اصغر سپهوند/ رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری ورامین و قرچک | بحرانهای زیستبوم ایران، دیگر نه پیامد رویدادهای اقلیمی پراکنده، که برآیند انباشت «خطاهای سیستمی» در حکمرانی سرزمیناند. فرونشست زمین در دشتهای مرکزی، بیابانزایی پیشرونده، فرسایش بیسابقه خاک و افت تنوع زیستی، همگی نشانههایی از یک واقعیت نادیده گرفته شدهاند: «خاک ما در حال از دست دادن قابلیت حیاتی خود در چرخه کربن است.»
ما سالهاست که آب، خاک و پوشش گیاهی را به مثابه جزایری منفک مدیریت کردهایم؛ حال آنکه در اکوسیستمهای خشک و نیمهخشک، «کربن» نخ تسبیح و ستون فقرات تابآوری سرزمینی است. برای خروج از چرخه مدیریت واکنشی بحران، ناگزیریم از یک پارادایم سنتی به «حکمرانی هوشمند کربن» گذار کنیم.
کربن؛ ارز مبادلاتی حیات خاک
کربن آلی در نگاه تخصصی، صرفا یک متغیر اقلیمی نیست؛ بلکه «ارز مبادلاتی حیات خاک» است. خاکی که کربن خود را از دست میدهد، نه تنها ظرفیت نگهداری آب و حاصلخیزیاش را از دست میدهد، بلکه ساختار فیزیکیاش در برابر فشارهای هیدرولیکی تضعیف شده و مستعد فرونشست میشود.
…
