جوان آنلاین: امریکا و عربستان در یک حمله هوایی بیسابقه، صبح دیروز با چندین جنگنده مواضع حشدالشعبی را در عراق هدف قرار دادند. حملاتی که در آن دستکم ۲۰ نیروی حشدالشعبی شهید و دهها نفر دیگر نیز زخمی شدند. ریاض و واشینگتن میگویند که این حمله در واکنش به حملات پهپادی از عراق به اهداف نفتی عربستان انجام شده است. حشدالشعبی چنین حملاتی را تأیید نکرده و گفته است حمله امریکا و عربستان را تلافی خواهد کرد. حالا به فاصله دو هفته بعد از حمله سعودیها به یمن که منجر به حملات انصارالله به تأسیسات نفتی و محاصره نفتی عربستان در بابالمندب شد، ریاض خود را در معرض حملات احتمالی عراقیها هم قرار داده است.
به گزارش «جوان»، حملات بامداد چهارشنبه، مقرهای حشدالشعبی در هشت استان بغداد، نینوا، بصره، واسط، کرکوک، دیالی، صلاحالدین و کربلا را هدف قرار داد. سازمان حشدالشعبی در آمار اولیه اعلام کرد که ۲۰ نفر از نیروهای این سازمان شهید و ۳۲ نفر دیگر زخمی شدهاند و خسارات گستردهای نیز به ساختمانها، خودروها و تجهیزات نظامی وارد شده است. این سازمان، حملات را «تجاوزی آشکار به حاکمیت عراق» و «اقدامی تروریستی» توصیف و تأکید کرد که آمار قربانیان با ادامه عملیات جستوجو و بررسی میدانی ممکن است افزایش یابد. فرماندهی مرکزی ارتش امریکا (سنتکام) نیز در بیانیه خود مشارکت واشینگتن و ریاض در این عملیات را تأیید و ادعا کرد که این حملات، مراکز لجستیکی و تسلیحاتی گروههای همسو با ایران را هدف قرار داده است که از نگاه واشینگتن مسئول حملات پهپادی اخیر علیه نیروهای امریکایی و زیرساختهای انرژی عربستان بودهاند. همزمان، وزارت دفاع عربستان با صدور بیانیهای اعلام کرد که پدافند هوایی این کشور طی روزهای گذشته چندین پهپاد را که به سمت تأسیسات نفتی در ریاض و استان شرقی شلیک شده بود، رهگیری کرده و حمله به عراق را در چارچوب «حق دفاع مشروع» و با هماهنگی امریکا انجام داده است.
احتمال لغو سفر الزیدی
در بغداد، واکنشها به سرعت آغاز شد. علی الزیدی، نخستوزیر عراق که کمتر از ۱۰ روز از سفر او به واشینگتن و توافق برای خلع سلاح گروههای مقاومت عراقی گذشته، بدون محکوم کردن این حملات دستور تشکیل نشست فوقالعاده شورای امنیت ملی را صادر کرد تا ابعاد این حملات بررسی شود. در حالی که ریاستجمهوری عراق در بیانیهای رسمی، حمله مشترک امریکا و عربستان را «نقض آشکار حاکمیت ملی عراق» و مغایر با منشور سازمان ملل دانست و خواستار احترام همه طرفها به تمامیت ارضی این کشور شد. همزمان، هادی العامری، دبیرکل سازمان بدر، این حملات را ادامه «رویکرد خصمانه عربستان علیه عراق» توصیف کرد و خواستار اتخاذ موضعی قاطع از سوی دولت بغداد شد. شماری از نمایندگان پارلمان عراق نیز ضمن محکوم کردن حملات، خواستار لغو سفر برنامهریزیشده نخستوزیر عراق به عربستان شدند. رسانههای عراقی نیز گزارش دادند که احتمال لغو این سفر، که قرار بود در ادامه سفرهای منطقهای الزیدی انجام شود، به طور جدی مطرح شده است. همزمان، اظهارات دونالد ترامپ نیز بر پیچیدگی ماجرا افزوده است. رئیسجمهور امریکا عصر دیروز گفت که حملات با هماهنگی دولت عراق انجام شده و بغداد از این عملیات اطلاع داشته است؛ ادعایی که البته هنوز از سوی مقامهای عراقی تأیید نشده است. این سخنان با سفر هفته قبل نخستوزیر عراق به واشینگتن و گزارشهایی درباره توافق دو طرف برای پیشبرد برنامه خلع سلاح گروههای مسلح همسو با ایران، در یک چارچوب سیاسی قابلتحلیل است. اگرچه دولت عراق جزئیات چنین توافقی را منتشر نکرده، اما مخالفان داخلی دولت، حمله مشترک امریکا و عربستان را نشانهای از آغاز مرحله عملی فشارها برای محدود کردن حشدالشعبی ارزیابی میکنند.
فضای سیاسی بغداد در مسیر تهران
در سطح منطقهای، وزارت امور خارجه ایران حملات امریکا و عربستان را به شدت محکوم کرد و آن را اقدامی در راستای گسترش دامنه جنگ در غرب آسیا دانست. انصارالله یمن نیز با صدور بیانیهای، این حملات را تعرضی آشکار به حاکمیت عراق خواند و بر حق بغداد و گروههای مقاومت برای پاسخ به این تجاوز تأکید کرد. این حملات که به فاصله سه هفته بعد از تشییع پیکر رهبر شهید انقلاب در دو شهر نجف و کربلا انجام شد، در داخل عراق میتواند فضای سیاسی عراق را بیش از پیش به سمت ایران سوق بدهد. دیروز بلافاصله بعد از حملات، تصاویر منتشرشده از مراسم انتقال پیکر شهدای حشدالشعبی در استان نینوا، شعارهای گسترده ضدامریکایی و ضدسعودی را نشان میداد. گروه «سرایا اولیاء الدم» و دیگر گروههای مقاومت اعلام کردند که بیانیههایی درباره نحوه پاسخ به این حملات منتشر خواهند کرد؛ چیزی که نشان میدهد حمله مشترک امریکا و عربستان فضای سیاسی عراق را تغییر داده و احتمال گشوده شدن جبههای جدید علیه منافع عربستان را افزایش داده است. ورود مستقیم عربستان به عملیات نظامی در خاک عراق، از چند جهت کمسابقه است. ریاض طی سالهای گذشته، حتی در اوج تنشهای منطقهای، معمولاً تلاش کرده بود از رویارویی مستقیم با گروههای مقاومت وابسته به محور مقاومت پرهیز کند و نقش خود را به حمایت سیاسی یا اطلاعاتی از عملیاتهای امریکا محدود نگه دارد، ولی اعلام رسمی مشارکت نیروی هوایی عربستان در حمله به عراق، هرچند به شکل لجستیک یا نمادین، نشان میدهد که ریاض در حال فاصله گرفتن از موضع تدافعی پیشین است و مستقیماً وارد میدان تقابل با گروههای مقاومت شده است؛ تغییری که میتواند هزینههای امنیتی تازهای برای ریاض ایجاد کند. این تحول در شرایطی رخ میدهد که عربستان هنوز با تبعات رویارویی اخیر با یمن دستوپنجه نرم میکند. پس از حملات هوایی سعودیها به یمن، نیروهای انصارالله با اعلام محاصره دریایی کشتیهای سعودی در بابالمندب و حمله به تأسیسات نفتی، فشار سنگینی بر صادرات انرژی این کشور وارد کردند. حالا با ورود مستقیم ریاض به تقابل نظامی با حشدالشعبی، احتمال گسترش دامنه تهدیدها علیه زیرساختهای نفتی و اقتصادی عربستان از جبهه عراق نیز مطرح شده است؛ بهویژه آنکه گروههای مقاومت عراقی در سالهای گذشته بارها توانایی خود را در اجرای حملات پهپادی دوربرد به نمایش گذاشتهاند. همزمان، حمله بامداد دیروز عربستان و امریکا، پیچیدگیهای جنگ در خاورمیانه را هم نشان داد. نیویورکتایمز نوشته که آخرین حملات، جنگ در خاورمیانه را گسترش داد و گروههای متحد ایران در عراق و یمن را به این نبرد کشاند.
