر شده، پس از قطعی ۸۸ روزه اینترنت، شرکتها ملزم شده‌اند در سامانه شاهکار فرایند احراز هویت را طی کنند؛ در غیر این صورت امکان دریافت سرویس از دیتاسنترها را نخواهند داشت.

محسن طهماسبی، متخصص شبکه و زیرساخت، این موضوع را بزرگترین مشکل از زمان قطعی اینترنت تاکنون می‌داند و معتقد است تغییر ناگهانی الزامات و روندهای سامانه شاهکار، نخستین و بزرگترین مشکلی است که از زمان قطعی اینترنت به وجود آمده و تا امروز هم برای بسیاری از افراد و شرکتها ادامه دارد.

فرایند احراز هویت در این سامانه به‌صورت دستی انجام می‌شود و معمولاً حداقل ۲۴ ساعت زمان می‌برد تا اطلاعات بررسی و به‌روزرسانی شود. در برخی موارد، این زمان حتی به یک هفته نیز می‌رسد. این یعنی هر کاربر یا شرکتی که بخواهد سرویس جدیدی دریافت کند، باید حداقل یک روز و در برخی موارد تا یک هفته – منتظر بماند تا دسترسی او تأیید شود. این روند دست‌وپاگیر، عملاً سرعت ارائه خدمات اینترنتی را به شدت کاهش داده و به یکی از موانع اصلی بازگشت اینترنت به شرایط عادی تبدیل شده است. خسارت‌های اقتصادی؛ وقتی اینترنت ناپایدار ترمز اقتصاد می‌شود

اینترنت ایران

ناپایداری اینترنت در ماه‌های اخیر، خسارت‌های جبران‌ناپذیری به اقتصاد دیجیتال ایران وارد کرده است. بر اساس گزارش‌های منتشر شده، کسب‌وکارهای آنلاین، استارت‌آپ‌ها و فروشگاه‌های اینترنتی در دوران قطعی ۸۸ روزه با کاهش چشمگیر فروش و حتی تعطیلی مواجه شدند.

هرچند آمار دقیقی از خسارت‌های اقتصادی پس از بازگشایی اینترنت منتشر نشده، اما شواهد نشان می‌دهد که ناپایداری فعلی نیز تأثیر منفی قابل‌توجهی بر کسب‌وکارهای دیجیتال داشته است. بسیاری از شرکت‌های دانش‌بنیان که فعالیت خود را مدیون دسترسی پایدار به اینترنت جهانی هستند، همچنان در شرایط دشواری به سر می‌برند.

بر اساس گزارش‌ها، ۸۹.۳ درصد از جمعیت بالای ۱۵ سال کشور از اینترنت استفاده می‌کنند و وابستگی معیشت بیش از نیمی از کاربران ایرانی به اینترنت است. این آمار نشان می‌دهد که هرگونه اختلال در اینترنت، نه یک مسئله حاشیه‌ای، بلکه یک تهدید جدی برای معیشت میلیون‌ها نفر است. نگاه به آینده؛ سناریوهای محتمل برای اینترنت ایران

با توجه به داده‌های موجود و اظهارات مسئولان، چند سناریو برای آینده اینترنت ایران قابل تصور است:

سناریوی اول – تداوم وضعیت فعلی: در این سناریو، اینترنت با همان کیفیت فعلی (ناپایدار و با ترافیک حدود ۵۹ درصد سطح پیش از خاموشی) به کار خود ادامه می‌دهد. اختلالات منطقه‌ای و ناپایداری‌ها همچنان پابرجا خواهند بود و کاربران باید با کندی و قطع و وصل شدن‌های مکرر کنار بیایند.

سناریوی دوم – بهبود تدریجی: در صورت رفع موانع فنی و اداری (از جمله مشکلات سامانه شاهکار) و افزایش ترافیک، ممکن است کیفیت اینترنت به‌تدریج بهبود یابد. با این حال، با توجه به اینکه کلادفلر تأکید کرده ترافیک در حدود ۵۹ درصد تثبیت شده، این سناریو چندان محتمل به نظر نمی‌رسد.

سناریوی سوم – تشدید محدودیت‌ها: با توجه به سابقه قطعی‌های مکرر در سال‌های اخیر و وجود نهادهایی که مخالف دسترسی آزاد به اینترنت هستند، احتمال اعمال محدودیت‌های جدید وجود دارد. وزیر ارتباطات پیش‌تر اعلام کرده بود که در شرایط خاص امنیتی ممکن است محدودیت‌هایی برای دسترسی به اینترنت بین‌الملل ایجاد شود، اما این محدودیت‌ها باید شفاف و زمان‌دار باشند.

سناریوی چهارم – قطعی سراسری جدید: اگرچه کم‌احتمال‌ترین سناریو به نظر می‌رسد، اما با توجه به تجربه دی‌ماه ۱۴۰۴ و حملات فوریه ۲۰۲۶ که منجر به قطعی تقریباً کامل اینترنت و کاهش سطح دسترسی به حدود ۴ درصد از حالت عادی شد，نمی‌توان این احتمال را به‌کلی رد کرد. نقش نت‌بلاکس و رصدگرهای بین‌المللی

نت‌بلاکس (NetBlocks) به عنوان یکی از مهم‌ترین نهادهای بین‌المللی پایش اینترنت، همچنان وضعیت ایران را در شرایط «اختلال شدید» توصیف می‌کند. بر اساس داده‌های این سازمان، سطح اتصال اینترنت ایران نسبت به قبل تغییر محسوسی نداشته و نشانه‌ای از بهبود پایدار در آن دیده نمی‌شود.

رصدگرهای جهانی بر این باورند که اینترنت ایران در وضعیتی از «اختلال پایدار» قرار دارد و با وجود گذشت ماه‌ها از پایان خاموشی ۸۸ روزه، هیچ نشانه‌ای از بازگشت به شرایط عادی مشاهده نمی‌شود. این ارزیابی بین‌المللی، هشدار جدی‌تری نسبت به آنچه مسئولان داخلی اعلام می‌کنند، به شمار می‌رود. پیامدهای روانی-اجتماعی ناپایداری اینترنت

فراتر از ابعاد فنی و اقتصادی، ناپایداری مداوم اینترنت پیامدهای روانی-اجتماعی عمیقی بر جامعه داشته است. قطعی‌های مکرر و شایعات درباره قطعی‌های جدید، باعث ایجاد اضطراب و نگرانی گسترده در میان کاربران شده است.

بسیاری از مردم که تجربه تلخ ۸۸ روز قطعی اینترنت را در خاطر دارند، با هر اختلال کوچکی دچار استرس و نگرانی می‌شوند. این وضعیت به ویژه برای دانش‌آموزان و دانشجویانی که برای تحصیل به اینترنت وابسته هستند، چالش‌های جدی ایجاد کرده است.

همچنین وابستگی روزافزون جامعه به خدمات آنلاین – از خرید اینترنتی و بانکداری الکترونیک تا آموزش از راه دور و ارتباطات اجتماعی – باعث شده که هرگونه اختلال در اینترنت، تأثیر مستقیمی بر زندگی روزمره میلیون‌ها نفر داشته باشد. توصیه‌های کاربردی برای کاربران در شرایط ناپایداری اینترنت

با توجه به وضعیت فعلی، کاربران می‌توانند راهکارهای زیر را برای مدیریت بهتر شرایط در نظر بگیرند:

استفاده از چند اپراتور مختلف: داشتن سیم‌کارت از اپراتورهای مختلف (همراه اول، ایرانسل، رایتل) می‌تواند در مواقع اختلال یکی از آنها، راهگشا باشد.

ریستارت مودم و گوشی: در صورت مواجهه با قطعی، ریستارت کردن مودم یا قرار دادن گوشی در حالت پرواز به مدت یک دقیقه می‌تواند به رفع مشکل کمک کند.

استفاده از شبکه داخلی: در صورت اختلال در اینترنت بین‌الملل، بسیاری از سرویس‌های داخلی همچنان در دسترس هستند.

پیگیری از منابع رسمی: برای اطلاع از آخرین وضعیت، بهتر است از درگاه‌های رسمی شرکت‌های ارائه‌دهنده سرویس استفاده کنید، نه کانال‌های غیررسمی که ممکن است شایعات را منتشر کنند. بیشتر بخوانید جدول قطعی برق تهران امروز چهارشنبه ۲۸ مرداد ۱۴۰۵ + لینک استعلام اینترنتی خاموشی اختلالات اینترنت امروز چهارشنبه ۲۸ مرداد ۱۴۰۵ اوج گرفت؛ زنگ خطر شرایط بحرانی در چندین استان به صدا درآمد | آماده‌باش دیتاسنترها برای قطعی گسترده؟ تکذیب رسمی یا واقعیت پشت پرده؟ + همه منتظر این خبر بودند؛ آنچه وزارت ارتباطات درباره آخرین وضعیت اینترنت نمی‌گوید ریسک جدید در کمین اینترنت ایران؛ شبکه داخلی پایدار اما اینترنت بین‌الملل در آستانه یک شوک بزرگ / جمعه ۹ مرداد ۱۴۰۵ زنگ خطر در کمین اپراتورهای اینترنت عراق؛ استارلینک با قیمت‌های نجومی وارد شد اما یک غافلگیری بزرگ در انتظار کاربران است (تاریخ:پنجشنبه ۸ مرداد ۱۴۰۵) اعلام فوری: جدول خاموشی برق استان‌های کشور برای ۱۰ مرداد ۱۴۰۵ اعلام شد | هشدار وضعیت قرمز؛ کدام استان‌ها در ساعات اوج مصرف بدون برق می‌مانند؟ (تاریخ:جمعه ۹ مرداد ۱۴۰۵)