مدیریت مصرف انرژی در ایران همواره تحتالشعاع تصمیمات کوتاهمدت قرار داشته است و هرگاه ناترازی میان تولید و مصرف بنزین به مرحله بحرانی رسیده، دولتها سادهترین مسیر یعنی دستکاری قیمتها یا محدود کردن دسترسی شهروندان از طریق سهمیهبندی را انتخاب کردهاند. این اقدامات شاید بتوانند بهطور موقت و برای چند هفته یا چند ماه مصرف را به صورت تصنعی کنترل کنند، اما به دلیل عدم اصلاح ریشههای مصرف، با گذشت زمان اثر خود را به سرعت از دست میدهند. قطعاً سیاستگذاری صحیح انرژی نیازمند برنامهریزی برای کاهش پایدار مصرف در طول سالهای متمادی است؛ هدفی که هرگز با شوکهای قیمتی محقق نخواهد شد.
کنشگران معتقدند در اقتصاد ایران، سیگنالهای قیمتی به سرعت توسط تورم بلعیده میشوند و اثر بازدارنده خود را بر تقاضا از دست میدهند. از دیدگاه اقتصاددانان توسعه، اصلاحات قیمتی بدون وجود بسترهای نهادی کارآمد، اصلاح تعرفهها، توسعه حملونقل عمومی کارآمد و ارتقای استاندارد خودروها، تنها به تشدید فقر، نابرابری و عمیقتر شدن شکافهای اجتماعی منجر میشود.
مجلس: افزایش قیمت بنزین نداریم
پس از لغو دورکاریها و آغاز سفرهای تابستانی، میزان مصرف بنزین در ایران از ۱۳۰ میلیون لیتر در روز فراتر رفته است. آمار دولتی میگوید میزان ناترازی بنزین همزمان با افزایش مصرف و دشوار شدن مسیرهای واردات به روزانه ۱۰ میلیون لیتر رسیده و کارشناس انرژی سیما غفاری میگوید که «با توجه به میزان ذخیرهسازی و طولانیشدن زمان تصمیمگیری در کنار صرفهجویی مردم، دولت دو راه جز افزایش قیمت یا بازی با سهمیهها به عنوان راهکار مسکن ندارد.»
به گزارش تسنیم، حسینعلی حاجیدلیگانی، نماینده مردم شاهینشهر، در نشست علنی سهشنبه ۶ مرداد مجلس شورای اسلامی که بهصورت مجازی برگزار شد، در تذکری با اشاره به انتشار اخباری درباره احتمال افزایش قیمت بنزین، گفت: صداهایی درباره افزایش قیمت بنزین شنیده میشود که نگرانکننده است، چراکه افزایش قیمت بنزین بر تمام کالاها و خدمات اثر میگذارد و موجب افزایش قیمتها میشود. وی افزود: در شرایط جنگی، طرح چنین موضوعاتی درست نیست و هیئت رئیسه مجلس باید این موضوع را پیگیری کند و مانع از افزایش قیمت بنزین شود.
علی نیکزاد، نایبرئیس مجلس شورای اسلامی، در پاسخ به تذکر حاجیدلیگانی درباره قیمت بنزین، گفت: روز گذشته جلسهای با پورمحمدی، رئیس سازمان برنامه و بودجه، داشتیم که در این جلسه درباره موضوع بنزین نیز توضیحاتی ارائه شد. طبق توضیحات پورمحمدی، دو راه بیشتر وجود ندارد؛ یا سهمیه بنزین جابهجا شود یا قیمت بنزین افزایش پیدا کند. نایبرئیس مجلس با بیان اینکه دولت موضوع تصمیمگیری درباره بنزین را به پورمحمدی محول کرده است، تصریح کرد: طبق توضیحات رئیس سازمان برنامه و بودجه، افزایش قیمت بنزین منتفی است و جابهجایی سهمیه انجام خواهد شد.
قیمت سوم بنزین همچنان ۵ هزار تومان است
همچنین سخنگوی دولت در نشست خبری روز گذشته خود درباره برنامه دولت برای مدیریت مصرف سوخت و احتمال تغییر قیمت بنزین برای سهمیه سوم، گفت: دولت روزانه معادل هشت میلیون بشکه نفت را به فرآوردههای سوختی تبدیل میکند و بهعنوان بزرگترین دستگاه سیاستگذار، موظف است برای مدیریت این منابع برنامهریزی داشته باشد. فاطمه مهاجرانی با بیان اینکه دولت حق ندارد منابع نسلهای آینده را به آلودگی و بیماری تبدیل کند، افزود: برنامه اصلاح نظام توزیع و مصرف سوخت از قبل در دستور کار دولت قرار داشت. بر همین اساس، در آذرماه هزینه استفاده از بنزین با کارت جایگاه به پنج هزار تومان افزایش یافت.
سخنگوی دولت ادامه داد: در ایام جنگ نیز سهمیه دوم بنزین که پیش از آن ۱۰۰ لیتر بود، ابتدا به ۷۰لیتر و اکنون به ۵۰ لیتر کاهش یافته است. این سهمیه ۵۰لیتری همچنان با نرخ سه هزار تومان عرضه میشود و مصرف مازاد بر آن با قیمت کارت جایگاه محاسبه خواهد شد. مهاجرانی با تأکید بر اینکه هنوز هیچ تصمیم نهایی درباره قیمت بنزین جایگاهی اتخاذ نشده است، اظهار کرد: هر زمان این تصمیم نهایی شود، بهصورت رسمی اطلاعرسانی خواهد شد. وی در مورد آسیبهای واردشده به زیرساختهای انرژی در جریان جنگ، گفت: بخشی از ظرفیت تولید کشور از جمله در ماهشهر آسیب دیده است و هدف حملات دشمن نیز کاهش توان تولیدی کشور بود.
بنزین ۱۵۰۰ تومانی و ۳۰۰۰ تومانی تغییر قیمت نخواهد داشت
سخنگوی دولت اضافه کرد: با وجود این آسیبها، روزانه ۱۰۰ میلیون لیتر بنزین در کشور تولید میشود و این میزان بدون تردید در اختیار مردم قرار خواهد گرفت، اما برای تأمین بنزین وارداتی باید ارز اختصاص یابد؛ ارزی که میتواند صرف تأمین کالاهای اساسی، دارو و مواد اولیه تولید شود.
مهاجرانی تصریح کرد: هر زمان دولت با مردم صریح، شفاف و مستدل سخن گفته است، مردم نیز همراهی کردهاند و این نشاندهنده درک و شعور بالای جامعه است. وی در ادامه تأکید کرد: در بنزین سهمیهای هیچ تغییر قیمتی نخواهیم داشت، اما اگر درباره بنزین غیرسهمیهای تصمیمی اتخاذ شود، بهصورت رسمی اعلام خواهد شد. سخنگوی دولت با اشاره به اقدامات دولت برای بهینهسازی مصرف سوخت گفت: دوگانهسوز کردن خودروها بهصورت جدی در دستور کار دولت قرار دارد. همچنین حدود ۳ میلیون دلار در حوزه سیانجی (CNG) سرمایهگذاری شده است. توسعه ایستگاههای الپیجی (LPG) از دیگر اقداماتی است که صورت گرفته است. مهاجرانی ادامه داد: دوگانهسوز کردن رایگان خودروها، تسریع اسقاط ناوگان فرسوده و هشدار رئیسجمهور به خودروسازان در مورد تولید خودروهای پرمصرف، از دیگر اقداماتی است که صورت گرفته است.
