جنگ آب، تاریخ شفاهی فرماندهان مهندسی رزمی در عملیات‌های آب خاکی دوران دفاع مقدس

به گزارش شهرآرانیوز، احمدرضا کامیار امروز ۲۹ مردادماه در آیین رونمایی از کتاب یاران راستین در محل جهاد دانشگاهی با اشاره به روند شکل‌گیری و تدوین کتاب اظهار کرد: در مرحله انجام مصاحبه‌های تاریخ شفاهی و همچنین پیاده‌سازی، تدوین و ویراستاری متن‌ها، زحمات فراوانی انجام شد و استاد حسین رسایی نیز با اخلاق حسنه، گشاده‌رویی و صبوری همواره پاسخگوی پرسش‌ها و راهنمایی‌های ما بودند.

وی افزود: در ابتدا قصد داشتم این اثر را با عنوان «انقلاب اسلامی به روایت شفاهی استاد حسین رسایی» منتشر کنم، اما خود استاد تأکید داشتند عنوان «یاران راستین» برای کتاب انتخاب شود و ما نیز این عنوان را مناسب‌تر و شایسته‌تر دیدیم. آغاز مصاحبه‌ها از سال ۱۳۹۶ و ثبت خاطرات در ۲۱ نشست

مؤلف کتاب «یاران راستین» با تشریح روند انجام مصاحبه‌های تاریخ شفاهی گفت: به اعتقاد من، تاریخ شفاهی و ارزیابی اسناد می‌توانند مکمل یکدیگر باشند، زیرا فردی که در حوزه ارزیابی اسناد فعالیت می‌کند، باید شناخت و اطلاعات تاریخی مناسبی داشته باشد تا بتواند اسناد ارزشمند را از سایر اوراق تفکیک کند.

وی ادامه داد: از تیرماه ۱۳۹۶ تا مردادماه ۱۳۹۷، در مجموع ۲۱ جلسه مصاحبه تاریخ شفاهی با استاد حسین رسایی برگزار کردم و همزمان با ادامه مصاحبه‌ها، پیاده‌سازی گفت‌و‌گو‌ها نیز انجام شد.

مؤلف «یاران راستین» با اشاره به پیشنهاد انتشار این خاطرات گفت: پس از پایان بیست‌ویکمین جلسه مصاحبه، با حجم عظیمی از اطلاعات و خاطرات تاریخی مواجه شدم و احساس کردم حیف است این خاطرات در مخازن سازمان اسناد و کتابخانه ملی باقی بماند و در خوش‌بینانه‌ترین حالت تنها گروه محدودی از پژوهشگران به آن دسترسی داشته باشند.

کامیار اظهار کرد: موضوع چاپ کتاب را با استاد رثایی در میان گذاشتم و پیشنهاد کردم در صورت موافقت ایشان، این اثر را برای انتشار به انتشارات سازمان ارائه کنیم. نکته قابل توجه این بود که نخستین نگرانی استاد درباره انتشار کتاب، مسئله بیت‌المال و جلوگیری از تضییع حقوق عمومی بود.

وی افزود: استاد در مراحل مختلف بار‌ها از من می‌پرسیدند که آیا واقعاً انتشار این کتاب ضرورت دارد یا خیر. من نیز با توجه به حجم و اهمیت اطلاعات تاریخی موجود در مصاحبه‌ها برای ایشان توضیح دادم که انتشار این خاطرات موجب می‌شود اطلاعات ارزشمند تاریخی از مخازن اسناد خارج شده و در اختیار علاقه‌مندان، پژوهشگران و عموم مردم قرار گیرد.

کامیار گفت: در نهایت استاد با انتشار کتاب موافقت کردند و اوایل سال ۱۳۹۸ درخواست چاپ کتاب ارائه شد. این پیشنهاد با استقبال همکاران اداره کل پژوهش و مسئولان سازمان اسناد و کتابخانه ملی مواجه شد و از سال ۱۳۹۸ تاکنون، با وجود فراز و نشیب‌هایی که در مسیر انتشار وجود داشت، این اثر سرانجام به مرحله رونمایی رسید.

در ادامه حتما بخوانید کتاب «ارتداد در اسلام» به کتابفروشی‌ها رسید

وی با بیان اینکه کتاب «یاران راستین» یکی از آثار پرمحتوا در حوزه تاریخ شفاهی است، خاطرنشان کرد: یکی از دلایل اصلی انتشار این کتاب، حجم قابل توجه خاطرات استاد در حوزه تعلیم و تربیت، آموزش و پرورش و تجربیات ایشان بود که می‌تواند برای علاقه‌مندان و پژوهشگران این حوزه قابل استفاده باشد.

مؤلف کتاب «یاران راستین» ادامه داد: دلیل دوم، ثبت بخش‌هایی از ناگفته‌های تاریخ انقلاب اسلامی تاریخ معاصر مشهد و ایران در این اثر است که می‌تواند اطلاعات ارزشمندی را در اختیار پژوهشگران قرار دهد.

کامیار تأکید کرد: کتاب چ «یاران راستین» از نظر حجم و غنای اطلاعات تاریخی، یکی از پرمحتواترین کتاب‌هایی است که تاکنون تورق کرده‌ام چراکه در آن اطلاعات و داده‌های ارزشمندی درباره انقلاب اسلامی، تاریخ معاصر ایران، آموزش و پرورش و شخصیت‌های مؤثر در انقلاب ارائه شده است.

به گزارش شهرآرانیوز، سید محمود سادات امروز (۲۹ مرداد ۱۴۰۵) در نشست رونمایی از کتاب «یاران راستین» (خاطرات شفاهی دکتر حسین رثایی) در جهاد دانشگاهی به تبیین جایگاه تاریخ شفاهی در پژوهش‌های تاریخی پرداخت و بر اهمیت ثبت خاطرات کنشگران و شاهدان عینی رویداد‌های تاریخی تأکید کرد.

سادات با تأکید بر تفاوت بنیادین تاریخ شفاهی و خاطرات شفاهی اظهار داشت: در پژوهش‌های تاریخی با دو دسته منابع مواجهیم اسناد و مدارک تاریخی که اطلاعاتی منفرد ارائه می‌دهند و گاه درک ارتباط میان آنها دشوار است. آنچه این اسناد را به هم پیوند می‌زند، تاریخ شفاهی است چراکه کنشگران و شاهدان عینی رویداد‌ها می‌توانند فهم درست‌تری از اسناد در اختیار محققان قرار دهند. ضرورت تاریخ شفاهی برای ایران معاصر

وی با اشاره به تحولات صد سال اخیر ایران افزود: کشور ما در یک قرن گذشته چندین جنگ، انقلاب، کودتا و حوادث گوناگون را پشت سر گذاشته که افراد زیادی کنشگر یا شاهد عینی آنها بودند. به همین دلیل‌پرداختن جدی به تاریخ شفاهی برای ایران ضرورتی انکارناپذیر است.

معاون پژوهش و منابع دیجیتال سازمان اسناد‌کتابخانه ملی ایران یکی از وظایف مهم در حوزه تاریخ شفاهی را تولید داده‌های باکیفیت برای مورخان آینده دانست و گفت: ما وظیفه داریم داده‌هایی فراهم کنیم که مورخ دویست سال بعد بتواند بر اساس آنها درباره دوره جمهوری اسلامی پژوهش کند. رعایت استاندارد‌های علمی در این زمینه تضمین‌کننده کیفیت این داده‌هاست. توجه به خاموشان تاریخ

سادات با اشاره به مفهوم گروه‌های هدف خاموشان تاریخ در تاریخ شفاهی، یعنی کسانی که در تاریخ حرف نزده‌اند مانند روستاییان، زنان و حاشیه‌نشینان شهری، خاطرنشان کرد: متأسفانه در داخل و خارج از ایران کمتر به این گروه‌ها پرداخته شده است. 

وی تأکید کرد: تا وقتی هنوز تاریخ شفاهی کنشگران اصلی و شاهدان عینی را نگرفته‌ایم، رفتن به سراغ سایر افراد نوعی از دست دادن فرصت است چراکه بسیاری از این افراد با انبوهی از اطلاعات از میان ما می‌روند.

وی با بیان یک نکته کلیدی در تاریخ‌شفاهی افزود: تجربه نشان داده که اغلب محققان سراغ افراد کلیدی سیاسی و اجتماعی می‌روند، درحالی که افراد در رده‌های پایین‌تر، اطلاعات فنی و دقیق‌تری ارائه می‌دهند که شاید مدیران ارشد از آن بی‌اطلاع باشند.

سادات تأکید کرد: اطلاعات مندرج در کتاب «یاران راستین» دقیقا از این دست است چراکه راوی، فردی فنی با ارتباط با وزیر و مدیران ارشد و همچنین سابقه مدیریت استانی در آموزش‌وپرورش بوده است.

در ادامه حتما بخوانید «لومو» معرفی شد | ربات انسان‌نمایی که برای زندگی روزمره طراحی شده است ۱۰۶ پی‌نوشت؛ ارزش افزوده کتاب

معاون سازمان اسناد، یکی از نقاط قوت کتاب را ۱۰۶ پی‌نوشت توضیحی آن دانست و گفت: این پی‌نوشت‌ها که مستند به منابع گوناگون گردآوری شده، به درک بهتر خاطرات آقای رستگار کمک شایانی می‌کند. کارنامه تاریخ شفاهی سازمان اسناد

سادات در پایان با ارائه آماری از فعالیت‌های سازمان اسناد در حوزه تاریخ شفاهی گفت: ما تاکنون ۷۲۹ مصاحبه در سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران انجام داده‌ایم که ۹۵ مورد آن منتشر شده و مابقی در دست انتشار است.