در برخی کشورها، آنچه خانواده دریافت میکند در واقع «حق بهرهبرداری از قبر» برای مدت مشخص است، نه مالکیت دائمی زمین. اگر این حق تمدید نشود، پس از پایان دوره قانونی، بقایای متوفی با رعایت تشریفات قانونی به استخواندان یا محل نگهداری بقایای انسانی منتقل میشود و قبر برای دفنهای بعدی آزاد خواهد شد. این موضوع بهویژه در ایتالیا، فرانسه، بلژیک، هلند و شماری دیگر از کشورهای اروپایی سابقهای طولانی دارد. قبرهای «اجارهای» در اروپا؛ وقتی حتی خانه آخر هم تاریخ انقضا دارد
برای بسیاری از ایرانیها، قبر آخرین منزل انسان است؛ جایی که انتظار میرود تا همیشه دستنخورده باقی بماند. اما اگر سری به قوانین قبرستانی برخی کشورهای اروپایی بزنید، با واقعیتی متفاوت روبهرو میشوید؛ واقعیتی که گاهی برای گردشگران و حتی مهاجران نیز تعجبآور است. ایتالیا؛ قبر متعلق به شما نیست، فقط حق استفاده از آن را دارید
در ایتالیا، زمین قبرستان اصولاً در مالکیت شهرداریهاست. خانواده متوفی، زمین را نمیخرد؛ بلکه برای استفاده از یک قبر، مقبره یا «لوکولوس» (محفظه دفن) قراردادی با مدت مشخص منعقد میکند. بسته به مقررات هر شهر، این مدت ممکن است ۱۰، ۲۰، ۳۰، ۴۰ یا حتی ۹۹ سال باشد. پس از پایان این مدت، اگر قرارداد تمدید نشود، شهرداری میتواند قبر را تخلیه کند.
در این فرآیند، اگر جسد به اسکلت تبدیل شده باشد، استخوانها با احترام به «اوسوآریو» یا همان استخواندان عمومی منتقل میشوند؛ مگر اینکه خانواده درخواست انتقال به محل دیگری را داده باشد. سپس آن محل دوباره برای دفن افراد دیگر مورد استفاده قرار میگیرد. نکته مهم این است که این کار برخلاف تصور برخی، اقدامی استثنایی یا خارج از قانون نیست، بلکه بخشی از نظام مدیریت قبرستانها در بسیاری از شهرهای ایتالیاست.چرا چنین قانونی وجود دارد؟
دلیل اصلی، کمبود زمین و مدیریت فضای شهری است. اروپا برخلاف تصور رایج، با محدودیت جدی فضای دفن در بسیاری از شهرهای قدیمی روبهروست. قبرستانهای تاریخی، امکان توسعه چندانی ندارند و ساخت قبرستان جدید نیز همواره آسان نیست. به همین دلیل، بسیاری از کشورها دهههاست به جای اختصاص دائمی زمین، از نظام «حق استفاده زماندار» استفاده میکنند. در واقع، نگاه حقوقی آنها این است که زمین قبرستان یک دارایی عمومی است و باید برای …
