درست است اقتصاد کشورمان هنوز به نقطه رونق نرسیده است، اما دادههای شاخص مدیران خرید در خردادماه، چشمانداز مثبت ارائه میکند که از شدت انقباض ماههای گذشته فاصله گرفته و آرامآرام در حال بازسازی ظرفیت فعالیت خود است. شامخ کل اقتصاد در این ماه به ۴۵/۹ رسید و شاخص بخش صنعت نیز عدد ۴۸/۲ را ثبت کرد. هرچند هر دو رقم همچنان پایینتر از مرز ۵۰ قرار دارند، با این حال، فاصله صنعت با این مرز کاهش یافته است. شاخص مدیران خرید وقتی بالاتر از ۵۰ قرار میگیرد که سطح فعالیت بنگاهها نسبت به دوره قبل افزایش یافته باشد و ارقام پایینتر از این سطح از کاهش فعالیت خبر میدهند. بنابراین، نمیتوان از ارقام خردادماه نتیجه گرفت که اقتصاد وارد دوره رونق شده است، اما تحلیل اقتصادی فقط به نقطه فعلی شاخص محدود نمیشود و جهت حرکت آن نیز اهمیت دارد، یعنی اقتصادی که با سرعت در حال کوچک شدن است، با اقتصادی که از شدت افت آن کاسته شده، در یک وضعیت قرار ندارد و کاهش سرعت انقباض، نخستین مرحله بازگشت به ثبات است و ثبات نیز پیششرط شکلگیری رشد محسوب میشود.
بررسی مؤلفههای شامخ نشان میدهد بخشی از فعالیتهای تولیدی و تجاری نسبت به دورههای سختتر گذشته بهبود یافته است و تولید، فروش، اشتغال و صادرات در مقایسه با ماههای بحرانی وضعیت مناسبتری پیدا کردهاند. طبعاً این تغییرات از آن جهت مهم است که نشانههای بهبود در سطح فعالیت واقعی بنگاهها ظاهر شده است، یعنی مسئله فقط تغییر در انتظارات یا تحولات مالی نیست و بخشی از ظرفیت اقتصادی در حال بازگشت به چرخه فعالیت است.
البته اقتصاد همچنان با ضعف تقاضا، محدودیت نقدینگی، دشواری تأمین مواداولیه و ناترازی انرژی روبهروست و نمیتوان این موانع را نادیده گرفت. با این حال، کاهش فشار رکودی به بنگاهها فرصت میدهد تا بهجای تمرکز صرف بر حفظ فعالیت، برای تثبیت تولید و افزایش ظرفیت برنامهریزی کنند. اگر این فرصت با سیاستهای مناسب در حوزه تأمین مالی، تقویت تقاضا و کاهش موانع تولید همراه شود، فاصله باقیمانده تا مرز رونق نیز قابل کاهش خواهد بود.
رسیدن شامخ صنعت به ۴۸/۲، اقتصاد را در فاصلهای نزدیک از مرز ۵۰ قرار داده است. عبور از این مرز البته به تداوم رشد سفارشها، بهبود فروش و افزایش اطمینان بنگاهها نیاز دارد. با این حال، اقتصاد برای خروج از رکود ابتدا باید روند ضعف را متوقف کند و سپس مسیر رشد را بسازد. دادههای خردادماه نشان میدهد مرحله نخست در حال شکلگیری است و اگر روند بهبود ادامه پیدا کند، اقتصاد میتواند از کاهش شدت رکود به سمت بازگشت تدریجی فعالیت و رشد حرکت کند.
