به نقل از وبگاه آکسیوس؛ اختلافات میان جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، و بنیامین نتانیاهو که ماهها در پشت پرده روابط واشنگتن و تلآویو جریان داشت، سرانجام به یک دیدار خصوصی در واشنگتن کشیده شد. دو طرف در حالی پشت درهای بسته درباره جنگ، ایران و آینده روابط دوجانبه گفتوگو کردند که ونس در ماههای اخیر به صریحترین منتقد نتانیاهو در دولت ترامپ تبدیل شده و نخستوزیر اسرائیل نیز از مواضع او بهشدت ناخشنود بوده است.
ماهها اختلاف و تنش پنهان میان جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، سرانجام سهشنبه شب در واشنگتن به یک گفتوگوی رودررو و خصوصی انجامید؛ نشستی که به گفته مقامهای دو کشور با هدف بررسی مستقیم اختلافات و جلوگیری از عمیقتر شدن شکاف میان دو طرف برگزار شد.
به گزارش آکسیوس، این دیدار در اقامتگاه «بلر هاوس» و در فضایی کاملاً خصوصی انجام شد. منابع آمریکایی و اسرائیلی میگویند دو طرف تلاش کردند درباره مجموعهای از اختلافاتی که طی ماههای اخیر بر سر جنگ، سیاست آمریکا در قبال ایران و مناسبات واشنگتن و تلآویو شکل گرفته، بدون واسطه گفتوگو کنند.
اهمیت این نشست از آنجا ناشی میشود که ونس از ابتدای جنگ، بیش از هر چهره دیگری در حلقه نزدیکان دونالد ترامپ، نسبت به عملکرد نتانیاهو موضع انتقادی داشته است؛ انتقادهایی که با طولانی شدن جنگ نهتنها کاهش نیافت، بلکه آشکارتر و تندتر نیز شد.
در همین دوره، ونس بهتدریج نقش مهمتری در تعیین سیاست دولت آمریکا درباره جنگ و مذاکرات با ایران پیدا کرد؛ روندی که در نهایت به شکلگیری تفاهمنامه میان واشنگتن و تهران انجامید. او از اصلیترین حامیان این توافق در داخل دولت ترامپ بود و بارها از ضرورت استفاده از مسیر دیپلماسی برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای دفاع کرد.
در مقابل، نتانیاهو با این تفاهمنامه موافق نبود، اما ترجیح داد مخالفت خود را بهطور علنی مطرح نکند و امیدوار بود توافق بدون نیاز به تقابل آشکار با کاخ سفید، در عمل شکست بخورد؛ اتفاقی که چند هفته بعد نیز رخ داد.
همزمان با افزایش اختلافات، روابط شخصی دو طرف نیز تیرهتر شد. نتانیاهو از انتقادهای علنی ونس ناراضی بود؛ انتقادهایی که در آن معاون رئیسجمهور آمریکا، نخستوزیر اسرائیل را متهم میکرد مخالفان توافق با ایران را تحریک کرده و در حمایت از دونالد ترامپ نیز آنگونه که انتظار میرود عمل نکرده است.
در مقابل، نتانیاهو نیز در محافل خصوصی از نقش ونس در مدیریت جنگ انتقاد میکرد و نسبت به مواضع او رضایت نداشت.
از سوی دیگر، ونس بر این باور بود که نزدیکان نتانیاهو و رسانههای حامی او در آمریکا و اسرائیل، کارزاری هماهنگ برای تخریب جایگاه سیاسیاش به راه انداختهاند و تلاش میکنند نفوذ او را در دولت ترامپ کاهش دهند.
گفتوگویی صریح پشت درهای بسته
به گفته یک مقام ارشد اسرائیلی، نتانیاهو در جریان این نشست، انتقادهای اخیر ونس از دولت اسرائیل و همچنین اظهارات او درباره کاهش حمایت جمهوریخواهان از اسرائیل را مستقیماً با معاون رئیسجمهور آمریکا در میان گذاشت.
این مقام فضای جلسه را «صریح و بیپرده» توصیف کرد.
یک مقام آمریکایی نیز این روایت را تأیید کرد و گفت گفتوگو میان دو طرف کاملاً مستقیم و بدون تعارف انجام شده است.
اگرچه دفتر معاون رئیسجمهور آمریکا از ارائه جزئیات این دیدار خودداری کرد، اما یکی دیگر از مقامهای آمریکایی اعلام کرد ونس و نتانیاهو درباره مهمترین مسائل خاورمیانه که برای هر دو کشور اهمیت دارد، گفتوگویی «دوستانه و سازنده» داشتهاند.
به گفته این مقام، دو طرف توافق کردند همکاریهای آمریکا و اسرائیل را در حوزههایی که دارای منافع و اهداف مشترک هستند ادامه دهند.
او همچنین تأکید کرد برخلاف برخی گمانهزنیها، این نشست به رویارویی یا مشاجره ختم نشد و با وجود اختلافنظرهای جدی، ونس و نتانیاهو همچنان روابط کاری مؤثری با یکدیگر دارند.
اختلافاتی که از ماه مارس آغاز شد
ریشه اختلافات دو طرف به ماه مارس بازمیگردد؛ زمانی که ونس و نتانیاهو در یک تماس تلفنی پرتنش درباره روند جنگ گفتوگو کردند.
به گفته منابع آگاه، ونس در آن تماس به نتانیاهو یادآور شد که چندین ارزیابی او درباره جنگ نادرست از آب درآمده است؛ بهویژه پیشبینی سقوط حکومت ایران بر اثر یک خیزش مردمی که هرگز محقق نشد.
پس از برقراری آتشبس ۸ آوریل، ونس بیش از گذشته از راهحل دیپلماتیک در قبال ایران دفاع کرد و بارها تأکید داشت هدف دولت ترامپ باید جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای باشد، نه گرفتار شدن در یک جنگ فرسایشی و بیپایان دیگر در خاورمیانه.
در ماه ژوئن، او انتقادهای خود را آشکارتر کرد و در واکنش به حملات برخی مقامهای اسرائیلی علیه توافق با ایران هشدار داد: «اگر من عضو کابینه اسرائیل بودم، تنها متحد قدرتمندی را که در سراسر جهان برای خود باقی مانده، هدف حمله قرار نمیدادم.»
تنشها یک ماه بعد نیز ادامه یافت. ونس در گفتوگویی با پادکست جو روگن، برخی اعضای دولت اسرائیل را متهم کرد که با به راه انداختن یک کارزار نفوذ، در تلاش هستند آمریکا را از مسیر دیپلماسی با ایران دور کرده و زمینه ادامه جنگ را فراهم کنند.
او همچنین در همان مصاحبه ادعا کرد جفری اپستین با «بالاترین سطوح دستگاه اطلاعاتی اسرائیل» در ارتباط بوده است؛ اظهارنظری جنجالی که بازتاب گستردهای در رسانهها داشت و بر حساسیت روابط او با دولت نتانیاهو افزود.
با وجود این پیشینه پرتنش، دیدار خصوصی واشنگتن نشان میدهد دو طرف تلاش دارند اختلافات را از مسیر گفتوگوی مستقیم مدیریت کنند؛ هرچند شکاف بر سر نحوه برخورد با ایران، آینده جنگ و نقش اسرائیل در سیاست خاورمیانهای دولت ترامپ همچنان پابرجاست.
