بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر، مدتهاست نزدیکیاش به ایالات متحده ــ چه از نظر سیاسی و چه از نظر شخصی ــ را بهعنوان نشانهای از غیرقابلجایگزینبودن خود برای اسرائیل ارائه کرده است.
نتانیاهو که با لحنی شبیه آمریکاییها و پس از گذراندن بخش بزرگی از جوانیاش در آن کشور، وارد صحنه سیاست شد، بنا بر روایتها از درک منحصربهفرد خود از سیاست آمریکا استفاده کرده تا روسایجمهور متعدد را مجاب و تشویق کند که حمایت بیوقفه خود از اسرائیل و پروژههای سیاسی شخصی او را ادامه دهند.
برای مدتی چنین بهنظر میرسید که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از همه روسایجمهور پیشین، نسبت به اسرائیل و نتانیاهو انعطافپذیرتر است؛ بهویژه پس از آنکه او نخستین رهبر آمریکا شد که با مشارکت در یک جنگ مشترک با اسرائیل علیه ایران موافقت کرد.
با این حال، اکنون که این جنگ متوقف مانده، ترامپ ظاهراً مایلتر شده که در خاورمیانه بدون درنظرگرفتن اسرائیل معامله کند و همزمان انتقاد از اسرائیل در آمریکا افزایش یافته است؛ و در اسرائیل این احساس شکل گرفته که کارت برنده نتانیاهو شاید دیگر مانند گذشته کارآمد نباشد.
این وضعیت در زمانی بسیار نامناسب برای نتانیاهو رخ داده است؛ او در آستانه انتخابات داخلی در اواخر اکتبر قرار دارد، همچنان با محاکمه فساد روبهرو است و چندین درگیری حلنشده دیگر نیز در منطقه باقی ماندهاند.
ازاینرو، سفر نتانیاهو به واشنگتن در روز سهشنبه برای دیدار با ترامپ ــ نخستین دیدار او از زمان آغاز جنگ علیه ایران ــ فرصتی برای نوسازی چهره سیاسی او و نیز فرصتی تبلیغاتی است تا بار دیگر پیوندش با رئیسجمهور آمریکا را به افکار عمومی اسرائیل یادآوری کند.
**ظاهر ماجرا**
تنشها در رابطه نتانیاهو با ترامپ از آغاز جنگ علیه ایران رو به افزایش گذاشته است؛ پس از آنکه گزارشها نشان دادند این نخستوزیر اسرائیل بود که رئیسجمهور آمریکا را به امکانپذیر بودن این مأموریت و نیز احتمال سرنگونی دولت ایران متقاعد کرده است.
همزمان، در کنگره آمریکا نیز نگرانی درباره همراهی آشکار نتانیاهو با جنبش شهرکنشینی اسرائیل ــ که شامل بازداشت فراقضایی یک سناتور آمریکایی به دست شهرکنشینان هم شد ــ افزایش یافته است؛ در کنار آن، تنشهایی هم بر سر تصمیم واشنگتن برای بررسی فروش جنگندههای اف-۳۵ به رقیب منطقهای اسرائیل، ترکیه، و نیز توافق همکاری هستهای با عربستان سعودی شکل گرفته است.
آلون پینکاس، سفیر پیشین اسرائیل و کنسول کل پیشین این کشور در نیویورک، به الجزیره گفت: «دلیل واقعی این سفر [به واشنگتن]کاملاً فرصتطلبانه است. او ادعا کرده که تمام این مسیر را میپیماید تا در مراسم یادبود دوست ظاهراً بسیار خوبش [سناتور جمهوریخواه درگذشته]لیندزی گراهام شرکت کند.»
او افزود: «ظاهراً یک دستور کار وجود دارد، ظاهراً قرار است درباره ایران، اف-۳۵ و توافق هستهای احتمالی عربستان صحبت کنند. اما در واقع، این ماجرا درباره دو چیز است: اول، امید به اینکه به متحدان و منتقدان داخل اسرائیل اطمینان دهد که رابطهاش با ترامپ همچنان برقرار است؛ و دوم، امید به اینکه ترامپ بار دیگر برای او در پرونده فسادش درخواست عفو کند.» او به دخالت غیرمعمول ترامپ در نوامبر ۲۰۲۵ به نفع نتانیاهو در اسرائیل اشاره داشت.
با این حال، هرچند نتانیاهو ممکن است امید داشته باشد یک دیدار خوب با ترامپ به او در نظرسنجیها کمک کند، اما او در زمانی وارد واشنگتن میشود که جایگاهش در آمریکا احتمالاً در پایینترین سطح خود قرار دارد.
نتانیاهو از سوی چهرههایی در جناح راست آمریکا، از جمله تاکر کارلسن، مجری پادکست، و مارجوری تیلور گرین، نماینده پیشین جمهوریخواه کنگره، بهطور گسترده مورد انتقاد قرار گرفته است. جی. دی. ونس، معاون رئیسجمهور نیز «برخی» اسرائیلیها را مورد انتقاد قرار داده و در گفتوگویی با جوی روگان، پادکستر آمریکایی، چنین القا کرده است که چهرههایی در درون دولت اسرائیل میکوشند توافقی را که او برای پایاندادن به جنگ و میانجیگری میان ایران و اسرائیل دنبال میکرد، به شکست بکشانند.
تحلیلگران گفتهاند دیدار ترامپ و نتانیاهو ترکیبی از چاپلوسی علنی و بدبینی پنهان از سوی رئیسجمهور آمریکا خواهد بود. وقتی روز دوشنبه از ترامپ، در هواپیمای ایر فورس وان، درباره مقاومت علنی نتانیاهو در برابر فروش اف-۳۵ به ترکیه پرسیده شد، او به خبرنگاران گفت: «هیچکس به من نمیگوید چه چیزی باید بفروشیم.»
**پلهای سوخته**
آهرون برگمن، تحلیلگر امنیتی اسرائیلی و پژوهشگر ارشد آموزشی در دپارتمان مطالعات جنگ در کینگز کالج لندن، گفت: «نتانیاهو در زمانی به واشنگتن میرسد که حتی بسیاری از اطرافیان [ترامپ]هم به او مشکوک هستند. او در آمریکا سمی شده است. در آمریکا ــ درست یا غلط ــ او را کسی میدانند که ترامپ را به جنگی اختیاری کشاند که به یک فاجعه راهبردی تبدیل شده است. هیچکس، حتی ترامپ، به او اجازه نخواهد داد وانمود کند باهوشترین فرد اتاق است. آن روزها تمام شدهاند.»
هرچند کمتر کسی انتظار دارد در این سفر، نشانهای آشکار از ناهماهنگی در انظار عمومی دیده شود، اما توانایی نتانیاهو برای ارائه خود بهعنوان فردی که بهطور منحصربهفرد میتواند رابطه کشور با آمریکا را مدیریت کند ــ عامل کلیدی در انتخابات پیشرو ــ ممکن است محدود شده باشد.
میتچل باراک، نظرسنجیسنج اسرائیلی و از دستیاران پیشین نتانیاهو در دهه ۱۹۹۰، به الجزیره گفت: «نتانیاهو سابقه بسیار خوبی در رابطه با آمریکا داشته، اما پلهای زیادی را سوزانده است.» او افزود انتقادها از نتانیاهو فقط به چهرههای جناح ملیگرای حزب جمهوریخواه محدود نیست و شامل متحدان سنتی اسرائیل در جناح میانهراست حزب هم میشود.
باراک گفت: «ما تنشهایی را در پی اظهارات ترامپ درباره فروشهای مختلف اف-۳۵، از جمله تازهترین مورد درباره ترکیه، و همچنین انتقاد آمریکا از نتانیاهو در آغاز جنگ ایران دیدهایم؛ بنابراین مطمئن نیستم ترامپ بتواند برای مدت زیادی از نتانیاهو حمایت تبلیغاتی کند. ممکن است بهراحتی اینطور شود که ترامپ نتانیاهو را یک رهبر بزرگ در زمان جنگ اعلام کند، اما بگوید وقت آن رسیده اسرائیل به جلو حرکت کند، پیش از آنکه با [سایر سیاستمداران اسرائیلی]دیدار کند و از نخستوزیر جدید اسرائیل حمایت کند.»
