حافظان ایران زمین

به گزارش شهرآرانیوز، شاید جثه و صدایشان هنوز آنقدر بزرگ نشده باشد و در باور عامیانه بگوییم «هنوز بچه‌اند»، اما همه آنها با وجود آنکه عدد سنشان چهار، هفت، ده و ۱۲ را نشان می‌دهد با قلب‌های بزرگی که در سینه دارند و تربیتی ولایی را کنار پدران و مادرانشان داشتند با تمام وجود در مراسم چهلم رهبر شهید در حرم مطهر رضوی از سراسر ایران حضور پیدا کردند و با پرچم‌های سرخ انتقام که بر دوش دارند شعار خونخواهی سر می‌دهند و دل‌های نازک و لطیفشان برای آقای شهید ایران تنگ شده است. ما برای خونخواهی رهبر شهید آمدیم

از همان ابتدای ورود به حرم آقا امام رضا (ع)، می‌توان کودکانی را دید که با قدم‌های کوچکشان کنار پدر و مادران خود گام‌های محکمی بر می‌دارند و به سوی مراسم حرکت می‌کنند. عرفان ۱۰ساله که از تهران آمده و کنار خواهر کوچکش و پدر و مادر جوانش در صحن پیامبر اعظم (ص) ایستاده، پرچم سرخ «یا لثارات‌الحسین (ع)» را می‌چرخاند.

او رهبر شهید را دوست دارد و یکی از آرزوهایش این بود که ایشان را از نزدیک ببیند؛ «خیلی دوست داشتم رهبر را ببینم تا برایم دعا کند تا در کارهایم موفق شوم.» البته او این را هم می‌داند حالا بهتر می‌تواند با رهبر شهید صحبت کند و می‌گوید: «وقتی رفتم سر مزارشون، دعا‌هایی که توی دلم داشتم رو بهشون گفتم.»

عرفان درباره پرچمی که در دست دارد توضیح می‌دهد: ما اینجا برای خونخواهی رهبر شهید آمدیم و این پرچم را هم به همین خاطر گرفتم.

پرسیدم بنظرت اگر بخواهی رهبر را خوشحال کنی چه کاری می‌توانی انجام بدهی که پاسخ داد: من هر شب کتاب می‌خوانم. شاید باورتان نشود، اما الان هر شب ۱۴قصه را از کتاب «قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب» می‌خوانم. صحبت به اینجا که می‌رسد مادرش به میان گفتگوی ما می‌آید و توضیح می‌دهد: ما از بچگی برای عرفان کتاب می‌خواندیم، حالا به قدری به خواندن کتاب قبل از خواب عادت کرده که حتی در سفر هم کتاب همراهش است و بدون مطالعه، خوابش نمی‌برد. اسرائیل باید نابود شود

کودک دیگری که در آغوش مادرش پرچم سرخی در دست دارد که روی آن نوشته «انتقام». اگرچه سن سیدمحمد طبایی هنوز به پنج سال هم نرسیده و برای جواب سوال ما از مادرش کمک می‌گیرد، اما با لهجه شیرین یزدی می‌گوید: من رهبر را دوست دارم. دشمن‌ها رهبر را شهید کردند و ما باید انتقام ایشان را بگیریم.

وقتی از او می‌خواهم برایمان بگوید چطور می‌خواهد انتقام بگیرد با همان لحن شیرین کودکانه و دست و پا شکسته به ما گفت که باید اسرائیل نابود شود، امام زمان (عج) که بیاید آن وقت می‌توانیم انتقام رهبر را از دشمن بگیریم. وارد دارالذکر شدم دلم گرفت

گوشه دیگری از صحن پیامبر اعظم (ص)، پسر نوجوان دیگری که زاده تبریز است کنار پدرش ایستاده، درباره حضورش در این مراسم می‌گوید: دوست داشتم از نزدیک مراسم چهلم رهبر شهید را در مشهد و

حرم امام رضا (ع) ببینم. وقتی وارد شدم و مردم را دیدم که پرچم‌های سرخ را توی دستشان گرفته‌اند احساس شجاعت می‌کنم که ایرانی هستم.

محمدمهدی بازرگان ۱۲ساله هم قصد خونخواهی و دفاع از وطن دارد و راهش را اینگونه بیان می‌کند: اینکه در اجتماعات خیابانی شرکت کنیم و کم نیاوریم.

محمدمهدی تا به حال رواق دارالذکر را تا امروز ندیده بود و درباره نخستین تجربه زیارت مزار آقای شهید ایران می‌گوید: من رهبر را دوست دارم، وقتی چشمم به مزار ایشان افتاد ناراحت شدم و دلم گرفت.

علاوه بر محمدمهدی، عرفان و سیدمحمد، کودکان بسیار دیگری در گوشه و کنار مراسم چهلم آقای شهید ایران حضور داشتند که دلِ کوچکشان، بی‌هیاهوی بزرگ‌ترها، مهربانی را خوب می‌فهمد. شاید نفهمیدند معنای دقیق رهبری چیست، اما محبت نگاه پدرانه آقای شهید ایران بر دل‌هایشان حک شده است و لبخند‌ها و کلامش با کودکان بر حافظه‌شان ماندگار شده است.

در ادامه حتما بخوانید داریوش ارجمند: رهبر شهید، فراتر از زمانه خود می‌اندیشید

فرهنگی

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، سبک «طراشعر» به نام امین افضل‌پور، نویسنده، شاعر و نظریه‌پرداز شعر تصویری ـ گرافیکی معاصر ایران، در دفتر حقوقی و مالکیت فکری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به ثبت رسید؛ ثبت رسمی‌ای که بر اساس آن، اثر «کتاب با عنوان #طراشعر» تحت شماره 11015 ـ 1405 در تاریخ 5 مرداد 1405 به ثبت رسیده است.

بر اساس آگهی منتشرشده در روزنامه رسمی، این ثبت در پی درخواست‌نامه شماره 50025 ـ 1404 مورخ 27 بهمن 1404 امین افضل‌پور و به استناد بند 1 ماده 2 قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان مصوب 1348 انجام شده است.

«طراشعر» جریانی است که افضل‌پور آن را سبک ادبی و جریان نوین شعر تصویری و گرافیکی ایران و جهان معرفی می‌کند؛ جریانی که به گفته او با هدف بازتعریف رابطه میان شعر، زبان، تصویر، فرم و نشانه شکل گرفته و تلاش دارد شعر را از محدوده صرفاً شنیداری به تجربه‌ای دیداری، چندلایه و گرافیکی ارتقا دهد. تبریک علی‌اکبر شکارچی به پورناظری/سرافراز بماند ایران و موسیقی ایران!

از شعر و ادبیات تا پیوند زبان و تصویر

امین افضل‌پور مؤلف 13 کتاب در حوزه شعر و ادبیات است و در کنار فعالیت‌های شعری، در زمینه پیوند میان ادبیات، هنرهای دیداری، نشانه‌شناسی و ساختارهای بصری زبان نیز به پژوهش و نظریه‌پردازی پرداخته است.

مهم‌ترین دستاورد نظری او، بنیان‌گذاری «طراشعر» و تدوین مبانی این جریان در قالب مانیفستی مستقل عنوان شده است. «مانیفست طراشعر» به عنوان نخستین مانیفست شعر تصویری ـ گرافیکی ایران، چارچوب نظری این جریان را ارائه می‌کند و به تبیین جایگاه حرف، تصویر، فرم، ترکیب و معنا در ساختار جدید شعر می‌پردازد.

در تعریف طراشعر، این جریان بر حضور هم‌زمان «زبان» و «تصویر» در فرآیند آفرینش شعری تأکید دارد. در این نگاه، شعر تنها مجموعه‌ای از واژه‌ها و آواها نیست، بلکه ساختاری دیداری است که عناصر مختلف آن، از جمله حرف، فرم، چیدمان، فاصله، تصویر و نشانه، در تولید معنا نقش دارند.

در چنین رویکردی، حرف از جایگاه یک عنصر صرفاً نوشتاری خارج می‌شود و به واحدی مستقل و زیبایی‌شناختی تبدیل می‌شود؛ عنصری که می‌تواند دیده شود، هویت بصری پیدا کند و حامل معناهای تازه باشد.

«جانشینی هویتی حروف»؛ وقتی حرف به تصویر تبدیل می‌شود

یکی از مفاهیم محوری مطرح‌شده در نظریه طراشعر، «جانشینی هویتی حروف» است. در این فرآیند، حرف ضمن حفظ قابلیت خوانش خود، می‌تواند در هیأت شیء، اندام، نماد یا تصویر ظاهر شود و هم‌زمان در تولید معنا مشارکت کند.

به این ترتیب، مرز میان نشانه زبانی و عنصر دیداری کاهش می‌یابد و زبان حضوری ملموس‌تر در صفحه پیدا می‌کند.

طراشعر همچنین ماده شعر را گسترش می‌دهد؛ به گونه‌ای که حرف، تصویر، فرم، فضا، سکوت بصری، فاصله و آرایش صفحه نیز به عناصر سازنده شعر تبدیل می‌شوند. در نتیجه، شعر از یک ساختار صرفاً زبانی به شبکه‌ای چندلایه از روابط میان زبان، تصویر و ادراک تبدیل می‌شود.

شعر به مثابه یک «رویداد ادراکی»

در بخش دیگری از نظریه طراشعر، تحول اصلی در حوزه هستی‌شناسی شعر تعریف شده است. بر این اساس، این جریان می‌کوشد به پرسش «شعر چیست؟» پاسخی تازه ارائه دهد.

در این نگاه، شعر صرفاً یک متن زبانی نیست، بلکه یک «رویداد ادراکی» است که در تعامل میان زبان، تصویر، فضا، زمان و مخاطب تحقق پیدا می‌کند.

بر این اساس، معنا تنها در واژه‌ها قرار ندارد، بلکه در فرآیند مواجهه و کشف شکل می‌گیرد. طراشعر با گذار از بازنمایی به حضور، امکان می‌دهد بخشی از آنچه زبان به آن اشاره می‌کند، در ساختار خود اثر حاضر شود.

از سوی دیگر، این جریان تنها ساختار شعر را تغییر نمی‌دهد، بلکه شیوه دریافت آن را نیز دگرگون می‌کند. در طراشعر، معنا نه پس از خوانش، بلکه از لحظه مواجهه دیداری با اثر آغاز می‌شود؛ مخاطب پیش از آنکه شعر را بخواند، آن را می‌بیند و نخستین لایه‌های معنا در لحظه رؤیت شکل می‌گیرند.

از «رؤیت» تا «کشف» معنا

در این نظریه، بخشی از تجربه شعر پیش از ترجمه شدن به زبان و از طریق دیدن، فرم، تصویر و ساختار بصری اثر شکل می‌گیرد؛ فرآیندی که از آن با عنوان «ادراک پیشازبانی» یاد شده است.

در این فرآیند، مخاطب تنها خواننده نیست، بلکه مشاهده‌گر و کشف‌کننده معناست و ادراک شعر از یک مسیر خطی به فرآیندی چندلایه تبدیل می‌شود:

رؤیت ← ادراک پیشازبانی ← کشف روابط دیداری و حرفی ← خوانش ← تأویل و بازسازی معنا

از این منظر، شعر در طراشعر تنها خوانده نمی‌شود، بلکه دیده، تجربه و کشف می‌شود و مخاطب در تحقق معنای اثر نقش فعال پیدا می‌کند.

شش «انقلاب» در ساختار طراشعر

در نظریه طراشعر، برای این جریان چند تحول بنیادین تعریف شده است. نخست، «انقلاب در جایگاه حرف» است؛ به این معنا که حرف تنها کوچک‌ترین واحد نوشتاری یا نشانه‌ای برای تولید صدا نیست و می‌تواند به عنصری مستقل و زیبایی‌شناختی تبدیل شود.

دومین تحول، «انقلاب در معنا» است. در اینجا معنا تنها از مسیر واژه و جمله شکل نمی‌گیرد، بلکه از تعامل میان حرف، تصویر، فرم، نشانه و ساختار بصری ایجاد می‌شود.

سومین تحول به «فرم و ترکیب» مربوط است. در طراشعر، ترکیب تنها حاصل پیوند واژه‌ها نیست و می‌تواند میان حرف، تصویر، شیء، نماد، رنگ و فضا شکل بگیرد. صفحه، فاصله‌ها، فضای سفید، جایگاه عناصر و مسیر حرکت نگاه نیز در معماری شعر نقش دارند.

چهارمین تحول، «انقلاب در زبان» عنوان شده است. طراشعر در نظریه خود چهار مرحله برای تحول زبان شعری پیشنهاد می‌کند: زبان شنیداری، زبان دیداری، زبان تجسمی و زبان عینی.

بر اساس این نگاه، طراشعر مرحله چهارم، یعنی «زبان عینی» را مطرح می‌کند؛ مرحله‌ای که در آن زبان تنها شنیده یا خوانده نمی‌شود، بلکه بخشی از ساختار آن در تجربه ادراکی مخاطب کیفیتی دیداری و عینی پیدا می‌کند.

پنجمین تحول به «انقلاب در آرایه‌های ادبی» مربوط است. در این بخش، مفاهیمی همچون جانشینی هویتی حروف، جناس سه‌وجهی، مراعات نظیر تصویری، استعاره دیداری و ترکیب‌سازی دیداری مطرح شده‌اند.

و در نهایت، «انقلاب در رابطه مخاطب و اثر» مطرح می‌شود؛ جایی که مخاطب دیگر تنها دریافت‌کننده معنا نیست، بلکه در فرآیند کشف و شکل‌گیری معنا مشارکت می‌کند و میان حرف، تصویر، فرم و نشانه‌ها حرکت می‌کند تا تجربه شعری را کامل سازد.

طراشعر در مرز ادبیات، هنر و فناوری

طراشعر خود را محدود به شعر دیداری، شعر کانکریت، تایپوگرافی یا هنر گرافیک نمی‌داند، بلکه تلاشی برای شکل‌دهی به یک مدیوم مستقل در مرز میان ادبیات، هنرهای تجسمی، نشانه‌شناسی و فناوری‌های نوین معرفی شده است.

تفاوت بنیادین آن با رویکردهای صرفاً تصویری، در این تعریف است که تصویر تنها در کنار متن قرار نمی‌گیرد، بلکه وارد ساختار درونی زبان می‌شود. حرف، تصویر، فرم و معنا در یک نظام واحد با یکدیگر تعامل می‌کنند و ساختاری چندلایه از تجربه شعری شکل می‌دهند.

در این نگرش، شعر از یک متن خطی به یک میدان ادراکی تبدیل می‌شود؛ میدانی که در آن زبان، تصویر، نشانه، فضا، زمان و نگاه مخاطب هم‌زمان در ساخت معنا حضور دارند.

به این ترتیب، ثبت رسمی «طراشعر» به نام امین افضل‌پور، در کنار انتشار مانیفست مستقل این جریان، گامی در جهت معرفی این سبک به عنوان رویکردی تازه در شعر تصویری ـ گرافیکی معاصر ایران عنوان شده است؛ رویکردی که می‌کوشد رابطه میان حرف، تصویر، فرم، نشانه و ادراک را از نو تعریف کند و شعر را از صرف شنیدن و خواندن، به سوی تجربه‌ای دیداری، ادراکی و گرافیکی حرکت دهد.

انتهای پیام/  

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو، نشست ادبی منظومه عصر شنبه ۳۱ شهریور میزبان جشن رونمایی از مجموعه شعر احمد صالحی‌نژاد با عنوان تجرد است.

میزبانی این جلسه را امیرعلی سلیمانی به عهده دارد و شاعر اثر در جلسه حاضر خواهد بود. حضور و شعرخوانی در این جلسه آزاد است.

نشست ادبی منظومه دورهمی شاعرانه باغ کتاب عصر‌های شنبه در سروستان باغ کتاب برگزار می‌شود.