کبد ما می‌تواند هزاران سال عمر می‌کند، اما مغز و قلبمان اجازه زندگی طولانی نمی‌دهند

انتخاب پله به‌جای آسانسور شاید تغییر کوچکی در برنامه روزانه باشد، اما پژوهشی تازه که از بزرگ‌ترین بررسی‌های انجام‌شده درباره ارتباط میان پله‌نوردی روزمره و سلامت قلب به شمار می‌رود، نشان می‌دهد که همین فعالیت ساده با کاهش چشمگیر خطر مرگ ناشی از بیماری‌های قلبی‌عروقی ارتباط دارد.

به گزارش زومیت، پژوهشگران دانشگاه آنگلیای شرقی و بیمارستان دانشگاهی نورفولک و نورویچ در مطالعه مروری جدیدی داده‌های بیش از ۴۸۰هزار نفر را بررسی کردند. نتایج نشان داد افرادی که از پله‌ها استفاده می‌کردند، در مقایسه با کسانی که اصلاً از پله بالا نمی‌رفتند یا کمتر این کار را می‌کردند، ۳۹ درصد کمتر در معرض مرگ ناشی از بیماری‌های قلبی‌عروقی و ۲۴ درصد کمتر در معرض مرگ به هر علت قرار داشتند. بالا رفتن از پله‌ها همچنین با احتمال کمتر ابتلا به سکته قلبی، سکته مغزی و نارسایی قلبی ارتباط داشت.

پژوهشگران ابتدا ۱۸۷۳ مطالعه موجود در پایگاه‌های PubMed و Embase را بررسی و در نهایت ۹ مطالعه با مجموع ۴۸۰٬۴۷۹ شرکت‌کننده را وارد تحلیل نهایی کردند. نتایج نشان داد بالارفتن از پله‌ها با کاهش ۳۹ درصدی خطر مرگ قلبی‌عروقی و کاهش ۲۴ درصدی مرگ به هر علت همراه است.

بالارفتن از پله فعالیتی نسبتاً شدید است که در مدت کوتاهی ضربان قلب و مصرف اکسیژن را افزایش می‌دهد و عضلات بزرگ پا را درگیر می‌کند. به همین دلیل، حتی دوره‌های کوتاه پله‌نوردی می‌توانند ترکیبی از فعالیت هوازی و تمرین عضلانی ایجاد کنند.

پژوهش‌های پیشین نشان داده‌اند که چند دقیقه پله‌نوردی در چند نوبت درطول هفته می‌تواند آمادگی قلبی‌تنفسی را بهبود دهد. برخی مطالعات نیز کاهش میزان کلسترول را پس از دوره‌های منظم این فعالیت گزارش کرده‌اند.

واسیلیوس واسیلیو، استاد دانشکده پزشکی نورویچ، می‌گوید کم‌تحرکی یکی از عوامل مهم قابل‌تغییر در ابتلا به بیماری‌های قلبی‌عروقی است و استفاده از پله می‌تواند یکی از ساده‌ترین راه‌ها برای افزودن فعالیت بدنی به زندگی روزمره باشد.

پژوهش تازه پاسخ دقیقی برای تعداد مناسب پله‌ها ارائه نمی‌دهد. یکی از مطالعات بزرگ واردشده در فراتحلیل نشان داده بود که بالا رفتن از حدود شش دست پله یا معادل چند طبقه در روز ممکن است با بیشترین فایده همراه باشد؛ اما پژوهشگران تأکید می‌کنند هنوز نمی‌توان عدد مشخصی را به‌عنوان مقدار بهینه توصیه کرد.

در برخی مطالات، با افزایش میزان پله‌نوردی فواید بیشتری مشاهده شد، اما حتی مقادیر کم نیز با تغییرات قابل‌اندازه‌گیری همراه بود. به همین دلیل، برای فردی که بیشتر روز را پشت میز می‌گذراند، انتخاب پله برای یک یا دو طبقه نیز می‌تواند راهی ساده برای شکستن دوره‌های طولانی بی‌تحرکی باشد.

بااین‌حال، عدد ۳۹ درصد نباید به این معنا تعبیر شود که چند طبقه پله‌نوردی به‌تنهایی خطر مرگ قلبی را برای هر فرد دقیقاً ۳۹ درصد کاهش می‌دهد. پژوهش ارتباط آماری میان استفاده از پله و کاهش مرگ‌ومیر را نشان می‌دهد و نمی‌تواند ثابت کند که تمام این تفاوت مستقیماً ناشی از پله‌نوردی است. افرادی که بیشتر از پله استفاده می‌کنند ممکن است از جنبه‌های دیگری نیز فعال‌تر یا سالم‌تر باشند.

بالا رفتن از پله‌ها برای همه مناسب نیست و افراد با محدودیت‌های حرکتی یا مشکلات مفصلی باید پیش از شروع با پزشک مشورت کنند

با وجود مزایای احتمالی، بالارفتن از پله برای همه مناسب نیست. پژوهشگران تأکید می‌کنند افرادی که محدودیت حرکتی، مشکلات مفصلی یا بیماری‌های زمینه‌ای دارند، باید در استفاده از پله‌ها با احتیاط بیشتری عمل کنند.

مطالعات آینده می‌توانند با استفاده از ساعت‌های هوشمند و دیگر ابزارهای پوشیدنی، تعداد پله‌های پیموده‌شده و شدت فعالیت را دقیق‌تر اندازه‌گیری کنند. چنین داده‌هایی شاید مشخص کنند که چه میزان پله‌نوردی بیشترین فایده را دارد و آیا میان تعداد طبقات، سرعت بالارفتن و کاهش خطر بیماری‌های قلبی رابطه مشخصی وجود دارد یا خیر.

در حال حاضر، نتیجه اصلی پژوهش ساده است: برای بسیاری از افرادی که توانایی جسمی لازم را دارند، انتخاب پله به‌جای آسانسور فرصتی کم‌هزینه و در دسترس برای افزودن چند دقیقه فعالیت نسبتاً شدید به زندگی روزمره است. شواهد تازه نشان می‌دهد همین حرکت‌های کوتاه نیز ممکن است در بلندمدت با سلامت بهتر قلب و عمر طولانی‌تر همراه باشند.

پژوهش ۱۳ اوت در مجله‌ی American Journal of Cardiovascular Drugs منتشر شد. پربیننده ترین پست همین یک ساعت اخیر سیستم‌عامل زندگی چیست؟ راهنمای جامع مدیریت کارها، عادت‌ها و بار ذهنی خبر بعد نظرات کاربران خبر قبل اشتراک گذاری : استفاده از پله بیشتر از آنچه تصور می‌شود برای سلامتی مفید است بیشتر بخوانید: ۵ معجزه پیاده روی؛ آیا پیاده روی آهسته مفید است؟ تماشاخانه چیتگر؛ رد یک جنایت عجیب میان درختان / درخت‌ها قبل از مرگ زخمی شده بودند حریق مرموز در قلب گرگان؛ از سیم‌کشی فرسوده تا شایعات داغ / ببینید گرگان چه چیزی را از دست داد؟ فیلم های دیگر عضویت در اینستاگرام عصر ایران ۱۵ سال پیش در چنین روزی این لحظه با حافظ گلستان سعدی آموزش زبان انگلیسی آپارات عصر ایران اپلیکیشن عصر ایران

افرادی که کلسترول بالایی دارند باید نسبت به وضعیت خود دقت و مراقبت بیشتری داشته باشند، زیرا بالا بودن مداوم کلسترول می‌تواند پیامدهای جدی برای سلامت قلب و عروق داشته باشد. در این مطلب، به ۱۰ اشتباه رایج پس از تشخیص کلسترول بالا و دلایلی که نشان می‌دهد چرا باید از آنها اجتناب کرد، می‌پردازیم.

به‌گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ وقتی به شما گفته می‌شود کلسترول خونتان بالاست، ممکن است نگران‌کننده باشد؛ به‌خصوص اگر کاملاً احساس سلامت داشته باشید. در واقع، کلسترول بالا معمولاً هیچ علامت مشخصی ایجاد نمی‌کند و اغلب در آزمایش خون معمولی تشخیص داده می‌شود.

اهمیت کلسترول بالا از این جهت است که بالا بودن مداوم سطح کلسترول، به‌ویژه کلسترول LDL، می‌تواند باعث تجمع چربی در دیواره رگ‌ها شود و خطر بیماری قلبی و سکته مغزی را افزایش دهد. ۱. فکر کنید: «حالم خوب است، پس بیماری‌ام جدی نیست»

کلسترول بالا اغلب یک عامل خطر خاموش نامیده می‌شود، زیرا معمولاً علائم قابل‌توجهی ایجاد نمی‌کند.

ممکن است کاملاً احساس سلامت داشته باشید، در حالی که کلسترول به‌تدریج باعث ایجاد تغییراتی در رگ‌های خونی شما می‌شود.

به همین دلیل، منتظر ماندن تا زمانی که علائمی ایجاد شود، یک اشتباه است.

تشخیص کلسترول بالا باید فرصتی برای کاهش خطر بیماری‌های قلبی و عروقی در آینده تلقی شود، نه مشکلی که فقط زمانی اهمیت پیدا کند که احساس بیماری داشته باشید. ۲. فقط روی عدد کلسترول تام تمرکز کنید

برگه آزمایش چربی خون فقط یک عدد ندارد. LDL، HDL و تری‌گلیسرید همگی اطلاعات مهمی درباره وضعیت چربی خون ارائه می‌کنند.

با این حال، خطر کلی بیماری‌های قلبی و عروقی فقط به اعداد آزمایش بستگی ندارد و عواملی مانند سن، فشار خون، سیگار کشیدن، دیابت، سابقه خانوادگی و سابقه بیماری قلبی یا عروقی نیز اهمیت دارند.

دکتر گوپتا می‌گوید:

«از پزشک خود بپرسید نتایج آزمایش شما با توجه به شرایط فردی‌تان چه معنایی دارد و سعی نکنید فقط بر اساس یک عدد، وضعیت خود را تفسیر کنید. دستورالعمل‌های جدید نیز در افراد خاص، شاخص‌های دیگری مانند لیپوپروتئین(a) را مورد توجه قرار می‌دهند.» ۳. همه غذاهای حاوی چربی را حذف کنید

یکی از واکنش‌های رایج پس از مشاهده کلسترول بالا، حذف کامل چربی از رژیم غذایی است.

اما این کار ضروری نیست و حتی ممکن است رعایت یک رژیم غذایی سالم را دشوارتر کند.

موضوع اصلی، نوع چربی است، نه حذف کامل چربی.

بر اساس توصیه‌های مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا (CDC)، یک الگوی غذایی سالم برای قلب باید بیشتر شامل چربی‌های غیراشباع، سبزیجات، میوه‌ها، غلات کامل، حبوبات، مغزها و منابع سالم پروتئین باشد و در مقابل، مصرف چربی‌های اشباع و غذاهای بسیار فرآوری‌شده محدود شود. ۴. تغییرات شدید و غیرقابل‌دوام در رژیم غذایی ایجاد کنید

اشتباه رایج دیگر این است که فرد پس از تشخیص کلسترول بالا، ناگهان یک رژیم غذایی بسیار سخت و محدودکننده را شروع کند.

اگرچه تغییرات شدید ممکن است در کوتاه‌مدت نتایجی ایجاد کنند، اما ادامه دادن آنها در بلندمدت دشوار است.

رویکرد بهتر این است که تغییرات عملی و قابل‌دوامی ایجاد کنید که بتوانند بخشی از زندگی روزمره شما شوند.

برای مثال: کره و سایر منابع چربی اشباع را با چربی‌های سالم‌تر جایگزین کنید. غذاهای سرشار از فیبر بیشتری مصرف کنید. سبزیجات و غلات کامل را افزایش دهید. مصرف غذاهای بسیار فرآوری‌شده را کاهش دهید.

ثبات و استمرار، از داشتن یک رژیم غذایی کاملاً ایده‌آل برای چند هفته مفیدتر است. ۵. فکر کنید مصرف دارو یعنی دیگر نیازی به تغییر سبک زندگی ندارید

اگر پزشک برای شما استاتین یا داروی دیگری برای کاهش کلسترول تجویز کرده است، به این معنا نیست که رژیم غذایی و فعالیت بدنی دیگر اهمیتی ندارند.

انجمن قلب آمریکا بر اهمیت داشتن عادات سالم در کنار مصرف دارو، زمانی که دارو تجویز می‌شود، تأکید دارد.

فعالیت بدنی منظم، حفظ وزن سالم، پرهیز از مصرف دخانیات و داشتن رژیم غذایی مناسب قلب، همگی در حفظ سلامت قلب و عروق نقش دارند.

دارو و تغییر سبک زندگی معمولاً زمانی بهترین نتیجه را دارند که به‌عنوان بخش‌هایی از یک برنامه بلندمدت در کنار یکدیگر قرار بگیرند. ۶. بدون مشورت با پزشک، مصرف استاتین را قطع کنید

برخی افراد به محض اینکه نتیجه آزمایش خونشان بهتر می‌شود، مصرف داروی کلسترول را متوقف می‌کنند. بعضی دیگر نیز به دلیل شنیدن مطالب منفی درباره استاتین‌ها، تصمیم به قطع دارو می‌گیرند.

دکتر گوپتا هشدار می‌دهد:

«این کار می‌تواند یک اشتباه باشد. استاتین‌ها معمولاً برای کاهش کلسترول و پایین آوردن خطر بیماری‌های قلبی و عروقی استفاده می‌شوند و در بسیاری از موارد برای مصرف طولانی‌مدت تجویز می‌شوند.»

اگر احتمال می‌دهید دارو باعث عارضه‌ای شده یا درباره مصرف آن نگرانی دارید، به‌جای قطع خودسرانه دارو با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

پزشک ممکن است بتواند دوز دارو را تغییر دهد، داروی دیگری تجویز کند یا گزینه‌های درمانی دیگری را بررسی کند. ۷. انتظار داشته باشید کلسترول فوراً کاهش پیدا کند

تغییر سبک زندگی و داروهای کاهش‌دهنده کلسترول در همه افراد به یک اندازه و با یک سرعت اثر نمی‌کنند و میزان بهبود باید در طول زمان ارزیابی شود.

به‌جای اینکه در فاصله‌های بسیار کوتاه مرتب آزمایش کلسترول بدهید و از اینکه نتیجه فوراً تغییر نکرده ناامید شوید، برنامه‌ای را که پزشک برای بررسی مجدد آزمایش‌ها توصیه کرده است دنبال کنید.

آزمایش‌های دوره‌ای می‌توانند مشخص کنند که آیا برنامه درمانی مؤثر بوده یا نیاز به تغییر دارد. ۸. سابقه خانوادگی را نادیده بگیرید

کلسترول بالا همیشه نتیجه رژیم غذایی یا سبک زندگی نیست؛ ژنتیک نیز می‌تواند نقش مهمی داشته باشد.

برخی افراد به بیماری ارثی موسوم به هیپرکلسترولمی خانوادگی مبتلا هستند که می‌تواند از سنین پایین باعث افزایش شدید کلسترول شود.

اگر بستگان نزدیک شما کلسترول بسیار بالا داشته‌اند یا در سنین نسبتاً پایین به بیماری قلبی مبتلا شده‌اند، حتماً این موضوع را به پزشک اطلاع دهید.

سابقه خانوادگی می‌تواند در نحوه ارزیابی و مدیریت کلسترول شما تأثیرگذار باشد. ۹. فکر کنید یک ماده غذایی «سالم» می‌تواند مشکل را حل کند

هیچ ماده غذایی به‌تنهایی نمی‌تواند اثر یک الگوی غذایی ناسالم را خنثی کند.

اضافه کردن جو دوسر، مغزها یا سایر غذاهایی که به کاهش کلسترول کمک می‌کنند می‌تواند مفید باشد، اما نباید باعث شود سایر بخش‌های رژیم غذایی خود را نادیده بگیرید.

به الگوی غذایی کلی خود نگاه کنید.

مصرف بیشتر سبزیجات، میوه‌ها، غلات کامل، حبوبات، مغزها و چربی‌های سالم، همراه با کاهش غذاهای بسیار فرآوری‌شده و چربی‌های اشباع اضافی، یک راهکار مؤثرتر و پایدارتر برای مدیریت کلسترول است. ۱۰. کلسترول بالا را یک مشکل کوتاه‌مدت بدانید

شاید بزرگ‌ترین اشتباه این باشد که تصور کنید وقتی آزمایش بعدی بهتر شد، دیگر مشکل کاملاً برطرف شده است.

مدیریت کلسترول معمولاً به معنای کاهش خطر بیماری‌های قلبی و عروقی در بلندمدت است.

آخرین دستورالعمل‌های انجمن قلب آمریکا تأکید بیشتری بر کاهش مواجهه طولانی‌مدت با چربی‌های مضر خون دارند؛ زیرا پایین نگه داشتن LDL برای مدت طولانی‌تر می‌تواند محافظت بیشتری در برابر مشکلات قلبی و عروقی آینده ایجاد کند.

این به معنای زندگی با یک رژیم غذایی بسیار سخت یا نگرانی درباره تک‌تک وعده‌های غذایی نیست.

بلکه یعنی عادات سالم و قابل‌دوامی ایجاد کنید، داروهای تجویزشده را به‌درستی مصرف کنید و آزمایش‌ها و بررسی‌های پزشکی توصیه‌شده را به‌طور منظم انجام دهید.

جمع‌بندی

تشخیص کلسترول بالا دلیلی برای وحشت کردن نیست، اما موضوعی است که باید آن را جدی گرفت.

پرهیز از رژیم‌های غذایی افراطی، شناخت دقیق تمام شاخص‌های آزمایش چربی خون، مصرف صحیح داروهای تجویزشده و ایجاد تغییرات واقع‌بینانه در سبک زندگی، همگی می‌توانند به مدیریت بهتر خطر بیماری‌های قلبی کمک کنند.

مهم‌تر از همه، پیشرفت خود را فقط بر اساس احساسی که دارید ارزیابی نکنید.

کلسترول بالا معمولاً هیچ علامت مشخصی ندارد؛ بنابراین انجام منظم آزمایش خون و گفت‌وگو با پزشک ضروری است تا مشخص شود آیا برنامه درمانی شما به‌درستی عمل می‌کند یا به تغییر نیاز دارد. پربیننده ترین پست همین یک ساعت اخیر ژست عجیب دختران دبیرستانی در کاخ چهلستون؛ 90 سال قبل خبر بعد نظرات کاربران خبر قبل اشتراک گذاری : ۱۰ اشتباه رایجی که افراد پس از تشخیص کلسترول بالا مرتکب می‌شوند بیشتر بخوانید: کلسترول و 8 نکته ساده اما مهم! (+عکس) تماشاخانه چیتگر؛ رد یک جنایت عجیب میان درختان / درخت‌ها قبل از مرگ زخمی شده بودند حریق مرموز در قلب گرگان؛ از سیم‌کشی فرسوده تا شایعات داغ / ببینید گرگان چه چیزی را از دست داد؟ فیلم های دیگر عضویت در اینستاگرام عصر ایران ۱۵ سال پیش در چنین روزی این لحظه با حافظ گلستان سعدی آموزش زبان انگلیسی آپارات عصر ایران اپلیکیشن عصر ایران

به گزارش هم‌میهن آنلاین و به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، سکته مغزی زمانی رخ می‌دهد که خون‌رسانی به بخشی از مغز مختل شده و در نتیجه، اکسیژن و مواد مغذی به سلول‌های عصبی نرسد. این وضعیت که به دو نوع «ایسکمیک» (انسداد عروق) و «هموراژیک» (خون‌ریزی مغزی) تقسیم می‌شود، یک اورژانس پزشکی است و هر ثانیه تأخیر در درمان آن می‌تواند منجر به آسیب‌های جبران‌ناپذیر مغزی یا مرگ شود.

در ایران، سکته مغزی یکی از اصلی‌ترین علل ناتوانی و مرگ‌ومیر است. طبق آمار‌های رسمی و پژوهش‌های اپیدمیولوژیک، سن بروز سکته در کشور ما حدود یک دهه پایین‌تر از میانگین جهانی است (به‌طور متوسط بین ۵۵ تا ۶۵ سال).

روند صعودی بروز سکته در ایران با تغییر سبک زندگی، افزایش نرخ چاقی، دیابت، فشار خون کنترل‌نشده، دخانیات و کاهش فعالیت بدنی ارتباط مستقیم دارد.

سالانه بیش از ۱۵۰ هزار نفر در ایران دچار سکته مغزی می‌شوند که بخش قابل‌توجهی از آنها در دهه‌های فعال زندگی خود (میانسالی) قرار دارند، موضوعی که بار اقتصادی و اجتماعی سنگینی بر نظام سلامت کشور تحمیل می‌کند.

مهدی فرهودی، نایب‌رئیس انجمن سکته مغزی ایران و فلوشیپ سکته مغزی با اشاره به اهمیت دسترسی سریع بیماران به مراکز تخصصی اظهار کرد: نتایج درمان بیماران سکته مغزی بسته به نوع مرکز درمانی متفاوت است و بیمارانی که در مراکز تخصصی مراقبت از سکته مغزی یا Stroke Unit بستری می‌شوند، معمولاً نتایج درمانی بهتری دارند.

وی افزود: بر اساس استاندارد‌های جهانی، باید بخش عمده‌ای از بیماران سکته مغزی در مراکز تخصصی درمان شوند و هدف‌گذاری جهانی در این زمینه حدود ۹۰ درصد است، در حالی که کشور ما هنوز با این هدف فاصله دارد.

فرهودی ادامه داد: اجرای برنامه ملی مدیریت سکته مغزی یا برنامه ۷۲۴ در سال‌های اخیر موجب پیشرفت قابل توجه درمان سکته مغزی در کشور شده و اکنون بیش از ۱۴۰ مرکز مراقبت از سکته مغزی در کشور فعال هستند، اما با توجه به وسعت جغرافیایی کشور و تعداد بالای بیماران، توسعه این مراکز همچنان یک ضرورت است.

این متخصص مغز و اعصاب با اشاره به وضعیت درمان ترومبولیز در کشور گفت: درمان حل‌کننده لخته یا ترومبولیز در حال حاضر تنها برای حدود ۵ درصد بیماران در کشور انجام می‌شود، در حالی که ظرفیت افزایش این میزان تا حدود ۲۰ درصد بیماران واجد شرایط وجود دارد و باید دسترسی بیماران بیشتری به این درمان فراهم شود.

وی تأکید کرد: در سکته مغزی زمان مهم‌ترین عامل درمان است و هرچه بیمار سریع‌تر به مرکز مجهز برسد، احتمال موفقیت درمان و کاهش ناتوانی بیشتر خواهد بود. 

به گفته این متخصص مغز زمان معمول استفاده از ترومبولیز حدود ۴.۵ ساعت است، اما نباید این زمان به عنوان فرصتی برای تأخیر در مراجعه تلقی شود؛ چرا که هرچه درمان زودتر انجام شود، نتیجه بهتری حاصل خواهد شد.

فرهودی با اشاره به ترومبکتومی مکانیکی به عنوان یکی دیگر از درمان‌های پیشرفته سکته مغزی گفت: در این روش، لخته خون با استفاده از تجهیزات داخل عروقی و از طریق آنژیوگرافی از رگ مغزی خارج می‌شود و این درمان در بیماران واجد شرایط می‌تواند نقش بسیار مهمی در نجات بیمار و کاهش ناتوانی داشته باشد.

وی افزود: با وجود اثربخشی بالای ترومبکتومی، این درمان همچنان در کشور به صورت محدود انجام می‌شود و لازم است تعداد مراکز مجهز، نیرو‌های آموزش‌دیده و فلوشیپ‌های سکته مغزی افزایش یابد و از ظرفیت تله‌مدیسین برای دسترسی سریع‌تر بیماران مناطق مختلف کشور استفاده شود.

نایب‌رئیس انجمن سکته مغزی ایران خاطرنشان کرد: توسعه درمان‌های حاد سکته مغزی از جمله ترومبولیز و ترومبکتومی تنها یک اقدام نجات‌بخش نیست، بلکه از منظر اقتصاد سلامت نیز مقرون‌به‌صرفه است؛ زیرا با کاهش مرگ و ناتوانی بیماران می‌تواند از تحمیل هزینه‌های سنگین درمان، توانبخشی و مراقبت‌های طولانی‌مدت به خانواده‌ها و نظام سلامت جلوگیری کند.

وی گفت: حمایت وزارت بهداشت، معاونت درمان و مجموعه نظام سلامت برای توسعه مراکز تخصصی سکته مغزی و افزایش دسترسی بیماران به درمان‌های نوین می‌تواند نقش مهمی در کاهش مرگ و ناتوانی ناشی از سکته مغزی در کشور داشته باشد.

به کانال تلگرام هم میهن بپیوندید

به کانال بله هم میهن بپیوندید

به کانال روبیکا هم میهن بپیوندید