جوان آنلاین: حجتالاسلام و المسلمین عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، در نشست مشترک با رئیس و شورای معاونین کمیته امداد امام خمینی(ره)، با گرامیداشت یاد و خاطره امام شهید و شهدای گرانقدر انقلاب و دفاع مقدس، به تشریح جایگاه راهبردی کمیته امداد در منظومه فکری بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران پرداخت.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به ظرفیتهای بینظیر کمیته امداد، گفت: امروز یک «الگوی حکمرانی امداد» به صورت نانوشته در این نهاد وجود دارد. اگر این الگو مکتوب و به کتاب درسی تبدیل شود و در دانشگاهها تدریس گردد، دستاورد بزرگی خواهد بود.
وی حکمرانی را یک فرایند چندمرحلهای دانست و افزود: این فرایند شامل «سیاستگذاری، تنظیمگری، تسهیلگری، راهبری اجرایی، نظارت و بازسازی» است. در برنامههایی که از کمیته امداد پخش میشود، این مراحل به خوبی قابل رصد است.
خسروپناه، «راهبری به سبک قرارگاهی» را رکن سوم حکمرانی برشمرد و گفت: ما در این زمینه کتابی علمی با عنوان «الگوی قرارگاهی علم و فرهنگ» تألیف کردهایم. زمانی که امام شهید از بنده خواستند شورا را به سمت کارهای عملیاتی ببریم، با توجه به تجربه جنگ و کار ستادی نظامی، این الگو را طراحی کردیم. در این مسیر، سردار شهید امیر موسوی و دیگر بزرگان کمک کردند و تجربیات نظامی خود و حتی مطالعاتی درباره روشهای آمریکایی را در اختیار ما قرار دادند. ما این تجربیات را با مأموریتهای فرهنگی و امدادی تطبیق دادیم. خوشبختانه کمیته امداد نیز امروز کار «قرارگاهی» انجام میدهد که اثرگذاری آن را چندین برابر میکند.
وی با تأکید بر استفاده از «فناوریهای نرم اجتماعی» در علوم انسانی، خاطرنشان کرد: کشف مسئله، مهمترین گام در پژوهش است. پیشنهاد من این است که مسائل و چالشهای کمیته امداد و حکمرانی امداد جمعآوری و به نهادهایی مانند «موسسه آیه» در نظام دانشگاهی و حوزوی ارجاع داده شود.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی افزود: با این کار، دانشجویان و طلاب به سمت حل مسائل واقعی جامعه سوق داده میشوند. این اقدام نه تنها بار مالی برای کمیته امداد ندارد، بلکه مسائل شما را حل میکند و مصداق بارز پیوند دانشگاه با صنعت و جامعه خواهد بود.
خسروپناه در ادامه به تشریح سیر تحول و مأموریتهای شورای عالی انقلاب فرهنگی پرداخت و گفت: این شورا پس از ۵ سال فعالیت «ستاد انقلاب فرهنگی»، از سال ۱۳۶۳ شکل گرفت. اولین مأموریت آن دانشگاهی بود؛ تأسیس دانشگاه تربیت مدرس، جهاد دانشگاهی، مرکز نشر دانشگاهی و سمت، همگی توسط شورا انجام شد.
وی افزود: بعدها مقام معظم رهبری مأموریت «فرهنگ عمومی» را به شورا محول کردند که منجر به شکلگیری شورای فرهنگ عمومی شد. سپس مأموریت «علم و فناوری» محول شد که به تأسیس معاونت علمی ریاست جمهوری و بنیاد ملی نخبگان انجامید. پنجمین مأموریت، پرداختن به «آسیبهای اجتماعی» و ششمین و آخرین مأموریت، مدیریت «محتوای فضای مجازی» بود. این سیر تاریخی نشان میدهد شورا ظرفیت قانونی و حاکمیتی بالایی برای حل مسائل دارد.
پیشنهاد ویژه: سهمیه کنکور بر اساس دهک اقتصادی و نیاز استانی
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اعلام آمادگی کامل این شورا برای ارائه هرگونه سیاست، مصوبه یا حتی «ماده واحده» قانونی مورد نیاز کمیته امداد، به یک پیشنهاد محوری اشاره کرد و گفت: دوستان پیشنویسهایی درباره بورسیه دانشآموزان و دانشجویان کمیته امداد تهیه کردهاند. پیشنهاد مشخص ما این است که سهمیه کنکور بر اساس «دهکهای اقتصادی» و همچنین «سهمیه استانی» طراحی شود.
وی با بیان یک مثال عینی توضیح داد: اگر استان هرمزگان به ۵۰۰ پرستار نیاز دارد، باید این افراد از خود استان هرمزگان جذب شوند، مدرکشان را در همان استان بگیرند و متعهد شوند که ۳۰ سال در همان استان خدمت کنند. این سیاستی است که رئیسجمهور نیز بر آن تأکید دارند و از مهاجرت نخبگان استانی جلوگیری میکند. حتی میتوان برای نیازهای خاص، مسیرهای «بدون آزمون» را نیز با هماهنگیهای لازم پیشبینی کرد.
آموزش عالی، کلید خروج از چرخه امداد/ هشدار نسبت به کاهش سهمیه دانشآموزان مستعد در مدارس سمپاد
جلال موسوی، دبیر ستاد تعلیم و تربیت شورای عالی انقلاب فرهنگی، با تأکید بر اینکه کمیته امداد از نهادهای پیشگام و اولیه انقلاب است، محور اصلی سخنان خود را «خروج خانوادهها از چرخه امداد از طریق آموزش» قرار داد.
وی با اشاره به آمارهای ارائهشده در گزارش کمیته امداد گفت: حدود ۹۰۰ هزار دانشآموز تحت پوشش کمیته امداد هستند، اما تعداد دانشجویان این قشر تنها حدود ۴۷ هزار نفر است. این نسبت مطلوب نیست و نشان میدهد که مسیر رسیدن به قلههای علمی برای این قشر هموار نیست. وقتی نوجوان و جوان «قلهای» برای تلاش نبیند، امید و هویت او کمرنگ میشود.
دبیر ستاد تعلیم و تربیت با تأکید بر ضرورت استفاده از ظرفیت سهمیهها و بورسیهها (نه فقط در کنکور، بلکه در مقاطع مختلف) برای خانوادههای دهکهای پایین، به یک تجربه موفق و یک هشدار اشاره کرد: چند سال پیش مصوبهای داشتیم که دانشآموزان مستعد کمیته امداد بتوانند بدون پرداخت هزینه در مدارس سمپاد تحصیل کنند. این طرح عدالت آموزشی را به شدت تقویت کرد و سال گذشته ۱۵۰۰ نفر از این طریق پذیرش شدند، اما متأسفانه امسال این آمار به ۵۰۰ نفر کاهش یافته است. ما باید از این فرصتها برای ایجاد انگیزه و خروج نسل جدید از چرخه فقر استفاده کنیم.
وی افزود: خوشبختانه برخی مصوبات اخیر شورای عالی انقلاب فرهنگی نتیجهبخش بوده است؛ بهطوریکه طبق اعلام مسئولان، امسال نرخ قبولی دانشآموزان کمیته امداد در دانشگاههای دولتی بیش از ۳۰۰ درصد افزایش داشته است. این نشان میدهد که «نقطهزنی» سیاستهای آموزشی میتواند تحولآفرین باشد.
