به گزارش گروه رسانهای شرق،
مؤسسه پژوهشی سوانح طبیعی و کرسی یونسکو در مدیریت سوانح طبیعی، حوادث ثبتشده کشور در سال ۱۴۰۴ را بررسی کرده است. گزارش براساس اطلاعات دستگاههای اجرایی، مراکز علمی، خبرگزاریها و رسانهها تهیه شده است. نویسندگان گزارش هم تأکید کردهاند که کشور هنوز بانک اطلاعاتی یکپارچهای برای ثبت حوادث و خسارتهای آنها ندارد و بخشی از آمارها از منابع پراکنده جمعآوری شده است.
در سالی که ایران هزاران زلزله و دهها سیل و طوفان را پشت سر گذاشت بیشترین قربانیان حوادث در کارخانهها ساختمانها و معادن جان باختند. از ۱۴۷ مرگ ثبتشده در گزارش حوادث سال ۱۴۰۴ سهم حوادث صنعتی و معدنی ۱۲۴ نفر بود.
شش روز از اردیبهشت گذشته بود که انفجار بندر شهید رجایی بخش بزرگی از آمار حوادث یک سال را در چند دقیقه ساخت. ۵۸ نفر جان باختند و ۱۵۱۶ نفر مصدوم شدند. خسارت مستقیم حادثه نیز ۱۵۹ هزار میلیارد ریال اعلام شد. این انفجار به تنهایی نزدیک به ۴۰ درصد جانباختگان و ۷۳ درصد مصدومان حوادث ثبتشده سال را شامل میشود.
گزارش حوادث و سوانح سال ۱۴۰۴ میگوید در مجموع ۱۴۷ نفر جان باختند و ۲۰۸۵ نفر مصدوم شدند. ۱۰۱ نفر در آتشسوزیها و حوادث صنعتی و ساختمانی کشته شدند و حوادث معدن نیز جان ۲۳ نفر را گرفت. به این ترتیب ۸۴ درصد مرگهای ثبتشده به محیط کار و ساختمان مربوط بوده است.
بعد از انفجار بندر شهید رجایی حادثه یک کارگاه در منطقه صنعتی دولتآباد اصفهان با ۹ کشته دومین حادثه مرگبار سال بود. کارگران این واحد بر اثر گازگرفتگی جان باختند. حادثه معدن جواهر زغال در روستای مهماندویه دامغان نیز هفت قربانی گرفت. سیلاب آذرماه فارس با پنج کشته در ردیف بعد قرار گرفت.
آتشسوزیهای صنعتی و ساختمانی فقط تلفات جانی نداشتند. ۱۹۰۸ نفر در این حوادث مصدوم شدند و در ۸۴ مورد ثبتشده فعالیت واحدهای صنعتی و تجاری متوقف شد یا نیروی کار شغل خود را از دست داد. گزارش از میان همه انواع سوانح آتشسوزی صنعتی و ساختمانی را پرتکرارترین حادثه سال معرفی کرده است.
معدنها نیز همچنان از مرگبارترین محلهای کار کشور بودند. در ۲۰ حادثه ثبتشده ۲۳ نفر جان باختند و ۱۸ نفر مصدوم شدند. میانگین مرگ در هر حادثه معدن حدود ۱.۲ نفر بوده است. رقمی که نشان میدهد تعداد حوادث معدن شاید از بسیاری از سوانح کمتر باشد اما احتمال مرگ در آنها بالاست.
در بخش حوادث طبیعی سیلابها بیشترین تلفات را داشتند. ۱۴ نفر در سیل جان باختند. راههای روستایی پلها شبکه برق خطوط انتقال آب زمینهای کشاورزی باغها و دامداریها نیز خسارت دیدند. سیلابهای آذرماه نزدیک به ۴۲ درصد کل خسارت واردشده به خانهها در طول سال را رقم زدند.
طوفانها چهار کشته و ۵۹ مصدوم برجا گذاشتند. یکی از شدیدترین آنها شامگاه هفتم اردیبهشت تهران را دربر گرفت. درختان و داربستها فرو ریختند. تابلوهای تبلیغاتی و اجسام رهاشده با باد به خودروها و رهگذران برخورد کردند. دو نفر جان باختند و ۴۱ نفر راهی مراکز درمانی شدند.
گردوغبار نیز دستکم ۶۰ نفر را مصدوم کرد. کاهش دید در بعضی جادهها به تصادف انجامید. مدارس دانشگاهها و ادارات در چند استان تعطیل شدند و قطعی برق و آسیب به زیرساختها نیز گزارش شد. موج سرما در ۱۳ مورد ثبتشده حدود ۳۰۰ هزار میلیارد ریال به کشاورزی خسارت زد. بیشتر این خسارتها در بهار و در باغها و زمینهای زراعی رخ داد.
زلزلههای سال ۱۴۰۴ کسی را نکشتند اما خانههای زیادی را از بین بردند. در ایران و مناطق اطراف ۶۳۹۲ زمینلرزه ثبت شد. ۵۴۹۲ مورد بزرگی کمتر از سه داشتند. با وجود آنکه زلزله بزرگتر از شش ثبت نشد ۴۶۷۹ واحد مسکونی آسیب دیدند. ۱۷۲۰ خانه تخریب شدند و ۲۹۵۹ واحد به تعمیر نیاز پیدا کردند.
مجموع خانههای آسیبدیده در زلزله سیل و بارندگی به ۱۳ هزار و ۲۵۳ واحد رسید. ۴۰۹۸ واحد باید از نو ساخته شوند. ۹۱۵۵ خانه نیز نیاز به تعمیر دارند. نزدیک به ۸۰ درصد این خسارت در فارس کهگیلویه و بویراحمد کرمان هرمزگان و خراسان رضوی ثبت شده است.
خرداد با ۸۵ حادثه شلوغترین ماه سال بود. مرداد با ۷۵ حادثه و تیر با ۶۰ حادثه در جایگاه بعد قرار گرفتند. اما بیشترین خسارت در آذر ثبت شد. در این ماه ۵۶ حادثه رخ داد و سیلابها خسارت سنگینی به خانهها و زیرساختها زدند. اسفند با ۱۵ حادثه کمترین آمار ثبتشده را داشت.
آلودگی هوا نیز در میان حوادث تدریجی گزارش جای گرفته است. تهران از ابتدای فروردین تا نهم دی فقط شش روز هوای پاک داشت. روزهای قابل قبول از ۱۷۶ روز در مدت مشابه سال قبل به ۱۳۲ روز کاهش یافت و روزهای ناسالم برای گروههای حساس بیشتر شد.
حداقل خسارت مالی ثبتشده حوادث سال ۱۴۰۴ به ۵۸۵ هزار میلیارد ریال رسیده است. این رقم کامل نیست. برای بسیاری از حوادث خسارت رسمی اعلام نشده و دستگاهها نیز خسارت را با روش یکسان محاسبه نمیکنند. توقف تولید تعطیلی کسبوکارها از دست رفتن شغل و هزینههای بازسازی نیز در بیشتر موارد در این رقم نیامده است.
این گزارش همه حوادث کشور را هم پوشش نمیدهد. خشکسالی فرونشست بیابانزایی حوادث جادهای بیماریهای فراگیر و خسارتهای جنگ در محاسبات آن نیست. خود گزارش هشدار میدهد که آمار منتشرشده کف حوادث واقعی است چون بسیاری از حوادث کوچک و محلی در منابع رسمی و رسانهها ثبت نمیشوند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.
