کوه کلنگ گزلا چسیت؟

رضا نصری/ حقوقدان بین الملل

این اعلامیه ( اعلام ترامپ مبنی بر آغاز یک جنگ اقتصادی گسترده علیه ایران) اقدامی علیه ایران نیست؛ ادعای صلاحیت قضایی بر سراسر جهان است و مخاطب واقعی آن، هر دولت دارای حاکمیت در جهان است. ایران صرفا بهانه و موردِ آن است. مطالبه‌ای که بر اساس آن هیچ کشوری نباید به بانک‌ها، شرکت‌ها، فرودگاه‌ها یا ثبت‌های کشتی‌رانی خود اجازه دهد با کشور دیگری وارد تجارت قانونی شوند، متوجه همه کشورهای دیگر است. هدف، خودِ حاکمیت است.

یک دولت می‌تواند اتباع و قلمرو خود را اداره کند. اما نمی‌تواند به یک شرکت خارجی که در خارج از قلمرو آن دولت و مطابق قوانین دولت متبوع خود فعالیت می‌کند، دستور دهد تجارت قانونی خود با کشور ثالث را قطع کند. به طریق اولی، نمی‌تواند تعیین کند که چه چیزی از فرودگاه‌های یک کشور دیگر عبور کند.

تحریم‌های ثانویه با اثر فراسرزمینی از این دست، هیچ مبنایی در حقوق بین‌الملل ندارند. این اقدامات با اصل برابری حاکمیتی دولت‌ها، مندرج در ماده ۲(۱) منشور ملل متحد، و نیز با منع عرفی مداخله که دیوان بین‌المللی دادگستری در قضیه نیکاراگوئه آن را تایید کرده است، تعارض دارند. اعمال فشار اقتصادی با هدف وادار کردن دولت دیگر به تغییر تصمیمات حاکمیتی خود، اقدامی غیرقانونی است. این یک اختلاف حقوقی حاشیه‌ای نیست. اتحادیه اروپا، کانادا و مکزیک دقیقاً برای خنثی کردن چنین دستوراتی، قوانین مسدودکننده وضع کرده‌اند. غیرقانونی بودن این اقدامات در قالب قانون‌گذاری نیز مورد مقابله قرار گرفته است.

مطالبه کنونی همچنین نظم تجارت آزاد را که خود واشنگتن بنا کرده بود، ویران می‌کند. دستور دادن به کشورهای ثالث برای متوقف کردن تجارت قانونی، در کنار محاصره دریایی بنادر یک کشور، اقدامی که در «تعریف تجاوز» مجمع عمومی صراحتاً در زمره اعمال تجاوزکارانه شناخته شده است، به منزله مجازات جمعی از طریق ابزارهای مالی است و واجد وصف جنایت علیه بشریت نیز است.

این همان جنگ تعرفه‌ای است که با ابزارهای دیگری ادامه یافته است؛ همان ابزاری که پیش‌تر علیه دوستان و دشمنان، از کانادا و اتحادیه اروپا گرفته تا گرینلند و پاناما، به کار گرفته شده و اکنون با این خیال خام که تنگه هرمز «قلمرو ایالات متحده» است، مزین شده است. یک باور واحد در تمام این اقدامات جریان دارد: اینکه حاکمیت هر کشور دیگری موقتی است، به اذن دیگران وابسته است و در لحظه‌ای که آن کشور از اجرای یک دستور سر باز زند، قابل سلب است. امروز اهرم فشار ایران است. این منطق هیچ نقطه توقف طبیعی ندارد.

بنابراین، مماشات مرگبارترین پاسخ است. 

تا امروز چه دستاوردی داشته است. یک دولت مستقل در میانه مذاکرات مورد حمله قرار گرفت. آتش‌بسی که به امضا رسیده بود، ظرف چند هفته نقض شد. شهرهای آن کشور در حملاتی هدف قرار گرفتند که شمار فزاینده‌ای از حقوقدانان آنها را جنایت جنگی می‌دانند، و سپس همان حملات به اهرمی برای اعمال فشار در پای میز مذاکره تبدیل شد. موجودیت تمدنی آن کشور، از جمله اماکن فرهنگی آن، به نابودی تهدید شد. اکنون دامنه این اجبار به همه دیگران نیز گسترش یافته است.

در سال ۱۹۳۸، به قدرت‌های اروپایی در ازای پذیرش یک امتیاز دیگر، وعده «صلح برای زمانه ما» داده شد. آن امتیاز تنها اشتهایی را تقویت کرد که قرار بود با آن فروکش کند. هر دولتی که این فرمان را اجرا کند، در حال خریدن معافیت نیست. آن دولت در واقع تأیید می‌کند که بانک‌ها و فرودگاه‌های خودش در اختیار واشنگتن است تا برای فعالیت آنها مجوز صادر کند؛ و در عین حال، خود را یک گام دیگر به ابتدای صفِ بعدی نزدیک‌تر می‌کند.

  پربیننده ترین پست همین یک ساعت اخیر ناتالی هارپ: دستیار یا «هم نشین محبوب» ترامپ؛ از این زن مرموز چه می دانیم؟ نظرات کاربران خبر قبل اشتراک گذاری : یک جرعه آب برای هدهد؛ یک گودال مرگ برای کل و بزها / دو تصویر از یک ماجرا بیشتر بخوانید: واکنش چین به جنگ اقتصادی ترامپ علیه ایران: مخالفیم/ کمکی به حل مساله نمی کند تماشاخانه یک جرعه آب برای هدهد؛ یک گودال مرگ برای کل و بزها / دو تصویر از یک ماجرا چیتگر؛ رد یک جنایت عجیب میان درختان / درخت‌ها قبل از مرگ زخمی شده بودند فیلم های دیگر عضویت در اینستاگرام عصر ایران ۱۵ سال پیش در چنین روزی این لحظه با حافظ گلستان سعدی آموزش زبان انگلیسی آپارات عصر ایران اپلیکیشن عصر ایران

روزنامه وال استریت ژورنال در گزارشی نوشت: آمریکا هفته‌هاست که از امارات متحده عربی می‌خواهد فشار اقتصادی خود بر ایران را افزایش دهد. امارات روز سه‌شنبه اعلام کرد که فعالیت‌های مالی و تجاری خود با ایران را متوقف کرده است.

در حالی که امارات روز چهارشنبه تعلیق تمام فعالیت‌های تجاری، مبادلات و تراکنش‌های مالی با ایران را تا اطلاع ثانوی اعلام کرد، اقدامی بی‌سابقه که فصل جدیدی را در روابط اقتصادی می‌گشاید، سوالاتی را درباره میزان آسیب احتمالی به اقتصاد ایران و برعکس، آنچه دبی از تشدید محدودیت‌ها بر شبکه تجاری و مالی که دهه‌ها با آن در ارتباط بوده است، از دست خواهد داد، مطرح کرده است.

این تصمیم امارات پس از آن اتخاذ شد که وزارت دفاع این کشور مدعی شناسایی دو موشک بالستیک شلیک شده از ایران شد به ادعای این وزارتخانه، کشتیرانی دریایی را هدف قرار داده و در خلیج فارس فرود آمده بودند. این در حالی است که تهران پرتاب آنها را تکذیب کرد.

در این باره اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت امور خارجه ادعای امارات متحده عربی مبنی بر پرتاب موشک از سوی ایران به سوی این کشور را کاملا مردود دانست و با ابراز تاسف از اتهام‌زنی به جمهوری اسلامی ایران، این رفتار را خلاف اصل حسن همجواری و مخل تلاش‌های جاری برای تقویت اعتماد بین کشورهای منطقه و جلوگیری از تشدید ناامنی در منطقه دانست.

سخنگوی وزارت امور خارجه از همه طرف‌های منطقه‌ای درخواست کرد با در نظرگرفتن پیچیدگی‌های موجود به دلیل شرارت‌های ادامه‌دار آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه صلح و امنیت منطقه، به‌ویژه سابقه عملیات‌های متعدد پرچم دروغین، از اتهام‌زنی‌ بی‌اساس علیه جمهوری اسلامی ایران خودداری کنند.

این اقدام امارات در حالی صورت می‌گیرد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا تهدید کرده هر کشوری که به ایران «کمک‌رسانی» کند، با «عواقب اقتصادی عظیم» مواجه خواهد شد.

هدف آمریکا از این فشارها، قطع کانال‌های مالی و تجاری ایران است که دبی به عنوان یکی از مهمترین مراکز آن محسوب می‌شود. امارات در سال ۲۰۲۴ بیش از ۳۰ درصد از واردات ایران حدود ۲۱ میلیارد دلار را تامین می‌کرد و شبکه‌های پنهانی برای دور زدن تحریم‌ها در این کشور فعال هستند.

با این حال، امارات نگران تاثیر منفی این سیاست بر اقتصاد خود به ویژه بخش گردشگری و تجارت و همچنین احتمال تلافی‌جویی نظامی ایران به دلیل میزبانی از پایگاه‌ها و تاسیسات نظامی واشنگتن است. مقامات اماراتی ترجیح می‌دهند گام‌به‌گام پیش بروند و در عین حال، کانال‌هایی برای گفت‌وگو با تهران حفظ کنند تا در صورت ناموفق بودن فشار آمریکا، ابزار دیپلماتیک در اختیار داشته باشند. کارشناسان معتقدند که قطع کامل این مسیرهای مالی دشوار است و نظارت بر تمام فعالیت‌های پنهان در هفت امارت، کاری محدود و پیچیده خواهد بود.

روابط تجاری ایران و امارات ریشه‌ای دیرینه دارد و حتی پیش از تاسیس کشور امارات در سال ۱۹۷۱ شکل گرفته بود. پس از انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷، موج جدیدی از تجار و متخصصان ایرانی به دبی مهاجرت کردند و این شهر به یکی از مهمترین مراکز تجاری و مالی ایران تبدیل شد.

اهمیت این رابطه فراتر از تجارت دوجانبه کالا بین ایران و امارات بوده است؛ امارات مهمترین بازار صادرات مازوت ایران نیز به شمار می‌رفت. داده‌های شرکت کپلر نشان می‌دهد ایران روزانه حدود ۲۵۶ هزار بشکه مازوت صادر می‌کرد که حدود ۷۰ درصد آن به امارات می‌رفت.

طرح ترامپ برای فشار به اقتصاد ایران شکست می‌خورد

تلاش رئیس‌جمهور آمریکا برای تحت فشار قرار دادن ایران تا سرحد تسلیم، به شدت به مهار یکی از بزرگترین شریان‌های حیاتی اقتصادی این کشور بستگی دارد: دبی.

امارات متحده عربی اواخر روز سه‌شنبه اعلام کرد که تراکنش‌های مالی و اقتصادی با ایران را به حالت تعلیق درآورده است که به طور بالقوه دسترسی تهران به یک منبع بزرگ واردات و یک راه پشتی مالی به جهان را تهدید می‌کند.

این اقدام پس از هفته‌ها تحریک دولت ترامپ در امارات برای مقابله با شبکه‌های مالی ایران که در این کشور فعالیت می‌کنند، صورت می‌گیرد. همچنین به گفته افراد مطلع، ایالات متحده در طول جنگ علیه‌ ایران، امارات را نیز تشویق کرده است که اقدامات سخت‌تری علیه نهادهای تحریم‌شده ایرانی و سایر شبکه‌هایی که به طور پنهانی در امارات فعالیت می‌کنند، انجام دهد.

اجرای تهدید اقتصادی علیه ایران دشوار خواهد بود. احکام تحریمی آمریکا در سال‌های اخیر نشان می‌دهد که درآمدهای نفتی، معاملات ارزی و پرداخت‌های مربوط به نهادهای ایرانی، مدت‌هاست که از طریق شرکت‌های صوری و صرافی‌های دبی انجام می‌شود، اغلب بدون اینکه نام ایرانی در تراکنش دیده شود.

قطع ارتباط با ایران همچنین مستلزم آن است که مقامات اماراتی بسیار تهاجمی‌تر با فعالیت‌های مبهم مالی و تجاری برخورد کنند که این امر خود می‌تواند به نقش دبی به عنوان یک مرکز جهانی آزاد برای تجارت، سرمایه و صادرات مجدد آسیب بزند.

«مکس میزلش» مقام سابق تحریم‌های آمریکا که اکنون پژوهشگر بنیاد دفاع از دموکراسی‌هاست، گفت: «وقتی به دور زدن تحریم‌های ایران و توانایی ایران برای کسب درآمد از فروش غیرقانونی نفت نگاه می‌کنید، دبی یک مرکز اصلی برای جریان‌های مالی غیرقانونی است. اقدام امارات علیه تجارت مستقیم و فعالیت‌های مالی مهم است، اما واقعیت این است که حجم زیادی از فعالیت‌های غیرمستقیم از طریق بانک‌های دبی جریان دارد که از عملیات بانکداری سایه و تأمین مالی غیرقانونی ایران حمایت می‌کند.»

به گفته افراد مطلع، مقامات اماراتی جدیدترین اقدامات را به عنوان بخشی از یک تشدید تدریجی می‌بینند، نه یک قطع کامل روابط با تهران. انتظار می‌رود امارات گام‌به‌گام پیش برود، با محدودیت‌های جدید بر محموله‌های کالایی آغاز کند و به طور بالقوه به سرکوب گسترده‌تری علیه نهادهای مرتبط با ایران این وضعیت را گسترش دهد.

قانونگذاران اماراتی نگرانند که راهبرد واشنگتن برای وارد کردن فشار اقتصادی عمیق‌تر به ایران، بتواند به بخشی از اقتصاد کشورهای حوزه خلیج فارس که به گردشگری و تجارت متکی است، آسیب بزند و در نهایت تلافی‌جویی نظامی بیشتری از سوی ایران را برانگیزد. مقامات اماراتی همچنین می‌خواهند برخی کانال‌ها با تهران را باز نگه دارند تا در صورت شکست کارزار فشار ترامپ، گزینه دیپلماتیک را در اختیار داشته باشند.

برای سخت‌تر کردن فشار بر ایران، آمریکا به مشارکت امارات نیاز دارد. امارات درست در آن سوی خلیج فارس قرار دارد و پیوندهای عمیق تجاری، تاریخی و فرهنگی با همسایه بزرگتر خود دارد، حتی اگر دو دولت اغلب با یکدیگر در تضاد بوده‌اند.

انتهای پیام

اقتصاد۲۴-نیروی هوایی اوکراین اعلام کرد که روسیه در یک حمله گسترده شبانه، ده‌ها موشک کروز، بالستیک و مافوق صوت و ۱۶۸ پهپاد به سمت این کشور شلیک کرده است.

نیروی هوایی اوکراین ادعا کرد که تقریباً اکثر پهپاد‌ها و موشک‌های کروز سرنگون شده‌اند. اما این نیرو در خصوص مقابله با موشک‌های بالستیک هیچ گزارشی نداد.

ولودیمیر زلنسکی حمله روز پنجشنبه را یکی از بی رحمانه ترین، حساب‌شده‌ترین و بزرگ‌ترین حملات روسیه در طول جنگ ۴.۵ ساله خواند.

ویتالی کلیچکو شهردار کی یف گفت: طبقات فوقانی یک بلوک مسکونی ۹ طبقه در منطقه سولومیانسکی کی یف تخریب شد و حداقل هشت نفر در آن کشته شدند. وی جمعه را روز عزای عمومی اعلام کرد.

وزارت دفاع روسیه اعلام کرد که مسکو از حملات هوایی و پهپاد‌ها برای حمله به اهدافی در داخل و اطراف کی یف، از جمله تأسیسات تولید قطعات پهپاد، یک انبار نظامی و یک مرکز لجستیکی استفاده کرده است.

در حالی که روسیه در ماه‌های اخیر حملات بالستیک خود را تشدید کرده است، زلنسکی از متحدان خود درخواست کرده که ذخایر موشک‌های پاتریوت اوکراین را دوباره جایگزین کنند.

این موشک‌های رهگیر، تنها سلاح موجود در زرادخانه اوکراین است که قادر به سرنگونی موشک بالستیک می‌باشد.

زلنسکی در تلگرام گفت: هر موشک اضافی جان مردم ما را نجات می‌دهد.

وی افزود که موشک‌های جایگزین دریافت نشده‌اند. متأسفانه پاسخ جهان به چنین حملاتی همیشه کافی نیست.

به گزارش ایرنا، پیش از این نشریه اکونومیست در گزارشی با اشاره به کمبود فزاینده موشک‌های رهگیر برای سامانه‌های دفاع هوایی پاتریوت، نوشت: این موضوع باعث ایجاد وحشت در اوکراین و نگرانی سایر کشور‌هایی شده است که به این سلاح متکی هستند.

ولودیمیر زلنسکی رئیس جمهور اوکراین پیش‌تر از دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا درخواست کرده بود تا یک محموله کمک‌های پدافندی فوری شامل ۳۰۰ موشک پدافند هوایی پاتریوت برای کی‌یف ارسال کند.

زلنسکی در مصاحبه با آکسیوس اعلام کرد که از ترامپ درخواست کرده است یک «بسته اضطراری زمستانی» شامل موشک‌های رهگیر سامانه پدافند هوایی پاتریوت در اختیار اوکراین قرار دهد تا این کشور بتواند از حملات روسیه به زیرساخت‌های انرژی خود جلوگیری کند.

آکسیوس درباره دلیل این درخواست زلنسکی نوشت: ذخایر موشک‌های رهگیر پاتریوت اوکراین تقریبا به پایان رسیده است و بدون این موشک‌ها، این کشور قادر به مقابله با موشک‌های بالستیک نیست. همین مساله باعث شد اوکراین نتواند حملات اخیر روسیه به کی‌یف را دفع کند. منبع: ایرنا