جوان آنلاین: خرید تضمینی گندم به ۶ میلیون و ۸۰۰ هزار تن رسید و همزمان با ادامه روند خرید، پرداخت مطالبات گندمکاران نیز با تزریق منابع جدید دنبال میشود به طوری که تاکنون بیش از ۱۱۰هزار میلیارد تومان از مطالبات پرداخت شده، ۱۷هزار میلیارد تومان دیگر به حساب کشاورزان واریز شده و ۵۰ هزار میلیارد تومان نیز برای پرداخت در روزهای آینده اختصاص یافته است. با این حال، تداوم پرداخت منظم مطالبات، شرط حفظ اعتماد تولیدکنندگان و استمرار عرضه گندم به شبکه خرید تضمینی خواهد بود. خرید تضمینی گندم در سال زراعی جاری، تاکنون با عبور از مرز ۶ میلیون و ۸۰۰ هزار تن، به رقم ۷ میلیون تن نزدیک شده و دولت برای پرداخت مطالبات کشاورزان، منابع مالی جدیدی را اختصاص داده است به گونهای که بیش از ۱۱۰ هزار میلیارد تومان از مطالبات گندمکاران تاکنون تسویه شده و ۱۷ هزار میلیارد تومان نیز در تازهترین مرحله به حساب آنان واریز شده است. همچنین ۵۰ هزار میلیارد تومان دیگر برای پرداخت مطالبات باقیمانده تأمین شده و قرار است در روزهای آینده به حساب کشاورزان واریز شود. از آنجایی که گندم اصلیترین محصول راهبردی کشور محسوب میشود و خرید تضمینی آن، رابطه مستقیمی با درآمد کشاورزان، تداوم تولید و تأمین ذخایر مورد نیاز کشور دارد، ادامه کشت و تحویل آن به شبکه رسمی خرید، مستلزم پرداخت به موقع بهای محصول است. از این رو، پرداخت مطالبات در زمان مناسب، بخشی از سیاست حمایت از تولید به شمار میآید و تأخیر در آن، فشار مالی قابل توجهی بر تولیدکنندگان وارد میکند. بر اساس اعلام وزارت جهاد کشاورزی، سازمان هدفمندسازی یارانهها در تازهترین مرحله ۱۷ هزار میلیارد تومان از مطالبات گندمکاران را پرداخت کرده است و علاوه بر این، با تأکید رئیسجمهور، ۵۰ هزار میلیارد تومان دیگر نیز برای تسویه مطالبات اختصاص یافته است. مجموعه این پرداختها، بخشی از تعهد مالی دولت در برابر کشاورزانی است که محصول خود را در قالب سازوکار خرید تضمینی تحویل دادهاند و انتظار دارند بهای گندم در فاصله زمانی مشخص به دستشان برسد. قیمت خرید تضمینی و هزینه تولید قیمت خرید تضمینی گندم برای سال زراعی ۱۴۰۴- ۱۴۰۵ بر اساس مصوبه شورای قیمتگذاری محصولات کشاورزی، بین ۴۷ هزار و ۵۰۰ تا ۴۹هزار و ۵۰۰ تومان برای هر کیلوگرم تعیین شده است و تفاوت قیمت به کیفیت و درجهبندی گندم مربوط میشود و محصول با کیفیت بالاتر، نرخ بیشتری خواهد داشت. این قیمت نسبت به نرخ تعیینشده قبلی، افزایش قابل توجهی داشته است، زیرا نرخ خرید هر کیلوگرم گندم پیش از این بین ۲۷ هزار و ۵۰۰ تا ۲۹ هزار و ۵۰۰ تومان تعیین شده بود. افزایش ۲۰ هزار تومانی قیمت هر کیلوگرم گندم، با توجه به افزایش هزینههای تولید و تغییرات مربوط به نرخ ارز در تأمین برخی نهادهها و کالاهای اساسی، در سیاست قیمتگذاری سال جاری لحاظ شده است. هزینه بذر، کود، سم، سوخت، ماشینآلات، تعمیرات و دستمزد، بخش مهمی از هزینههای تولید گندم را تشکیل میدهد و تغییر هر یک از این عوامل بر درآمد نهایی کشاورز اثر میگذارد. بنابراین، قیمت خرید تضمینی باید در زمان تعیین، هزینه واقعی تولید و امکان ادامه فعالیت اقتصادی کشاورزان را در نظر بگیرد. البته اعلام قیمت مناسب، وقتی اثر خود را در بخش کشاورزی نشان میدهد که پرداخت آن نیز با تأخیر طولانی همراه نباشد، چراکه کشاورز در طول فصل کشت و برداشت با هزینههای متعددی روبهرو است و فروش محصول، مهمترین منبع تأمین نقدینگی او برای بازپرداخت بدهیها و آغاز فصل تولید بعدی محسوب میشود. به همین دلیل، پرداخت مطالبات گندمکاران باید همزمان با سیاست تعیین قیمت خرید تضمینی مورد توجه قرار گیرد. خرید ۶ میلیون و ۸۰۰ هزار تن گندم، حجم قابل توجهی از تولید داخلی را در شبکه رسمی خرید قرار داده است که علاوه بر تأمین بخشی از نیاز کشور، امکان مدیریت بهتر ذخایر گندم را نیز فراهم میکند و هرچه سهم بیشتری از محصول تولیدشده از مسیر رسمی خریداری شود، برنامهریزی برای ذخیرهسازی، توزیع و تأمین نیاز واحدهای مختلف مصرفکننده با نظم بیشتری انجام خواهد شد. با این حال، تداوم خرید تضمینی نیازمند استمرار منابع مالی است و دولت باید برای پرداخت مطالبات، منابع لازم را به موقع پیشبینی کند تا فاصله میان تحویل محصول و دریافت وجه کاهش یابد. تأخیر در پرداخت، بهویژه برای کشاورزان کوچک و متوسط که نقدینگی محدودی دارند، فشار بیشتری ایجاد میکند و ممکن است آنها را به فروش محصول خارج از شبکه رسمی یا کاهش سطح زیرکشت در فصل بعد سوق دهد. از این رو، پرداخت ۱۷ هزار میلیارد تومان اخیر و اختصاص ۵۰ هزار میلیارد تومان دیگر، گامهایی برای کاهش مطالبات انباشته گندمکاران محسوب میشود؛ اما استمرار این روند اهمیت بیشتری دارد و حجم خرید تضمینی تا پایان فصل برداشت ممکن است افزایش یابد و به همین دلیل، منابع مورد نیاز برای تسویه کامل مطالبات باید متناسب با میزان خرید نهایی پیشبینی شود.
