جوان آنلاین: طرح مجدد آتشبس موقت میان ایران و امریکا که کشورهای میانجی مطرح کردهاند، این بار دربرگیرنده پیشنهادی است که با اماواگرهایی، به دریافت هزینههای خدمات زیستمحیطی و امنیت دریایی از جانب ایران اشاره دارد. این پیشنهاد که البته در ازای باز شدن تنگه هرمز ارائه شده و دیگر منافع ایران را لحاظ نکرده، تقریباً همان بازیای است که تهران یک بار آن را تجربه کرده و بعید است که چنین طرحی را بپذیرد.
در ادامه خط خبری روز گذشته که ازسرگیری مذاکرات میان تهران و واشینگتن را دنبال میکرد، رویترز به نقل از سه منبع آگاه پاکستانی مدعی شد که در پی تلاشهای چین، پاکستان در حال بررسی راهکارهایی برای ازسرگیری مذاکرات متوقفشده میان ایالات متحده و ایران با هدف پایان دادن به جنگ است. به ادعای این منابع، گفتوگوهای مقدماتی و گمانهزنیها طی سفر اخیر اسکندر مؤمنی، وزیر کشور ایران به اسلامآباد صورت گرفته است. با این حال، هر سه منبع هشدار دادند که موانع موجود بر سر راه هرگونه گفتوگو با ایالات متحده همچنان بسیار بالاست.
موضوع میانجیگری چین در شرایطی مطرح میشود که سیدعباس عراقچی وزیر خارجه ایران در نشست شورای وزیران امور خارجه سازمان همکاری شانگهای در قزاقستان، ضمن دیدار با وانگ یی همتای چینی خود، با تشریح پیامدهای نقض آشکار مفاد تفاهم خاتمه جنگ از سوی امریکا، حملات وحشیانه به زیرساختهای حیاتی ایران و ارتکاب جنایات جنگی را محکوم و خاطرنشان کرد: «ناامنی موجود در تنگه هرمز و منطقه منحصراً ناشی از پیمانشکنی امریکا و اخلال در روند اجرای تعهدات ایران وفق مفاد بند ۵ تفاهمنامه اسلامآباد بوده است.» عراقچی با تأکید بر عزم ایران برای دفاع از حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی ایران در برابر تجاوز نظامی امریکا، مسئولیت همه دولتها را برای جلوگیری از تضعیف فزاینده اصول بنیادین منشور سازمان ملل و عادیشدن استفاده از زور در روابط بینالملل یادآور شد.
عدم تمایل امریکا به جنگ فرسایشی
آکسیوس به نقل از باراک راوید با اعلام اینکه دونالد ترامپ رئیسجمهور امریکا در آستانه یک تصمیم سرنوشتساز درباره جنگ با ایران قرار گرفته است، نوشت که وضعیت به گونهای است که یا باید از مسیر یک آتشبس ۱۰ روزه، تنگه هرمز را باز کند یا به امید تسلیم کردن ایران، به همراه اسرائیل، گام در عرصه یک عملیات نظامی گسترده بگذارد، چرا که فضای چندانی برای ادامه جنگ فرسایشی و بینتیجهای که اکنون خلیج فارس را فلج کرده، باقی نمانده است. این پایگاه خبری مدعی است که دو منبع منطقهای که مستقیماً در جریان تلاشهای میانجیگری قرار دارند، به آکسیوس گفتهاند که این طرح را قطر، مصر، پاکستان و چند کشور دیگر طراحی و به ایران و امریکا ارائه کردهاند.
الگویی مشابه تنگه مالاکا
دولت ترامپ در حال بررسی این پیشنهاد است و از اسرائیل خواسته اقداماتی انجام ندهد که فرصت دیپلماسی را از بین ببرد، اما همزمان، امریکا خود را برای شکست مذاکرات نیز آماده میکند. طبق پیشنهاد جدید، مسیر جنوبی تنگه، که از آبهای عمان عبور میکند، از حملات ایران مصون خواهد بود و مسیر شمالی، که در آبهای ایران قرار دارد، از محاصره امریکا خارج خواهد شد. در طول آتشبس ۱۰ روزه، ایران و امریکا درباره سازوکار بلندمدت عبور کشتیها از تنگه هرمز مذاکره خواهند کرد. یکی از گزینههای مطرحشده این است که ایران بتواند در ازای تأمین امنیت دریایی، حفاظت محیطزیست و برخی خدمات دیگر، «هزینه خدمات متعارف» از کشتیها دریافت کند. یکی از منابع منطقهای گفته است الگوی مورد نظر میتواند مشابه تنگه مالاکا باشد؛ جایی که مالزی، اندونزی و سنگاپور بابت خدمات مشخص از کشتیها هزینه دریافت میکنند، نه صرفاً برای عبور. پیشنهاد دیگر این است که این مبالغ وارد صندوق مشترکی شود که با مشارکت سازمان بینالمللی دریانوردی اداره خواهد شد.
ایران تحت فشار امتیاز نمیدهد
میدلایست اسپکتیتور نوشته که ایران به احتمال زیاد آخرین پیشنهاد آتشبس را نخواهد پذیرفت. چنین موضعگیری از این جهت تقویت میشود که تنها موضع رسمی که از تهران منتشر شده، سخنان اسماعیل بقایی است که گفته: «پیشنهادهایی که میانجیها منتقل کردهاند، دریافت شده، اما در این مرحله درباره جزئیات آنها صحبت نمیکنیم.» ایران تاکنون نشان داده است که آتشبس موقت را کافی نمیداند و به دنبال ترتیبات پایدارتر است و نمیخواهد مسئله تنگه هرمز بهصورت یکطرفه حل شود. همچنین، پایان حملات برای تهران اهمیت دارد، اما حاضر نیست در شرایط فشار نظامی، امتیاز راهبردی بدهد. اینها در حالی مطرح میشوند که در روزهای اخیر، ارتش امریکا دهها فروند جنگنده و هواپیمای سوخترسان را به منطقه اعزام کرده تا در صورت نیاز، ظرفیت لازم برای یک تشدید بزرگ نظامی را در اختیار داشته باشد. منابع صهیونیست نیز گفتهاند ارتش اسرائیل در بالاترین سطح آمادهباش قرار دارد و خود را برای آغاز یک عملیات هماهنگ و تمامعیار طی روزهای آینده آماده میکند و همه این گزارهها، از آمادگی واشینگتن و تلآویو برای تهاجم به ایران حکایت دارند.
