یک پرسش بزرگ درباره جایگاه سیاسی سیدعلی خمینی

اظهارات متفاوت دونالد ترامپ و جی‌دی ونس درباره اولویت‌های آمریکا در قبال ایران، از شکافی سیاسی پرده برمی‌دارد که فراتر از اختلاف بر سر قیمت انرژی است و می‌تواند به آینده حزب جمهوری‌خواه و جایگاه ونس در آن گره بخورد. همشهری آنلاین – گروه سیاسی: اختلاف علنی میان ترامپ و جی‌دی ونس بر سر اینکه اولویت آمریکا در قبال ایران باید مهار قیمت انرژی باشد یا جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هسته‌ای، نشانه‌ای از معادله پیچیده‌ای است که جنگ ایران برای دولت ترامپ و آینده سیاسی جمهوری‌خواهان ایجاد کرده است.

واشنگتن‌پست نوشت: این شکاف نشان می‌دهد که شرایط کنونی برای دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، و حزب جمهوری‌خواه تا چه اندازه از نظر سیاسی دشوار و حساس است.

به نظر می‌رسد رئیس‌جمهور دونالد ترامپ و معاون او، جی‌دی ونس، درباره ایران هم‌نظر نیستند. ونس هفته گذشته در گفت‌وگو با فاکس نیوز گفت نخستین اولویت دولت آمریکا در قبال ایران، پایین نگه داشتن قیمت بنزین و گاز برای آمریکایی‌هاست و پس از آن، جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای قرار دارد.

ونس در برنامه «ویل کین شو» گفت: «هدف شماره یک این است که نفت و گاز برای آمریکایی‌ها در سراسر کشور ارزان بماند و بعد، طبیعتا، هدف شماره ۲ این است که مطمئن شویم ایران هرگز به سلاح هسته‌ای دست پیدا نمی‌کند.» اما به نظر می‌رسد ترامپ با این ترتیب موافق نیست و در شبکه اجتماعی تروث سوشال، به شکلی غیرمستقیم از معاون خود انتقاد کرد.

ترامپ روز دوشنبه نوشت: «هدف شماره یک، و همیشه هم همین خواهد بود، این است که ایران به هیچ شکل، در هیچ شرایطی و تحت هیچ عنوانی نتواند سلاح هسته‌ای داشته باشد.» او در پایان افزود: «از توجه شما به این موضوع متشکرم!» این اختلاف نشان می‌دهد که شرایط کنونی از نظر سیاسی برای ترامپ، ونس و حزب جمهوری‌خواه تا چه اندازه پیچیده است.

نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند اقتصاد و قیمت‌ها، از جمله قیمت بنزین، مهمترین مسائل مورد توجه رای‌دهندگان پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای امسال هستند. قیمت بنزین همچنان بالاست. پاتریک دی‌هان، رئیس بخش تحلیل نفت در شرکت گس‌باددی، روز دوشنبه گزارش داد که میانگین قیمت هر گالن بنزین در آمریکا طی هفته گذشته نزدیک به ۸ سنت افزایش یافته و «برای سومین بار در سال جاری از مرز ۴ دلار در هر گالن عبور کرده و به ۴.۰۲ دلار رسیده است». قیمت هر گالن گازوئیل، که نقش مهمی در هزینه‌های حمل‌ونقل دارد، نیز در همین مدت ۱۴.۳ سنت افزایش یافته و به ۵.۴۲ دلار رسیده است.

این وضعیت بر کارزارهای انتخاباتی جمهوری‌خواهان در سراسر کشور فشار وارد می‌کند، چرا که رای‌دهندگان معمولا حزب حاکم را مسئول افزایش قیمت‌ها می‌دانند. جمهوری‌خواهانی که طی ماه گذشته با آنها صحبت کرده‌ام، به شکل فزاینده‌ای نگران شده‌اند که حزب به نقطه خطرناکی نزدیک شود؛ نقطه‌ای که در آن نگرانی رای‌دهندگان درباره قیمت بنزین آن‌قدر در ذهن آنها تثبیت شده باشد که حتی با کاهش قیمت‌ها نیز بعید باشد نظرشان تغییر کند.

از سوی دیگر، نشانه چندانی وجود ندارد که جنگ به پایان خود نزدیک شده باشد. ریچل چیسون روز گذشته گزارش داد که ترامپ «عمان را تهدید به بمباران کرده است؛ کشوری که در حال مذاکره با ایران درباره راه‌حلی برای بازگشایی تنگه هرمز است.» ونس: این ترامپ است که تصمیم می‌گیرد

مقام‌های کاخ سفید هرگونه اختلاف میان ترامپ و ونس بر سر ایران را رد کرده‌اند.

آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، در پاسخ به پرسشی درباره این ۲ اظهارنظر گفت: «هیچ اختلافی وجود ندارد. رئیس‌جمهور ترامپ به‌صراحت گفته است که ایران هرگز نمی‌تواند به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند و تمام دولت پشت سر او ایستاده است؛ در حالی که او برای از بین بردن این تهدیدی تلاش می‌کند که سیاستمداران ۴۷ سال درباره آن صحبت کردند، اما هرگز برای مقابله با آن اقدامی انجام ندادند. معاون رئیس‌جمهور ونس نیز در پیشبرد دستورکار رئیس‌جمهور برای حفاظت از سرزمین ما در برابر یک رژیم تروریستی، عملکرد بسیار خوبی دارد.»

از کارولین لیویت، سخنگوی مطبوعاتی کاخ سفید، نیز هفته گذشته درباره این موضوع پرسیده شد که چرا ونس اهداف دولت در ایران را به ترتیب، نخست پایین نگه داشتن قیمت گاز و دوم خلع سلاح هسته‌ای ایران، عنوان کرده است.

لیویت گفت: «هر ۲ هدف برای رئیس‌جمهور به یک اندازه مهم هستند.» این اظهارنظر چند روز پیش از آن مطرح شد که رئیس‌جمهور تنها یک هدف را به‌عنوان اولویت خود اعلام کرد. ونس و کاخ سفید طی هفته‌های گذشته بارها در برابر پرسش‌هایی درباره اختلاف رئیس‌جمهور و معاون او بر سر ایران موضع گرفته‌اند.

اوایل ماه جاری [میلادی]، لورا اینگراهام، مجری فاکس نیوز، از ونس پرسید: «آیا در موضوع ایران هیچ اختلاف نظری میان شما و ترامپ وجود دارد؟»

ونس پاسخ داد: «نه. ببینید، رئیس‌جمهور و من، اول از همه، این اوست که تصمیم‌ها را می‌گیرد و همه ما تلاش می‌کنیم این تصمیم‌ها را مطابق خواست رئیس‌جمهور اجرا کنیم. او دستور می‌دهد. ما طبیعتا درباره اینکه دقیقا چه کاری باید انجام دهیم، بحث و گفت‌وگو می‌کنیم. اما وقتی رئیس‌جمهور ایالات متحده تصمیمی می‌گیرد، ما در این دولت برای اجرای آن ماموریت متحد هستیم.» نشانه‌هایی از آغاز اختلافات؟

اما همین پاسخ نشان می‌دهد که اختلاف اخیر ترامپ و ونس فقط به قیمت گاز و ایران محدود نمی‌شود. ونس که سال‌ها از درگیر شدن آمریکا در منازعات خارجی انتقاد کرده، سخت تلاش کرده است تا در جبهه مخالف ترامپ قرار نگیرد. بخشی از این رویکرد شاید به این دلیل باشد که تاریخ نشان می‌دهد یک معاون رئیس‌جمهور با چه سرعتی می‌تواند مورد خشم رئیس خود قرار بگیرد. اما موضوع به آینده حزب جمهوری‌خواه نیز مربوط می‌شود.

ترامپ رئیس‌جمهوری است که در دوره دوم و پایانی خود قرار دارد و، جز مسئله میراث سیاسی‌اش، تا حد زیادی دیگر لازم نیست نگران آینده سیاسی خودش باشد.

اما این مسئله درباره ونس صدق نمی‌کند. ونس که ۴۲ سال دارد، به‌طور گسترده یکی از روشن‌ترین گزینه‌ها برای جانشینی ترامپ در رهبری جریان سیاسی او دانسته می‌شود.

واشنگتن پست اوایل ماه جاری میلادی گزارشی منتشر کرد درباره اینکه ترامپ در جریان گفت‌وگویی درباره انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ به حامیان مالی خود گفته است: «باید جی‌دی را انتخاب کنیم.» مشاوران ترامپ گفته‌اند این اظهارنظر به این معنا نیست که ونس گزینه مورد نظر ترامپ است و رئیس‌جمهور در عین حال رقابت احتمالی میان ونس و مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، را برجسته کرده است.

با این حال، این موضوع یادآور آن است که جاه‌طلبی‌های سیاسی آینده ونس در کانون توجه دولتی قرار دارد که به‌زودی وارد نیمه دوم دوره دوم ریاست‌جمهوری ترامپ خواهد شد. این یعنی ونس باید میان وفاداری و حمایت از ترامپ، و پرهیز از گره زدن بیش از حد خود به سیاست‌هایی که ممکن است در آینده برای او دردسرساز شوند، تعادل برقرار کند. پیوند کوتاه کپی شد!

معاون نمایندگی ایران در سازمان ملل امروز چهارشنبه به وقت محلی در نشست شورای امنیت درباره روش‌های کاری این شورا در سخنانی گفت: ایران از تلاش‌ها برای شفاف‌تر، فراگیرتر، کارآمدتر و پاسخگوتر کردن شورای امنیت، مطابق با منشور سازمان ملل متحد و حقوق بین‌الملل، حمایت می‌کند.

درزی تصریح کرد: روش‌های کاری شورای امنیت صرفا جنبه رویه‌ای ندارند؛ بلکه مستقیما بر اعتبار، مشروعیت و اثربخشی شورا در حفظ صلح و امنیت بین‌المللی تاثیر می‌گذارند.

سفیر و معاون نمایندگی ایران در سازمان ملل تصریح کرد: شورای امنیت باید کاملا در چارچوب منشور سازمان ملل متحد و حقوق بین‌الملل عمل کند و به حاکمیت، استقلال سیاسی و تمامیت ارضی کشورهای عضو احترام بگذارد. رویه‌های آن نباید برای دور زدن اصول منشور یا فراتر رفتن از اختیارات شورا فراتر از آن استفاده شود.

این دیپلمات ارشد جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل تاکید کرد: اختیارات شورا باید بی‌طرفانه و در راستای منافع جمعیِ حفظ صلح و امنیت بین‌المللی اعمال شود.ریاست شورا در این زمینه مسئولیت ویژه‌ای بر عهده دارد. اختیارات آن در امور رویه‌ای و تعیین دستور کار باید به‌صورت بی‌طرفانه اعمال شود و هرگز نباید برای پیشبرد منافع سیاسی اعضای منفرد یا گروه‌هایی از کشورها مورد استفاده قرار گیرد.

وی تصریح کرد: جلسات و رویه‌های شورای امنیت نباید برای ترویج ادعاهای با انگیزه سیاسی یا بی‌اساس علیه کشورهای عضو یا برای ارائه پوشش سیاسی برای اقدامات غیرقانونی مورد سوءاستفاده قرار گیرد. اقدامات رویه‌ای نمی‌تواند به ادعاهای بی‌اساس مشروعیت ببخشد.

سفیر ایران در سازمان ملل افزود: اقدامات تحت فصل هفتم باید مبنای حقوقی روشن، اهداف تعریف‌شده و ملاحظات لازم در مورد پیامدهای بشردوستانه و اقتصادی آنها داشته باشند. سازوکارهای رویه‌ای نباید به ابزاری برای نتایج سیاسی از پیش تعیین‌شده تبدیل شوند.

درزی اضافه کرد: سازوکارهای فرعی شورای امنیت باید دقیقاً در چارچوب ماموریت‌های مربوط به خود و کاملا مطابق با منشور ملل متحد فعالیت کنند و نباید برای پیشبرد دستورکارهای سیاسی اعضا (بصورت فردی) مورد سوءاستفاده قرار گیرند. فعالیت آنها باید بر اساس شفافیت، بی‌طرفی، عینیت و پاسخگویی هدایت شود.

وی ادامه داد که نظام مسئولیت تهیه و تدوین پیش‌نویس باید شفاف‌تر، فراگیرتر و مبتنی بر مشورت باشد. اعضایی که مسئولیت تهیه و تدوین پیش‌نویس را بر عهده دارند، باید به‌طور معنادار با تمامی اعضای شورا، به‌ویژه اعضای منتخب و همچنین کشورهای متاثر و بازیگران منطقه‌ای ذی‌ربط تعامل داشته باشند. تقسیم گسترده‌تر مسئولیت تهیه و تدوین پیش‌نویس باید به‌منظور تقویت اجماع‌سازی واقعی و جلوگیری از نتایج شتاب‌زده یا فاقد اجماع صورت گیرد.

سفیر و معاون نمایندگی ایران در سازمان ملل تصریح کرد: تجاوز نظامی ایالات متحده و رژیم اسرائیل علیه حاکمیت و تمامیت ارضی ایران، بار دیگر سیاسی‌کاری، استانداردهای دوگانه و اعمال گزینشی قوانین و رویه‌های شورا را آشکار کرده است. اقدامات تجاوزکارانه انجام شده توسط ایالات متحده و رژیم اسرائیل نقض آشکار منشور سازمان ملل و اصول اساسی حقوق بین‌الملل، از جمله حقوق بین‌الملل بشردوستانه است و پیامدهای جدی برای صلح و امنیت منطقه‌ای و بین‌المللی داشته است.

وی تاکید کرد: ایالات متحده و برخی دیگر از اعضا، در حالی که علل ریشه‌ای وضعیت را نادیده می‌گیرند، تلاش کرده‌اند از رویه‌ها و جلسات شورا برای پیشبرد ادعاهای دارای انگیزه سیاسی علیه ایران استفاده ابزاری کنند.

معاون نمایندگی ایران در سازمان ملل تصریح کرد: با این حال، شورای امنیت، متاسفانه، به دلیل کارشکنی یک عضو دائم که خود طرف تجاوز است، نتوانسته است به‌طور کامل به مسئولیت‌های خود ذیل منشور ملل متحد در تعیین متجاوزان و اقدامات تجاوزکارانه ارتکابی از سوی ایالات متحده و رژیم اسرائیل و اتخاذ تدابیر مقتضی برای جلوگیری از تکرار آنها عمل کند.

درزی تصریح کرد: به همان اندازه، سوءاستفاده مداوم فرانسه، بریتانیا و ایالات متحده از رویه‌ها، جلسات و سازوکارهای شورا برای پیشبرد روایت‌ها و ادعاهای با انگیزه سیاسی علیه برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز ایران، نگران کننده است.

وی گفت: این امر، شامل تلاش ناموفق و فاقد مبنای حقوقی آنان برای توسل به سازوکار موسوم به «اسنپ بک» ذیل قطعنامه ۲۲۳۱ (۲۰۱۵) است؛ در حالی که آنان قصور خود در اجرای تعهداتشان ذیل قطعنامه ۲۲۳۱ و برجام را نادیده می‌گیرند.

معاون نمایندگی ایران در سازمان ملل افزود: در این زمینه، مایلم بار دیگر موضع مستمر و اصولی ایران را تکرار کنم مبنی بر اینکه قطعنامه ۲۲۳۱ (۲۰۱۵) در تاریخ ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ به‌طور قطعی منقضی شده است.تمامی اقدامات، وظایف، الزامات گزارش‌دهی و سازوکارهای ایجادشده ذیل آن، از نظر حقوقی بی‌اثر شده‌اند.

درزی گفت: بنابراین، ایران هیچ‌گونه اقدام یا سازوکار ادعایی ناشی از قطعنامه ۲۲۳۱ را به رسمیت نمی‌شناسد و همچنین هیچ مبنای حقوقی برای گزارش‌دهی یا برگزاری جلسات بیشتر در خصوص اجرای آن ذیل دستور کار «عدم اشاعه» قائل نیست.هرگونه تلاش برای چنین اقدامی، سوءاستفاده آشکار از اختیار و رویه‌های شورای امنیت است.

وی در پایان افزود: بهبود روش‌های کاری شورای امنیت مستلزم امری فراتر از تصویب عبارات و مفاد رویه‌ای است. این امر مستلزم اجرای مستمر، بی‌طرفانه و مبتنی بر حسن نیت قواعد و رویه‌های آن است.

سفر رئیس مجلس به عراق در شرایط کنونی، از زوایه شکل‌دهی به ترتیبات آینده نظم منطقه‌ای، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. همشهری آنلاین – گروه سیاسی: رئیس قوه‌مقننه ایران صبح چهارشنبه (دیروز) درحالی به دعوت همتای عراقی خود، به بغداد سفر کرد که به‌دنبال تحولات منطقه‌ای اخیر، روابط تهران و بغداد در یکی از حساس‌ترین مقاطع خود قرار دارد و رایزنی‌های چندوجهی محمدباقر قالیباف، در شرایط کنونی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

علاوه‌بر موضوع ترتیبات امنیتی آینده غرب‌آسیا، رایزنی‌های تهران – بغداد با بررسی پرونده‌هایی از جمله امنیت مرزها، مبارزه با تروریسم، معادلات تازه منطقه‌ای، حشدالشعبی، همکاری‌های اقتصادی، مناسبات حوزه انرژی و… همراه خواهد بود.

دستورکارهای ویژه دیدار با مقام‌های ارشد عراق گفت‌وگو با چهره‌های عالی‌رتبه و شخصیت‌های اقتصادی و فرهنگی عراقی تبادل‌نظر درباره ارتقای روابط دوجانبه رایزنی درباره ارتقای امنیت مرزها هماهنگی روزافزون در مبارزه با تروریسم توسعه همکاری‌های اقتصادی رایزنی درباره اجرای توافق‌های مشترک

همراهان قالیباف محمدتقی نقدعلی، رئیس گروه دوستی پارلمانی ایران و عراق مهدی فلاح، نایب رئیس گروه دوستی پارلمانی ایران و عراق شهین جهانگیری، عضو گروه دوستی پارلمانی ایران و عراق سارا فلاحی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست‌خارجی مجلس

برنامه‌های قالیباف در بغداد ورود به فرودگاه بین‌المللی بغداد با استقبال عدنان فیحان دلیمی، نایب‌رئیس اول مجلس عراق و جمعی از مقام‌های عالی‌رتبه این کشور حضور در محل شهادت سپهبد حاج قاسم سلیمانی و سردار ابومهدی المهندس و ادای احترام به مقام شامخ آنها دیدار با هیبت الحلبوسی، رئیس و تعدادی از نمایندگان پارلمان عراق اهدای هدیه ازسوی هیات پارلمانی ایران به رئیس مجلس عراق گفت‌وگو با نزارآمیدی، رئیس‌جمهور عراق دیدار با علی فالح الزیدی، نخست‌وزیر عراق نکته ویژه: رئیس مجلس دراین سفر به نمایندگی از رهبرمعظم‌انقلاب در مراسمی که در کربلا به مناسبت چهلمین روز تدفین رهبر شهید ایران برگزار خواهد شد، شرکت و تشکر و پیام رسمی آیت‌الله سیدمجتبی حسینی خامنه‌ای را به مردم عراق ابلاغ خواهد کرد.

قالیباف در بغداد چه گفت؟

رئیس مجلس در جریان برنامه‌ها و دیدارهای روز نخست سفر به عراق، به بیان نکات مهمی پرداخت که محورهای آن را در ادامه می‌خوانید:

نظم نوین منطقه‌ای بدون شک شاهد نظم جدیدی در آینده منطقه خواهیم بود. همگان در جنگ رمضان، قدرت مقاومت ایران را درک کردند. مقاومت در عراق هم یکی از عناصر قدرت این کشور است. پس از جنگ رمضان، شاهد تحول در نظم امنیتی منطقه هستیم. در نظم جدید منطقه، دخالت بیگانگان و بازیگران فرامنطقه‌ای در معادلات منطقه به‌سرعت درحال کاهش است. نیروهای آمریکایی به‌دنبال برنامه خروج آبرومندانه از منطقه هستند.

مقاومت، تنها راه پیروزی ملت ایران با مقاومت و وفاداری، با نیروهای نظامی و درایت فرماندهی کل قوا هیمنه آمریکا را شکست. مردم ایران، دشمنان را پشیمان کردند تا جایی که امروز آمریکا که در استیصال به‌سر می‌برد. مقاومت، تنها راه پیروزی است. اگر آماده جنگ نباشیم، مذاکره هم ثمره‌ای نخواهد داشت.

توسعه مناسبات تهران – بغداد اتصال راه‌آهن شلمچه – بصره، لایروبی اروندرود و توسعه روابط اقتصادی از اولویت‌های مهم دو کشور است. ضعف ارتباطی دو کشور در حوزه توسعه روابط اقتصادی نمود دارد که به اندازه روابط سیاسی و فرهنگی قوی نیست.

چرا این سفر در مقطع فعلی مهم است؟ اهمیت سفر قالیباف به عراق در شرایط کنونی تحولات منطقه‌ای، در سطوح مختلف قابل ارزیابی است؛ از جمله:

سطح امنیتی ایران و عراق در کانون تحولات منطقه‌ قرار دارند. همکاری امنیتی تهران و بغداد می‌تواند بر امنیت مرزها و مقابله با تهدیدهای مشترک تأثیر بگذارد.

سطح منطقه‌ای این سفر در چارچوب تحولات گسترده منطقه و شکل‌گیری «نظم جدید» از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ چراکه ترتیبات جدید در حال شکل‌گیری است.

سطح روابط ایران و عراق تهران و بغداد می‌کوشند روابط دوجانبه را از سطح همکاری‌های سیاسی – اقتصادی، به سمت همکاری‌های راهبردی و چندلایه هدایت کنند.

سطح اقتصادی امنیت مسیرهای انرژی، تجارت دوجانبه، حمل‌ونقل و اجرای توافق‌های اقتصادی به ثبات روابط دو کشور وابسته است و از دستورکارهای راهبردی دوطرف به‌حساب می‌آید.

سطح سیاسی عراق در میانه روابط پیچیده میان ایران، آمریکا و دیگر بازیگران منطقه‌ای قرار دارد. حفظ کانال ارتباطی نزدیک با بغداد، برای تهران اهمیت استراتژیک دارد.

سطح اجتماعی و مذهبی پیوندهای مذهبی و تاریخی میان دو ملت، که راهپیمایی عظیم اربعین از نمودهای آن محسوب می‌شود، یک ظرفیت کم‌نظیر برای تقویت روابط فرهنگی و اجتماعی ایران و عراق ایجاد کرده‌است. پیوند کوتاه کپی شد!

مسعود پزشکیان در نشست با زنان فعال تأکید کرد که مذاکره به معنای تسلیم نیست.