آرمان امروز : استان کرمان، دیار کویر و تاریخ، همواره به عنوان مهد قالی، یکی از ارزشمندترین هنرهای اصیل ایرانی شناخته میشود؛ قالیای که نقشهای اعجابانگیز و رنگهای دلانگیز آن، قرنهاست که نه تنها کفپوش خانهها، بلکه بخشی از هویت فرهنگی و اقتصادی این استان را تشکیل میدهد.
قدمت قالیبافی در کرمان به قرنها پیش بازمیگردد و این هنر- صنعت در دوران صفویه و قاجار به اوج شکوفایی خود رسید، چنانکه قالی کرمان در بازارهای جهانی به عنوان نمادی از ظرافت، کیفیت و اصالت شناخته میشد و رقبای بزرگی همچون قالی تبریز و اصفهان را به چالش میکشید. با این حال، این میراث گرانبها امروز در هالهای از ابهام فرو رفته است.
فرش کرمان با وجود تمامی ظرفیتها و پتانسیلهای بینظیر خود، در سالهای اخیر با چالش عمیق دست و پنجه نرم میکند.
ریزش بیسابقه بافندگان، کاهش چشمگیر تولید، کمبود طراحان ماهر، بیرغبتی نسل جدید به این حرفه، و نبود برنامهریزی مدون و حمایتهای مؤثر، همگی دست به دست هم دادهاند تا این صنعت دیرینه را به انزوا و افول بکشانند.
اما در این میان، نشانههایی از امید نیز به چشم میخورد. احیای باغ موزه فرش کرمان، تشکیل انجمن فرش دستباف استان و عزم جدی مسئولان استانی برای بازنگری در سیاستهای حمایتی، نویدبخش روزهای تازهای برای این هنر اصیل است.
با این وجود، فعالان اقتصادی و تولیدکنندگان بر این باورند که تنها با نگاه جامع، هم افزایی میان بخش خصوصی و دولتی، و تدوین نقشهراهی مشخص میتوان فرش کرمان را از این گرداب نجات داد و بار دیگر آن را به جایگاه واقعی خود در بازارهای جهانی بازگرداند.
نهایی شدن احیای باغ موزه فرش کرمان
استاندار کرمان، در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به اقدامات انجامشده برای احیای صنعت فرش دستباف این استان، از نهایی شدن احیای باغ موزه فرش کرمان خبر داد و آن را گامی مؤثر در جهت حمایت از این هنر- صنعت اصیل دانست. محمدعلی طالبی، افزود: احیای باغ موزه فرش استان کرمان در مرحله نهایی قرار دارد و بهزودی بهره بردار این مجموعه مشخص خواهد شد. وی ادامه داد: هدف از این اقدام، تبدیل باغ موزه به یک مرکز تخصصی برای حمایت از فرش دستباف، آموزش بافندگان، بازاریابی و توسعه صادرات فرش استان کرمان است. استاندار کرمان تشکیل انجمن فرش این استان و احیای باغموزه فرش را دو اقدام مهم و مکمل در حوزه فرش دستباف دانست و گفت: هماهنگیهای نهایی این دو طرح با وزارت صنعت، معدن و تجارت در حال انجام است.
طالبی، افزود: در قالب این مجموعه، امکان استقرار انجمن فرش دستباف، برگزاری دورههای آموزشی برای بافندگان و ایجاد هماهنگی میان شرکتها و اتحادیههای فرش دستباف فراهم خواهد شد تا زمینه افزایش فروش و صادرات فرش کرمان ایجاد شود.
طالبی، درباره برنامههای حمایتی از قالیبافان گفت: بخشی از حمایتها در سطح استانی در حال ساماندهی است و بخشی دیگر نیازمند حمایتهای ملی می باشد و هدف نهایی ما احیای هنر اصیل فرش کرمان است که بخشی از هویت این استان محسوب میشود.
استاندار کرمان درباره استفاده برخی کشورها از طرحها و برند فرش کرمان نیز اظهار کرد: طبیعی است وقتی قالی کرمان یک برند جهانی است، کشورهای دیگر نیز از نقشهها و برند کرمان برای فروش محصولات خود استفاده کنند.
وی تأکید کرد: راهکار مقابله با این مسئله، حمایت جدی از تولید، افزایش صادرات و تقویت حضور فرش دستباف کرمان در بازارهای جهانی است تا اصالت فرش کرمان بیش از پیش تثبیت شود.
طالبی، در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به چالشهای پیشروی این صنعت گفت: نگاه به فرش دستباف باید تغییر کند، زیرا امروز با تحریمها، رقبا و افزایش هزینهها مواجه هستیم و بهترین راهحل، تقویت زنجیرهای از آموزش تا تولید و صادرات است.
استاندار کرمان با تأکید بر ضرورت هم افزایی میان فعالان این صنعت خاطرنشان کرد: تشکیل انجمن فرش و احیای باغ موزه، تنها بخشی از برنامههای ما است و باید با همکاری بخش خصوصی و حمایتهای ملی، زمینههای لازم برای بازپسگیری جایگاه واقعی فرش کرمان در بازارهای جهانی را فراهم کنیم.
کمبود جدی بافنده فرش
عطاالله شفیعیپور، پیشکسوت صنعت فرش کرمان نیز در گفتگو با مهر بیان کرد: با اشاره به ریزش شدید بافندگان در ماههای اخیر اظهار کرد: شرکت ما در راور حدود ۲۵۰ بافنده داشت، اما از ابتدای امسال بسیاری از آنها دیگر نمیبافند و آمار ما به کمتر از نصف کاهش یافته است؛ این در حالی است که هنوز دلیل قطعی این خروج گسترده مشخص نیست و این موضوع نگرانی را دوچندان کرده است.
وی افزود: در مجموع، آنچه که مشخص است اینکه نسل جدید چندان تمایلی به قالیبافی ندارد و کسانی که ادامه میدهند بیشتر از نسل قدیم هستند.
وی با بیان اینکه اجرت بافت فرش نسبتاً بالاست و یک بافنده با روزی هشت ساعت کار، درآمد خوبی خواهد داشت، گفت: با وجود این، نگرانی بزرگ این است که صنعت فرش دارد به پایان میرسد.
شفیعی پور؛ تصریح کرد: هیچگاه تا این حد ریزش در آمار بافندگان نداشتیم و اگر همین رویه ادامه پیدا کند وضعیت بسیار بغرنج خواهد شد.
