این غذای قدیمی با ترکیبی از مرغ، پیاز، گردو، کشمش، آلو و شیره یا شکر تهیه می شود و طعمی دلپذیر از شیرینی ملایم و عطر ادویه های محلی دارد. در گذشته، شیرین قاتق به دلیل مواد اولیه ارزشمند و زمان بر بودن پخت، بیشتر برای پذیرایی از مهمانان ویژه و مراسم خانوادگی تهیه می شد و هنوز هم یکی از غذاهای خاص سفره های گیلانی به شمار می رود.
شیرین قاتق چیست؟
شیرین قاتق یکی از غذاهای سنتی استان گیلان است که با مرغ، گردو، کشمش، آلو، پیاز و چاشنی شیرین تهیه می شود. برخلاف بسیاری از خورش های ایرانی که طعم ترش یا ملس دارند، این غذا طعمی شیرین و لطیف دارد و معمولاً همراه با برنج ایرانی زعفرانی سرو می شود.
در بسیاری از خانواده های قدیمی گیلان، این غذا نماد احترام به مهمان بود و تنها در مناسبت های خاص یا برای عزیزترین مهمانان طبخ می شد.
مواد لازم برای ۴ نفر
مرغ (ران یا سینه): ۴ تکه
پیاز بزرگ: ۲ عدد
مغز گردوی خردشده: ۱ پیمانه
کشمش پلویی: نصف پیمانه
آلو بخارا یا آلو خورشتی: ۸ تا ۱۰ عدد
شکر یا شیره انگور: ۲ تا ۳ قاشق غذاخوری (بسته به ذائقه)
زعفران دم کرده: ۲ قاشق غذاخوری
رب گوجه فرنگی: ۱ قاشق غذاخوری (اختیاری)
زردچوبه: ۱ قاشق چای خوری
دارچین: نصف قاشق چای خوری
نمک و فلفل سیاه: به مقدار لازم
روغن یا کره: به میزان لازم
طرز تهیه شیرین قاتق
۱. آماده کردن مرغ
تکه های مرغ را با کمی نمک، فلفل و زردچوبه مزه دار کنید و در روغن تفت دهید تا دو طرف آن طلایی شود.
۲. تفت دادن پیاز
پیازها را خلالی خرد کرده و با کمی روغن تفت دهید تا کاملاً طلایی و کاراملی شوند.
۳. افزودن گردو
گردوی خردشده را به پیاز اضافه کرده و چند دقیقه تفت دهید تا عطر آن آزاد شود.
۴. اضافه کردن کشمش و آلو
کشمش و آلوها را به مواد بیفزایید و حدود ۲ دقیقه تفت دهید.
۵. تهیه خورش
مرغ را داخل قابلمه قرار دهید و حدود دو لیوان آب گرم اضافه کنید. سپس زعفران، دارچین و شکر یا شیره را بیفزایید.
اجازه دهید خورش حدود ۶۰ تا ۹۰ دقیقه با حرارت ملایم بپزد تا مرغ کاملاً نرم شده و سس خورش غلیظ شود.
راز خوشمزگی شیرین قاتق
از گردوی تازه و باکیفیت استفاده کنید.
پیاز را کاملاً طلایی و کاراملی کنید.
زعفران مرغوب عطر فوق العاده ای به غذا می دهد.
میزان شیرینی را مطابق ذائقه تنظیم کنید.
پخت آرام و طولانی باعث جاافتادن بهتر خورش می شود.
بهترین روش سرو
شیرین قاتق معمولاً همراه با:
برنج ایرانی زعفرانی
سبزی خوردن
زیتون پرورده
ماست محلی
ترشی سیر یا سیرترشی
سرو می شود و ترکیبی بی نظیر از طعم های سنتی شمال ایران را به سفره می آورد.
ارزش غذایی تقریبی (هر پرس)
ماده مقدار
کالری ۵۲۰ تا ۶۲۰ کیلوکالری
پروتئین ۳۰ گرم
چربی ۳۰ گرم
کربوهیدرات ۲۸ گرم
چرا این غذا مخصوص مهمانان عزیز بود؟
در گذشته، گردو، زعفران، آلو و حتی مرغ از مواد غذایی ارزشمند و نسبتاً گران قیمت محسوب می شدند. به همین دلیل، خانواده های گیلانی این خورش را بیشتر در مراسم مهم، جشن ها و برای پذیرایی از مهمانان بسیار عزیز تهیه می کردند. پخت طولانی و دقتی که برای آماده سازی آن لازم بود نیز نشان دهنده احترام و اهمیت مهمان در فرهنگ مهمان نواز گیلان بود.
جمع بندی
شیرین قاتق یکی از خورش های اصیل و کمتر شناخته شده گیلان است که با ترکیب مرغ، گردو، آلو، کشمش و زعفران، طعمی متفاوت و دلنشین دارد. اگر دوست دارید غذاهای محلی ایران را تجربه کنید، این خورش سنتی می تواند انتخابی عالی برای یک مهمانی خانوادگی یا یک وعده خاص و به یادماندنی باشد.
