علیرضا تقوی نیا
آرمان امروز : یکی از دلایل احتمالی این بود که در این تاسیسات هنوز فعالیت هستهای واقعی، مانند غنیسازی اورانیوم یا طراحی، انجام نمیشد و صرفا بهعنوان محل نگهداری تجهیزات مورداستفاده قرار میگرفت. دلیل مهم دیگر این بود که وارد کردن آسیب جدی به تونلهای این کوه، به عملیاتی فوقالعاده گسترده نیاز داشت که تنها آمریکا قادر به اجرای آن بود، زیرا تنها نیروی هوایی آمریکا بمب سنگرشکن حدودا ۱۰ تنی جیبییوــ۵۷ (GBU-57) را در اختیار دارد که میتواند در حدود ۶۰ متر سنگ سخت نفوذ کند. همچنین آمریکا تنها کشوری است که بمبافکنهای رادارگریز بیــ۲ را در اختیار دارد که قادرند چندتا از بمبها را حمل کنند.
در جریان عملیات «چکش نیمهشب» آمریکا در پایان جنگ ۱۲ روزه، آمریکا هفت بمبافکن بیــ۲ را که در مجموع ۱۴ بمب سنگرشکن بسیار دقیق حمل میکردند، به کار گرفت. هر بمب در گودالی رها شد که بمب قبلی ایجاد کرده بود و به این ترتیب، توانستند به عمق تخمینی ۸۰ تا ۱۰۰ متر نفوذ کنند.
ضربات و لرزشهای ایجادشده در اطراف فردو، به سامانههای بسیار حساس سانتریفیوژها آسیب رساند و آنها را از کار انداخت. این حمله یکی از بزرگترین عملیاتهای نیروی هوایی آمریکا از زمان جنگ جهانی دوم به شمار میرفت. ایستگاههای لرزهنگاری نزدیک فردو لرزشهایی معادل زمینلرزهای به بزرگی ۴.۳ را ثبت کردند.
خسارت تنها به سانتریفیوژهایی که با سرعت بسیار زیاد میچرخیدند هم محدود نبود، بلکه پی این دستگاهها را که با دقت بسیار بالایی تراز شده بودند، تحت تاثیر قرار داد. از این رو، سازمانهای اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل به این نتیجه رسیدند که تاسیسات فردو از مدار خارج شده است، حتی اگر بهطور کامل نابود نشده باشد.
در آن زمان، بمبافکنها مستقیم از یک پایگاه در ایالت میزوری پرواز کردند و پس از ماموریت به همانجا بازگشتند. به این معنی که آنها بیش از ۳۰ ساعت در آسمان بودند. از طرفی در عملیاتی جداگانه برای فریب تهران، هفت بمبافکن پیشرفته بیــ۲ دیگر به سمت جزیره گوآم در اقیانوس آرام اعزام شدند تا ایران تصور کند حمله از آن مسیر انجام خواهد شد.
موضوع مهم دیگر، تاثیر این عملیات بر ذخایر تسلیحاتی آمریکا بود. بنا بر گزارشها، آمریکا در مجموع حدود ۲۰ بمب سنگرشکن سنگین در اختیار داشت که ۱۴تای آنها در این عملیات مصرف شد.
در نتیجه، ذخیره موجود تقریبا به پایان رسید و این نشان میدهد که حمله به کوه کلنگ دستکم به همان اندازه پیچیده و شاید حتی دشوارتر خواهد بود.
پیش از عملیات «چکش نیمهشب»، نیروی هوایی اسرائیل با انهدام پدافند هوایی ایران در مسیر فردو، نطنز و اصفهان، راه را برای عبور بمبافکنهای آمریکایی باز کرد.
با وجود این، آمریکا برای حفاظت از بمبافکنهای بیــ۲، یک نیروی پشتیبان متشکل از ۱۲۵ هواپیما، از جمله جنگندههای رادارگریز افــ۲۲، هواپیماهای جنگ الکترونیک و دیگر پرندههای نظامی را هم به کار گرفت.
حمله به کوه کلنگ نیز احتمالا به همین امکانات و از جمله کمک اسرائیل نیاز خواهد داشت. بنابراین، در حال حاضر ملاحظه اصلی اسرائیل و آمریکا سنجش هزینههای چنین عملیاتی در برابر دستاوردهای احتمالی آن است.
