تب هوش مصنوعی در انگلیس فروکش کرد

به گزارش تجارت نیوز، ابزار «AI Overviews» گوگل که این روزها بالای نتایج جست‌وجو در صدر صفحه قرار می‌گیرد، بار دیگر زیر ذره‌بین رفته است؛ این‌بار به دلیل ارائه پاسخ‌هایی که ناظران آن را آشکارا نژادپرستانه توصیف کرده‌اند.

فیوچریسم که خود این پدیده را مورد آزمایش مستقیم قرار داده، جست‌وجوی عباراتی مانند «تنها با یک آفریقایی هستم» در گوگل، هوش مصنوعی را وادار می‌کند تا کاربر را به قفل‌کردن در، رفتن به مکانی امن و تماس فوری با پلیس یا اورژانس توصیه کند. الگوی مشابهی برای جست‌وجوهایی درباره افراد هندی و پاکستانی هم تکرار شده است.

اما وقتی همین عبارت برای یک «انگلیسی» جست‌وجو می‌شود، پاسخ گوگل کاملاً رنگ عوض می‌کند: به کاربر پیشنهاد می‌شود فنجانی چای تعارف کند، درباره آب‌وهوا گپ بزند و فاصله‌ای مؤدبانه حفظ کند. جست‌وجو درباره «آمریکایی‌ها» هم نتیجه‌ای کاملاً بی‌ضرر و خنثی به همراه داشته است.

جالب آنکه این الگو ثابت و یکدست هم نیست؛ برای مثال جست‌وجوی «تنها با یک هائیتیایی» نه‌تنها هشداری صادر نکرده، بلکه هوش مصنوعی گوگل کاربر را به احترام‌گذاشتن و رفتار عادی با فرد مقابل توصیه کرده است.

ابزار «AI Overviews» ابزار خلاصه‌سازی مبتنی بر هوش مصنوعی گوگل است که پاسخ‌های تولیدشده توسط مدل زبانی گوگل (جمنای) را بالای نتایج جست‌وجو نمایش می‌دهد. این ابزار ابتدا در می ۲۰۲۳ با نام «Search Generative Experience» (SGE) به‌صورت آزمایشی و محدود به کاربران آمریکایی معرفی شد، سپس در می ۲۰۲۴ در رویداد Google I/O رسماً با نام AI Overviews رونمایی و برای همه کاربران آمریکایی فعال شد. در آگوست ۲۰۲۴ به شش کشور دیگر از جمله بریتانیا، هند، ژاپن، اندونزی، مکزیک و برزیل با پشتیبانی زبان محلی گسترش یافت و در اکتبر ۲۰۲۴ به بیش از ۱۰۰ کشور و منطقه رسید. این ابزار اکنون ماهانه بیش از ۲.۵ میلیارد کاربر در بیش از ۲۰۰ کشور دارد.

یک کاربر ردیت که در کشوری غیرغربی زندگی می‌کند و جست‌وجو را به زبان مادری خود انجام داده، گزارش داد که پاسخ‌های هشداردهنده مشابهی برای هندی‌ها و اعراب دریافت کرده، اما برای اوگاندایی‌ها پاسخ «امن» گرفته است.

گوگل در پاسخ برای اظهارنظر، به بیانیه‌ای در پلتفرم ایکس ارجاع داده که در آن اذعان شده نتایج این‌گونه جست‌وجوها «آن‌طور که باید نیست» و شرکت در حال بهبود آن است. گوگل مدعی شده نتایج از جست‌وجویی به جست‌وجوی دیگر نوسان زیادی دارد و این هشدارهای ناهماهنگ، منحصر به یک گروه خاص نیست. این شرکت همچنین گفته کلمه «تنها» (alone) در این جست‌وجوها به‌عنوان یک «نگرانی ایمنی» پرچم‌گذاری می‌شود؛ توضیحی که مسئله اصلی، یعنی چرا این نگرانی ایمنی فقط حول محور برخی ملیت‌ها و قومیت‌ها برانگیخته می‌شود را باقی می‌گذارد.

این افشاگری تازه‌ترین حلقه از زنجیره‌ای طولانی از بحران‌های سوگیری در فناوری هوش مصنوعی گوگل است. در فوریه ۲۰۲۴، ابزار تولید تصویر جمنای این شرکت به دلیل ساختن تصاویری از سربازان آلمانی نازی با تنوع نژادی کاذب و غیرواقعی جنجالی شد و گوگل مجبور شد آن ابزار را موقتاً از رده خارج کند.

پژوهش‌های دیگر نیز نشان داده سامانه‌های هوش مصنوعی تشخیص سرطان هم، هنگامی که سن، نژاد یا جنسیت بیمار را «می‌آموزند»، دچار سوگیری نژادی می‌شوند. در پرونده‌ای جداگانه، شرکت نرم‌افزاری ورکدی نیز با شکایتی روبه‌روست که مدعی است ابزارهای غربالگری استخدام مبتنی بر هوش مصنوعی این شرکت، متقاضیان را بر اساس سن، معلولیت و نژاد تبعیض‌آمیز حذف می‌کند.

این ماجرا بار دیگر نشان می‌دهد ابزارهایی که میلیاردها کاربر روزانه برای گرفتن اطلاعات ابتدایی به آن‌ها اتکا می‌کنند، می‌توانند بدون هیچ شفافیتی، کلیشه‌های نژادی عمیقاً ریشه‌دار در داده‌های اینترنت را بازتولید و حتی تقویت کنند؛ آن هم در قالب توصیه‌ای که ظاهراً بی‌طرف و «فنی» به نظر می‌رسد اما در عمل، امنیت یک انسان را بر اساس ملیت یا رنگ پوستش قضاوت می‌کند.

منبع: فارس

به گزارش تجارت نیوز، ابزار «AI Overviews» گوگل که این روزها بالای نتایج جست‌وجو در صدر صفحه قرار می‌گیرد، بار دیگر زیر ذره‌بین رفته است؛ این‌بار به دلیل ارائه پاسخ‌هایی که ناظران آن را آشکارا نژادپرستانه توصیف کرده‌اند.

فیوچریسم که خود این پدیده را مورد آزمایش مستقیم قرار داده، جست‌وجوی عباراتی مانند «تنها با یک آفریقایی هستم» در گوگل، هوش مصنوعی را وادار می‌کند تا کاربر را به قفل‌کردن در، رفتن به مکانی امن و تماس فوری با پلیس یا اورژانس توصیه کند. الگوی مشابهی برای جست‌وجوهایی درباره افراد هندی و پاکستانی هم تکرار شده است.

اما وقتی همین عبارت برای یک «انگلیسی» جست‌وجو می‌شود، پاسخ گوگل کاملاً رنگ عوض می‌کند: به کاربر پیشنهاد می‌شود فنجانی چای تعارف کند، درباره آب‌وهوا گپ بزند و فاصله‌ای مؤدبانه حفظ کند. جست‌وجو درباره «آمریکایی‌ها» هم نتیجه‌ای کاملاً بی‌ضرر و خنثی به همراه داشته است.

جالب آنکه این الگو ثابت و یکدست هم نیست؛ برای مثال جست‌وجوی «تنها با یک هائیتیایی» نه‌تنها هشداری صادر نکرده، بلکه هوش مصنوعی گوگل کاربر را به احترام‌گذاشتن و رفتار عادی با فرد مقابل توصیه کرده است.

ابزار «AI Overviews» ابزار خلاصه‌سازی مبتنی بر هوش مصنوعی گوگل است که پاسخ‌های تولیدشده توسط مدل زبانی گوگل (جمنای) را بالای نتایج جست‌وجو نمایش می‌دهد. این ابزار ابتدا در می ۲۰۲۳ با نام «Search Generative Experience» (SGE) به‌صورت آزمایشی و محدود به کاربران آمریکایی معرفی شد، سپس در می ۲۰۲۴ در رویداد Google I/O رسماً با نام AI Overviews رونمایی و برای همه کاربران آمریکایی فعال شد. در آگوست ۲۰۲۴ به شش کشور دیگر از جمله بریتانیا، هند، ژاپن، اندونزی، مکزیک و برزیل با پشتیبانی زبان محلی گسترش یافت و در اکتبر ۲۰۲۴ به بیش از ۱۰۰ کشور و منطقه رسید. این ابزار اکنون ماهانه بیش از ۲.۵ میلیارد کاربر در بیش از ۲۰۰ کشور دارد.

یک کاربر ردیت که در کشوری غیرغربی زندگی می‌کند و جست‌وجو را به زبان مادری خود انجام داده، گزارش داد که پاسخ‌های هشداردهنده مشابهی برای هندی‌ها و اعراب دریافت کرده، اما برای اوگاندایی‌ها پاسخ «امن» گرفته است.

گوگل در پاسخ برای اظهارنظر، به بیانیه‌ای در پلتفرم ایکس ارجاع داده که در آن اذعان شده نتایج این‌گونه جست‌وجوها «آن‌طور که باید نیست» و شرکت در حال بهبود آن است. گوگل مدعی شده نتایج از جست‌وجویی به جست‌وجوی دیگر نوسان زیادی دارد و این هشدارهای ناهماهنگ، منحصر به یک گروه خاص نیست. این شرکت همچنین گفته کلمه «تنها» (alone) در این جست‌وجوها به‌عنوان یک «نگرانی ایمنی» پرچم‌گذاری می‌شود؛ توضیحی که مسئله اصلی، یعنی چرا این نگرانی ایمنی فقط حول محور برخی ملیت‌ها و قومیت‌ها برانگیخته می‌شود را باقی می‌گذارد.

این افشاگری تازه‌ترین حلقه از زنجیره‌ای طولانی از بحران‌های سوگیری در فناوری هوش مصنوعی گوگل است. در فوریه ۲۰۲۴، ابزار تولید تصویر جمنای این شرکت به دلیل ساختن تصاویری از سربازان آلمانی نازی با تنوع نژادی کاذب و غیرواقعی جنجالی شد و گوگل مجبور شد آن ابزار را موقتاً از رده خارج کند.

پژوهش‌های دیگر نیز نشان داده سامانه‌های هوش مصنوعی تشخیص سرطان هم، هنگامی که سن، نژاد یا جنسیت بیمار را «می‌آموزند»، دچار سوگیری نژادی می‌شوند. در پرونده‌ای جداگانه، شرکت نرم‌افزاری ورکدی نیز با شکایتی روبه‌روست که مدعی است ابزارهای غربالگری استخدام مبتنی بر هوش مصنوعی این شرکت، متقاضیان را بر اساس سن، معلولیت و نژاد تبعیض‌آمیز حذف می‌کند.

این ماجرا بار دیگر نشان می‌دهد ابزارهایی که میلیاردها کاربر روزانه برای گرفتن اطلاعات ابتدایی به آن‌ها اتکا می‌کنند، می‌توانند بدون هیچ شفافیتی، کلیشه‌های نژادی عمیقاً ریشه‌دار در داده‌های اینترنت را بازتولید و حتی تقویت کنند؛ آن هم در قالب توصیه‌ای که ظاهراً بی‌طرف و «فنی» به نظر می‌رسد اما در عمل، امنیت یک انسان را بر اساس ملیت یا رنگ پوستش قضاوت می‌کند.

منبع: فارس

به گزارش سرمایه و بورس، میانگین بازدهی گروه‌های بورسی نیز به ۴.۷ درصد رسید. در این میان، گروه دارویی با رشد ۱۳.۱ درصدی بالاترین بازدهی هفته را ثبت کرد و پس از آن چاپ و نشر، مخابرات، خدمات رفاهی-برق و وسایل خانگی در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. در سوی دیگر بازار، گروه تولید کود و ترکیبات نیتروژن با افت ۶ درصدی ضعیف‌ترین عملکرد هفته را داشت. سیمان، آهک و گچ با کاهش ۳.۴ درصدی و بنادر و کشتیرانی با افت ۲.۵ درصدی نیز در میان گروه‌های کم‌بازده هفته قرار گرفتند.

گروه دارویی با بازدهی ۱۳.۱ درصدی در هفته چهارم مرداد، بالاتر از تمام گروه‌های فعال بازار ایستاد. ارزش بازار این گروه به حدود ۵۶۸ هزار‌میلیارد تومان می‌رسد و ۴۰ نماد را در خود جای داده است. نسبت قیمت به سود گروه دارویی ۱۰.۵ واحد و نسبت قیمت به فروش آن ۲.۳ واحد است. چاپ و نشر با تنها یک نماد، دومین گروه پربازده هفته بود. در مقیاس هفتگی، ۱۳ درصد افزایش یافت و نسبت قیمت به سود آن ۵.۳ واحد و نسبت قیمت به فروش آن ۲.۶واحد ثبت شده است. البته ارزش بازار ۴.۵ هزار‌میلیارد تومانی این گروه نشان می‌دهد که رشد آن از نظر وزن بازار قابل مقایسه با گروه‌های بزرگ نیست.  مخابرات نیز با بازدهی ۱۲.۹ درصدی سومین گروه برتر هفته بود. ارزش بازار این گروه به حدود ۱۷۷ هزار‌میلیارد تومان می‌رسد و پنج نماد در آن فعال هستند. نسبت قیمت به سود مخابرات ۷.۹ واحد و نسبت قیمت به فروش آن ۱.۲ واحد است. در رتبه چهارم، خدمات رفاهی- برق با رشد ۱۲.۳ درصدی قرار گرفت. این گروه ۹ نماد دارد و ارزش بازار آن حدود ۷۴ هزار‌میلیارد تومان است. وسایل خانگی نیز با بازدهی ۱۰.۹ درصدی پنجمین گروه برتر هفته بود. ارزش بازار این گروه به حدود ۴۹ هزار‌میلیارد تومان می‌رسد.

بازدهی مثبت ۸۸درصد از صنایع

قرار گرفتن ۴۴ گروه در محدوده مثبت نشان می‌دهد صعود بازار در هفته گذشته تنها به چند صنعت محدود نمانده است. میانگین بازدهی ۵۰ گروه دارای داده نیز به ۴.۷ درصد رسید و بخش قابل‌توجهی از صنایع بالاتر از این سطح معامله شدند.

در نزدیکی این میانگین، زغال‌سنگ با بازدهی ۴.۶درصد قرار گرفت و کمترین فاصله را با میانگین هفتگی داشت. آهن و فولاد با رشد ۵ درصدی در رتبه بعدی قرار گرفت و انبوه‌سازی، املاک و مستغلات نیز با بازدهی ۴درصدی فاصله کمی با میانگین بازار داشت.

آهن و فولاد از این جهت اهمیت بیشتری دارد که ارزش بازار آن به حدود ۹۹۵ هزار‌میلیارد تومان می‌رسد و ۲۹ نماد را شامل می‌شود. نسبت قیمت به سود این گروه ۵.۹ واحد و نسبت قیمت به فروش آن ۰.۹ واحد است. در مقابل، انبوه‌سازی با ارزش بازار حدود ۷۰هزار‌میلیارد تومان و ۱۹ نماد، نسبت قیمت به سود ۶.۵واحدی دارد.

صعود بورس به صنایع بزرگ رسید

در میان گروه‌های بزرگ بازار، سرمایه‌گذاری با ارزش بازاری بیش از  ۵۲۵۰ هزار میلیارد تومان و ۹۶ نماد، رشد ۷ درصدی را ثبت کرد. این گروه از نظر ارزش بازار بزرگ‌ترین گروه جدول است و عملکرد آن می‌تواند در تصویر کلی بازار اهمیت بیشتری داشته باشد.

تولید فلزات گرانبهای غیرآهن نیز با ارزش بازار حدود۲۸۸۱ هزار میلیارد  تومان، هفته را با بازدهی ۲.۲ درصدی به پایان رساند. نسبت قیمت به سود این گروه ۱۲.۶ واحد و نسبت قیمت به فروش آن ۵.۴واحد است. فرآورده‌های نفتی با ارزش بازار بیش از ۲۱۰۵ هزار میلیارد تومان تنها گروه بزرگ دیگری بود که در این هفته وارد محدوده منفی شد و بازدهی منفی ۰.۵درصدی ثبت کرد. بانک‌ها و موسسات اعتباری نیز با ارزش بازار حدود ۱۶۸۵ هزار میلیارد  تومان، ۳.۶درصد افزایش یافتند. مواد شیمیایی متنوع با ارزش بازار نزدیک به ۱۲۶۷هزار میلیارد  تومان نیز ۲.۹درصد رشد کرد. این ارقام نشان می‌دهد صعود هفته تنها در گروه‌های کوچک و کم‌ارزش بازار اتفاق نیفتاده و بخشی از گروه‌های سنگین بازار نیز عملکرد مثبت داشته‌اند. با این حال، شدت رشد در گروه‌های بزرگ یکسان نبوده و برخی از سنگین‌ترین گروه‌ها همچنان فاصله محسوسی با صدر جدول بازدهی دارند.

کود و سیمان در انتهای جدول

در سمت دیگر جدول، تولید کود و ترکیبات نیتروژن با افت ۶ درصدی بیشترین کاهش هفتگی را ثبت کرد. ارزش بازار این گروه حدود ۴۴۰ هزار‌میلیارد تومان است و پنج نماد در آن فعالیت دارند. نسبت قیمت به سود گروه ۵.۹ واحد و نسبت قیمت به فروش آن ۲.۶واحد است. سیمان، آهک و گچ با افت ۳.۴ درصدی دومین گروه کم‌بازده هفته بود. این گروه با ۳۶ نماد، یکی از گروه‌های پرنماد بازار به شمار می‌رود و ارزش بازار آن حدود ۳۶۲ هزار‌میلیارد تومان است. نسبت قیمت به سود این گروه ۶.۵ واحد و نسبت قیمت به فروش آن ۳.۲ واحد ثبت شده است.

بنادر و کشتیرانی نیز با کاهش ۲.۵ درصدی سومین گروه ضعیف هفته بود. ارزش بازار این گروه حدود ۴۱هزار‌میلیارد تومان است و سه نماد در آن فعال هستند. پس از این سه گروه، کانی‌های فلزی با افت ۱.۵درصدی و نوشیدنی با کاهش ۱.۲ درصدی در محدوده منفی قرار گرفتند. فرآورده‌های نفتی نیز ۰.۵درصد کاهش یافت. در مقابل، محصولات لبنی با رشد ۰.۵ درصدی، فعالیت‌های مرتبط با اوراق بهادار و پیمانکاری صنعتی هر کدام با رشد ۰.۸ درصدی و ماشین‌آلات و چوب هر کدام با رشد یک درصدی، در نزدیکی محدوده صفر معامله شدند.

شکاف در ارزش بازار گروه‌های بورسی

نگاهی به ارزش بازار گروه‌ها نشان می‌دهد ساختار بازار سهام همچنان فاصله زیادی میان گروه‌های بزرگ و کوچک دارد. گروه سرمایه‌گذاری با بیش از ۵۲۵۰ هزار میلیارد تومان تومان ارزش بازار در صدر قرار دارد و تولید فلزات گرانبهای غیرآهن، فرآورده‌های نفتی و بانک‌ها در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند.

در مقابل، پیمانکاری صنعتی تنها ۶۸۹‌میلیارد تومان ارزش بازار دارد و چاپ و نشر با حدود ۴.۵هزار‌میلیارد تومان و چوب با ۴.۷ هزار‌میلیارد تومان نیز در زمره گروه‌های کوچک بازار قرار دارند. به همین دلیل، مقایسه بازدهی گروه‌ها به تنهایی تصویر کاملی از اثرگذاری آنها بر کلیت بازار ارائه نمی‌دهد. رشد ۱۳درصدی یک گروه کوچک لزوما به اندازه رشد چند درصدی یک گروه بزرگ بر ارزش کل بازار اثر ندارد.

در میان گروه‌های پربازده هفته نیز این تفاوت به خوبی دیده می‌شود. دارویی‌ها علاوه بر کسب رتبه نخست بازدهی، ارزش بازار قابل‌توجهی دارند، اما چاپ و نشر با وجود قرار گرفتن در رتبه دوم، سهم بسیار کوچکی از ارزش کل بازار را در اختیار دارد. در طرف مقابل، سرمایه‌گذاری با رشد ۷ درصدی توانست در گروهی با بیش از ۵۲۵۰ هزار میلیارد  تومان ارزش بازار قرار گیرد.