هفت صبح| روابط میان ایران و اوکراین بیش از پیش پر تنش شده است؛ مشخصا به دلیل حمله اوکراین به یک شناور ایرانی در دریای خزر. زلنسکی پس از این حمله اعلام کرد که نیروهای تحت امرش در چارچوب یک عملیات گسترده پهپادی، یک کشتی جنگی و چند شناور مرتبط با انتقال تجهیزات نظامی از ایران را در دریای خزر هدف قرار دادهاند.
این حمله با واکنش تند ایران مواجه شد و در ابتدا ایران عنوان کرد که پاسخی متناسب به اوکراین خواهد داد. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، هم با تأکید بر اینکه «اقدام فرصتطلبِ مستقر در اوکراین علیه ایران بیپاسخ نخواهد ماند»، در حساب کاربریاش در شبکه ایکس نوشت: «زلنسکی به یک کشتی تجاری ایرانی حمله کرده و یک ملوان را کشته است. این اقدامی است که بهوضوح منشور سازمان ملل را نقض میکند و به تحریک اسرائیل انجام شده تا اروپا را به جنگ آن بکشاند.»
روسیه نیز این حمله به شناور ایرانی را محکوم کرد و ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه در واکنش به اقدام نظامی اوکراین ضمن «تجاوزکارانه» دانستن حمله اوکراین، گفت: «این حملات نشان میدهد که تهدیدی آشکار برای امنیت منطقهای کشورهای دریای خزر در حال ایجاد است و تمایل غیرقابل انکار اوکراین برای گسترش جغرافیای دسترسی تروریستی خود را نشان میدهد». زاخارووا همچنین بر ضرورت پاسخگوکردن حکومت اوکراین بهخاطر ارتکاب جنایات جنگی و تهدید کشتیرانی تجاری در دریای خزر تاکید کرد.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین نیز در واکنش به حمله اوکراین به کشتی ایرانی در جمع خبرنگاران گفت: «این اقدامات تهاجمی است، رژیم کییف به کشورهای مختلف حمله میکند. پیش از این، رژیم کییف به جمهوری فدرال آلمان حمله و یک تاسیسات زیرساختی حیاتی انرژی را منفجر کرد و اکنون به ایران حمله کرده و یک کشتی ایرانی را هدف قرار داده است. ایران یک کشور مستقل است که قاطعانه از حقوق خود دفاع میکند و پتانسیل انجام این کار را دارد و گسترش جغرافیای درگیری اوکراین نامطلوب است».پس از این تحولات عراقچی و لاوروف، وزیر خارجه روسیه در تماسی تلفنی به بررسی ابعاد حمله اوکراین به شناور ایرانی پرداختند. عراقچی در این گفتوگو اقدام اوکراین در حمله به شناور تجاری ایرانی را ماجراجویی خطرناک و تعرض آشکار به اصول بنیادین منشور سازمان ملل دانست و تأکید کرد که جمهوری اسلامی ایران قاطعانه از امنیت و منافع ملی خود دفاع خواهد کرد. وزیر امور خارجه روسیه نیز تعرض علیه شناور ایرانی را بهشدت محکوم کرد و آن را اقدامی مغایر با حقوق بینالملل و تهدیدی علیه مسیرهای تجاری ایران و روسیه توصیف کرد و بر ضرورت پاسخگوکردن رژیم اوکراین بهخاطر ارتکاب جنایات جنگی و تهدید کشتیرانی تجاری در دریای خزر تاکید کرد.
کاظم جلالی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در مسکو نیز در گفتوگو با خبرگزاری «تاس» گفت که مسئولان دو کشور، از جمله نمایندگان وزارتخانههای امور خارجه، دفاع و دیگر نهادهای مرتبط، به دلیل گستردگی همکاریهای دوجانبه، ارتباط و هماهنگی دائمی با یکدیگر دارند. او با اشاره به ابعاد مختلف همکاریهای تهران و مسکو، مطرح کرد:
«روابط دو کشور حوزههای گستردهای را در بر میگیرد و تمامی وزارتخانهها و نهادهای مسئول، هماهنگی منظم و مستمری دارند که این امر بیانگر عمق روابط راهبردی ایران و روسیه، بهویژه در شرایط چالشهای مشترک امنیتی است». جلالی همچنین توضیح داد که جمهوری اسلامی ایران به اجرای سازوکار ویژه عبور کشتیهای روسی از تنگه هرمز ادامه خواهد داد و بهطور طبیعی، سازوکار ویژهای برای کشورهای دوست برقرار است و این سازوکار همچنان ادامه خواهد داشت».
در تازهترین خبر درباره ابعاد حمله اوکراین به کشتی ایرانی عباس عراقچی و آندری سیبیها، وزیر خارجه اوکراین گفتوگویی تلفنی انجام دادند. عراقچی در این گفتوگو مطرح کرده است که «هرگونه تعرض به شهروندان یا منافع ما غیرقابلقبول است و باید خسارات نیز بهطور کامل جبران شود» و وزیر خارجه اوکراین به عراقچی اطمینان داده که حمله به شناور ایرانی غیرعمدی بوده و اوکراین هیچ تمایلی به تشدید تنش ندارد».
آندری سیبیها در شبکه ایکس درباره گفتوگو با عراقچی نوشت: «با همتای ایرانیام تماس گرفتم و گفتم هدف ما دفاع از کشورمان در برابر تجاوز روسیه بود و ما قصد هدفقراردادن کشتیهای غیرنظامی را نداشتیم. هدف ما، اجتناب از هرگونه تشدید تنش است».
عراقچی هم بر اساس روایت خودش گفته است که ایران هم خواهان تشدید تنش نیست، اما هرگونه تعرض به شهروندان یا منافع ما غیرقابلقبول است و باید خسارات و زیانهای واردشده نیز بهطور کامل جبران شود». حالا روزنامه نیویورکتایمز مدعی شده که ایران گزینههایی را در قبال اوکراین در دست بررسی دارد از جمله، حمله محدود با یک موشک بالستیک با خسارت نسبتا کم و همچنین هدف قرار دادن یکی از بنادر اوکراین در دریای سیاه.
